၂၀၁၁ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန့က လွဳပ္ခပ္သြားခဲ့တဲ့ ကမာၻ့ နံပါတ္ ၄ အၾကီးဆံုး ငလွ်င္ၾကီး နဲ့ဆူနာမီလွိဳင္းၾကီး့ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ျပည္သူအမ်ားေထာင္ေသာင္းခ်ီျပီး ေသေၾကပ်က္စီး ဒုကၡေရာက္ေနၾကရတဲ့ အခ်ိန္တြင္းမွာပဲ အနုူျမဴဓါတ္အားစက္ရံုၾကီး မီးေလာင္ ပ်က္စီးသြားလို ့ ဓါတ္ေငြ ့ယိုစိမ့္မွဳေတြ ျဖစ္ျခင္းဟာလည္း တပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္ဆိုသလို ဂ်ပန္နိုင္ငံအတြင္းမွီတင္းေနထိ္ုင္ၾကသုူမ်ားကို ေဘးအႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစ ထိခိုက္ေစတဲ့အျပင္ ၊ ေလထဲမွာလြင့္ေမ်ာ သြားၾကတဲ့ ဒီအဆိပ္ျဖစ္ေစတဲ့ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ေတြေၾကာင့္ တျခား ပင္လယ္ရပ္ျခား တိုင္းျပည္မ်ား(အေမရိကန္ နိုင္ငံ အေနာက္ဖက္ကမ္းရိုးတမ္းရွိလူအမ်ား၊ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ ကၽြန္းအသီးသီးမွာ ရွိေနၾကေသာလူအမ်ား အတြက္ပါ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါျပီ။
ဒါေၾကာင့္ ဒီ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္နဲ့ ပါတ္သက္ျပီး ေလ့လာမိသေလာက္ အေၾကာင္းအရာမ်ား( သိပၸံပညာရွင္တေယာက္မဟုတ္တဲ့ ဖြားကိတေယာက္ နီးစပ္ရာရာ က်န္းမာေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ထိခိုက္မွဳ ျဖစ္ေစတဲ့ အရာမ်ား ကိုသာ ဦးတည္ျပီး ေဖါက္သည္ခ်လိုပါတယ္။ ဒီတခါလည္းေစာင္းေျပာတာျဖစ္ေပမဲ့ တေစ့တေစာင္းေလာက္သာ ေျပာနိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ )
အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား နဲ့ထိေတြ ့မိရင္ ဘယ္လိုအႏၱရာယ္ ျဖစ္နိူင္တယ္ ဆုိ တာေတြ က တေနရာနဲ့တေနရာ တနိုင္ငံနဲ့တနိုင္ငံရဲ ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားက ကြဲျပားမွဳ မ်ား ရွိေနၾကပါတယ္။
ဦးဆံုးေျပာခ်င္တာက အေျခခံသေဘာတရား အေနနဲ့ ေရဒီယို ဓါတ္ၾကြ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ကို တိုင္းထြာတဲ့ ယူနစ္ပါ ။ sievert ( Sv) လို ့ေခၚပါတယ္။ဆီြဒင္နိူင္ငံသား ေဆးသိပၸံပညာရွင္ Rolf Sievert ဆိုသူက စတင္ တိုင္းထြာ သိရွိခဲ့တာပါ ။
သူ့ကို အဆတစ္ေထာင္စီ စိတ္ျဖာတဲ့ အခါမွာ--
* 1 Sv = 1000 mSv (millisieverts) = 1,000,000 μSv (microsieverts) = 100 rem = 100,000 mrem (millirem)
* 1 mSv = 100 mrem = 0.1 rem
* 1 μSv = 0.1 mrem
* 1 rem = 0.01 Sv = 10 mSv
* 1 mrem = 0.00001 Sv = 0.01 mSv = 10 μSv
စသျဖင့္ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္ ။
ဒီေတာ့ ဒီ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား လူ့ ကိုယ္ခႏၶာကိုယ္ ထဲ ေရာက္သြားရင္ ၊ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ ဘယ္လို ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေပၚလာနိုင္မလည္း ဆိုတာ ေတြးစရာပါပဲ။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ဆိုေတာ့လည္း မျမင္ရ ။အေလးခ်ိန္ခ်ိန္တြယ္ မရ ။ေတာ့ သူ ့ကို တိုင္းထြာ တဲ့ အထူးပစၥည္း ကရိယာေတြ နဲ့တိုင္းထြာျပီးမွ ဒီေနရာမွာ ၊ ဒီပစၥည္း တခု သို ့မဟုတ္ ကိုယ္ခႏၶာမွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ ဘယ္ေလာက္ စိမ့္ဝင္ ကပ္ေရာက္ေနျပီလည္း ဆိုတာ သိနိုင္ပါတယ္။
ဓါတ္ေပါင္းဖိုက ဓါတ္ေရာင္ျခည္ တိုက္ရိုက္ထိေတြ ့တာ မဟုတ္တဲ့ အျခားေသာ ထိေတြ့ မွဳ မ်ားဟာလည္း မိမိတို ့ပတ္ဝန္းမွာ နဂိုတည္းက ရွိေနၾကပါတယ္ ။
တခါထိေတြ ့ရံု နဲ့ ရရွိနိူင္တဲ့ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ပမာဏေတြကေတာ့ -
* ငွက္ေပ်ာသီးတလံုးစားပါက - 0.0001 mSv
* TV ကို တနာရီ ၾကည့္ပါက - 0.015 mSv
* ထိုင္ေပ မွ နယူးေရာ့ သို့ ေလယာဥ္ တၾကိမ္စီးပါက 0.156 mSv
*အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ရွိေသာေနရာမွ ၁၆ ကီလိုမီတာ အကြာ အေဝးတြင္ ရွိေနပါက- 0.08 mSv; maximum dose: 1 mSv
*သြားဖက္ဆိုင္ရာဓါတ္မွန္ တၾကိမ္ရိုက္ပါက- 0.005 mSv
*ရင္သားေဆးဓါတ္မွန္ ( Mammogram ) တၾကိမ္ရိုက္ပါက- 3 mSv
*ဦးေႏွာက္ ေဆးဓါတ္မွန္ ( Brain CT scan) တၾကိမ္ရိုက္ပါက - 0.8–5 mSv
*ရင္ဘတ္ေဆးဓါတ္မွန္ (Chest CT scan) တၾကိမ္ရိုက္ပါက: 6–18 mSv
*အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ေဆးဓါတ္မွန္( Gastrointestinal series X-ray investigation )တၾကိမ္ရိုက္ပါက - 14 mSv
စသျဖင့္ အနူျမဴဓါတ္ေရာင္ သင့္နိူင္ပါတယ္။
က်န္းမာေရး ထိခိုက္ နိုင္ေလာက္တဲ့ ပမာဏကို သတ္မွတ္ထားၾကတာေတြလည္း နိုင္ငံအလိုက္ ကြာျခားေနၾကပါတယ္ ။
ဥပမာ - ထိုင္ဝမ္မွာ တႏွစ္ကို အနူျမဴဓါတ္ေရာင္ထိေတြ ့မွဳ 50 mSv အထက္ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ အေမရိကန္နိူင္ငံမွာေတာ့ 100 mSv ထက္ မွသာ က်န္းမာေရးထိခိုက္ေစနိူင္တယ္ လို ့ ယူဆပါတယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ ဂ်ပန္မွာ ခံစားေနၾကရတဲ့ ေရာင္ျခည္သင့္မွဳကို 250 mSv လို ့တိုးျမွင့္သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။
ဒီလို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ နဲ့ ပတ္သက္တာေတြ ထိေတြ ့မွ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ တခ်ိဳ ့ ပစၥည္းေတြမွာလဲ ရွိေနပါတယ္ ။တေန ့ကို ေဆးလိပ္ ၁ဘူးခြဲေသာက္သံုးသူမ်ား တႏွစ္မွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 13 mSv ရွိပါတယ္ ။
New York-Tokyo သြားျပန္ ေလယာဥ္ေပၚလိုက္ အမွဳထမ္းေတြ တႏွစ္မွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 9 mSv ရွိပါတယ္ ။
၂၀၁၁ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန ့တိုင္းထြာခ်က္အရ ဂ်ပန္နိုင္ငံ Fukushima နယ္မွာ တနာရီအတြက္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ I: 8 mSv/hr ရွိေနပါတယ္။
မိမိတို ့ေနထိုင္ရာ အရပ္ေဒသ အလိုက္ အေမရိကန္မွာ တႏွစ္ မွာ ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 2 mSv မွ် ရွိျပီး၊ Iran, India ၊ Europeတို ့မွာ 50 mSv မွ် ရွိပါတယ္။ အနူုျမဴ စြမ္းအားေပးစက္ရံု ေတြ နဲ့ အနီးအေဝး အလိုက္ ၊ တႏွစ္မွာ ရွိနိုင္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ ေတြလည္း ကြာျခားၾကပါတယ္ ။ နီးေလ ပိုမ်ားေလ ဆိုတာေတာ့ အားလံုးနားလည္ၾကမွာပါ။ မတ္လ ၁၆ ရက္ တိုင္းထြာခ်က္ အရ အနူျမဴ စက္ရံု မီးေလာင္ ေပါက္ကြဲရာျမိဳ ့ ဖူကူရွီးမား မွာ သာမန္ထက္ အဆ ၇၀၀ ေက်ာ္ ။ တိုက်ိဳျမိဳ ့မွာ ၂၁ ဆေက်ာ္ ရွိပါ္တယ္ ။
ဒီေတာ့ ဒီလို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခိုက္မွဳေတြဟာ အခ်ိန္ၾကာရွည္မွဳ နဲ့ ထိေတြ ့မွဳ ပမာဏ အနည္းအမ်ားေပၚ တည္ပါတယ္ ။
ေရာင္ျခည္ဓါတ္ သင့္သူေတြ မွာ ျဖစ္ေပၚခံစားနိူင္တဲ့ ေဝဒနာ ေတြမွာ ခ်က္ခ်င္းလတ္တေလာ နဲ့ ေရရွည္ ေဝဒနာမ်ား လို ့ ခြဲျခား ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။
Symptoms of acute radiation (within one day)-
အခ်ိန္တိုတိုေလးအတြင္း( တရက္ အတြင္း) ဓါတ္ေရာင္ျခည္ 250 mSv ေအာက္ထိေတြ ့သူေတြ အတြက္ ဘာမွ မထိခိုက္ေလာက္ပါ။ (ထိုင္ဝမ္မွာေတာ့ 100 mSv ေအာက္လို ့ သတ္မွတ္ပါတယ္ )
250 - 1000 mSv ထိေတြ ့ခံရသူေတြမွာ ၊ သိပ္မျပင္းထန္ေသးရင္ ပ်ိဳ ့အန္မယ္ ။ဝမ္းပ်က္မယ္။ အစားအေသာက္ပ်က္မယ္ ။ခႏၶာကိုယ္မွ ေသြးထုတ္လုပ္တဲ့စနစ္၊ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီ ၊ ေသြးျပန္ သားငန္ရည္ဖု ၊ ေဘလံုး စတာေတြ ထိခိုက္မယ္။
1000 - 3000 mSv ပမာဏ ထိေတြ ့သူေတြ မွာ အထက္က လုိပဲ လကၡဏာေတြ ရွိျပီး ပို ျပင္းထန္မယ္ ။ ျပင္ပေရာဂါကူးစက္လြယ္မယ္ ၊ ျပန္ေကာင္းဖို ့ ျဖစ္နိူင္ေခ် ရွိပါေသးတယ္။
3000 - 6000 mSv ထိေတြ ့ ျပီးသူေတြမွာေတာ ့ အထက္က လကၡဏာေတြ ပိုဆိုးရြားပါတယ္ ။ဒ့ါအျပင္ ေသြးယိုစီးမွဳ ၊ဝမ္းေလွ်ာ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ အေရျပား အေရခြံ ကြာ ထြက္ျခင္း ၊မ်ိဳးပြားအဂၤါ ျမံဳနိူင္ျခင္း ေတြ ရွိနိုင္ျပီး အခ်ိန္မွီမကုသပါက ေသဆံုးနိူင္ပါတယ္။( ၊မ်ိဳးပြားအဂၤါ ျမံဳျခင္း ကေတာ့ မေသေလာက္ဟု ထင္မိပါတယ္ )
6000 - 10000 mSv ထိေတြ ့ရင္ ေတာ့ အထက္ပါလဏၡာေတြ အျပင္ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ ပ်က္စီးျပီး ေသဆံုးဖို ့မ်ားပါတယ္။
10000 mSv အထက္ဆိုရင္ေတာ့ -ကုသလို့ မရ ၊ ေသဆံုးရမွာပါ။
ေရရွည္မွာ ခံစားၾကရမဲ့ ေဝဒနာေတြကေတာ့ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း ( ေသြးကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ၊ရိုးတြင္းျခင္ဆီ စသျဖင့္ ) ၊ မ်က္လံုးတိမ္စြဲျခင္း၊ အေရျပားေရာဂါမ်ား၊ သေႏၶသား ပံုမမွန္ ျဖစ္ျခင္း စသျဖင့္ ေတြ ျဖစ္လာနိူင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ဇီဝကမၼစနစ္ ထိခိုက္ျခင္း၊ ဗီတာမင္ဓါတ္မ်ားပ်က္စီးျခင္း၊အဆီဓါတ္ျပဳျခင္း၊ အာရံုေၾကာဟိုမုန္း ၊ ကယ္ဆီယံဓါတ္မ်ား ပ်က္စီးျခင္း တို့ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။
ဒီေတာ့ ဒီလိုေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ၾကဖို ့ အေရးၾကီးပါတယ္။
အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ဒီ အနုုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖိုေတြ မရွိတဲ့ ေနရာ ၊ ရွိေနရင္လည္း ေဝးတဲ့ေနရာ မွာ ေနထိုင္နိူင္ၾကရင္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ဖို ့ ့ သိပ္မလြယ္ဘူး ေပါ့ ။ ( ေဝးေလေကာင္း ေလ ပါပဲ ၊ မရွိလည္းေကာင္း၊ ရွိ မေကာင္း ပါ ။ ဂ်ပန္မွာ ကေတာ့ ဒီ အနုုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖိုေတြကို သူ ့နိူင္ငံ တိုးတက္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္ယူဖို ့ အတြက္သံုးတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ့ နိုင္ငံေတြမွာ စစ္ေရးအတြက္ ၊ အင္အားျပေရးအတြက္ အားကိုး တည္ေဆာက္ ေနၾကပါတယ္ )
အကယ္၍ ခုလို သဘာဝ ေဘးေၾကာင့္ ( သို ့မဟုတ္ ) မေတာ္တဆမွဳေတြ ေၾကာင့္ ဓါတ္သင့္ခံရေတာ့ မဲ့ အေျခအေန ၾကံဳလာရရင္ ေတာ့ မျဖစ္မေန ရင္ဆိုင္ၾကရေတာ့မွာပါပဲ။ အနုုျမဴဓါတ္ယိုစီးမွဳ အတိုင္းအတာ အလိုက္ ၊ သူ နဲ့ ေဝးတဲ့ေနရာ လြတ္ကင္းတဲ့ေနရာသို ့ ေျပာင္းေရႊ ့ၾကရပါမယ္ ။ အနည္းဆံုး ၁၆ မိုင္(၂၅ ကီလိုမီတာ) ပါတ္လည္ အတြင္း သက္ရွိမ်ား ေနထိုင္ျခင္းမျပဳရပါ ။
တကယ္လို ့ ၁၆ မုိင္အျပင္ ေျပးစရာ ေျမမရွိလို ့ ေနထိုင္ရသူမ်ား အထူးဂရုစိုက္ရန္မွာ -
တတ္နိုင္သေလာက္ ျပင္ပေလ ၊ ညစ္ညမ္းေလထု မထိေတြ ့ေအာင္ အိမ္တြင္းမွာသာ ေနထိုင္ၾကပါ ။ ရွိသမွ် ေလဝင္ေပါက္မ်ား ( တံခါး၊ ျပဴတင္းေပါက္၊ ေလေအးေပးစက္ စသည္တို ့ )ကို အလံု ပိတ္ထားပါ။ ကိစၥၾကီးငယ္ မရွိပါက အိမ္ျပင္ မထြက္ၾကပါရန္။အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္မ်ားဟာ တိုက္ရိုက္ထိေတြ ့မွဳအေရျပား မွတဆင့္ ၊ရွဴသြင္းေသာ ေလမွတဆင့္ ၊ စားေသာက္မိသည့္ အရာမ်ားမွတဆင့္ ကိုယ္ခႏၶာထဲ ဝင္ေရာက္နိူင္ပါတယ္။
အကယ္၍ ျပင္ပသို ့ထြက္ရန္ လိုအပ္လာပါက မိမိရဲ ့ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေျခဆံုး၊ ေခါင္းဆံုး လံုေအာင္ စြပ္ထား ၊ဖံုး ထားပါ ၊ (ဦးထုပ္၊ ထီး ၊ ေနကာမ်က္မွန္၊ ႏွာေခါင္းစည္း၊ လက္ရွည္၊ လက္အိတ္၊ ေျခစြပ္စသျဖင့္ ) ။ မိုးရြာေနလွ်င္ ထီး ၊ မိုးကာ မ်ား ေဆာင္းျခင္းျဖင့္ မိမိအေရျပားကို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ပါနိူင္ေသာ ေရထိေတြ ့ျခင္းမွ ကာကြယ္ပါ။ ( အခ်ိဳ ့က ယူဆသည္မွာ ထို ေရဒီယို ဓါတ္ၾကြ ေရာင္ျခည္မ်ား မိုးေရနွင့္ ထိေတြ ့ပါက အက္စစ္ ဓါတ္ အျဖစ္ေျပာင္းသြားျပီး အက္စစ္မိုး ရြာ နိုင္သည္ ဟု ဆိုပါသည္ ။ အခ်ိဳ ့ကေတာ့ ထိ္ု အယူ အဆ ကို လက္သင့္မခံပါ ။ ဘယ္ဟာ မွန္၍ ဘယ္ဟာမွားသည္ ဆိုျခင္းကို သိပၸံပညာ မတတ္ကၽြမ္းသူ တေယာက္ အေနျဖင့္ ဘာမွ ေစာဒက မတက္လိုပါ ၊ဘယ္သူေတြ ဘယ္လို ေျပာေျပာ ထို မိုးေရ ျဖင့္ မိမိကိုယ္ခႏၶာ အား တတ္နိူင္သေလာက္ မထိေစျခင္းက ပိုေကာင္းပါသည္ )။
အိမ္ျပင္မွ ျပန္လာျပီးပါက ထို ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္လာနိုင္ေသာ အဝတ္အစား မ်ားကိုခ်က္ခ်င္း လဲလွယ္ပါ ။ အေျပာ အရေတာ့ လြယ္ပါသည္ ။ေလာေလာဆယ္မွာ ဂ်ပန္ရွိ လူအမ်ား ေသာက္ေရ သံုးေရမ်ားျပတ္လတ္ရွားပါးေနၾကတဲ့အတြက္ လက္ေတြ ့မွာေတာ့ ခက္ပါသည္။
သန့္ရွင္းေသာ ေရ ကို မ်ားမ်ားေသာက္ေပးပါ ။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ မသင့္ေသးေသာ ေဒသမွ ေရမ်ား ျဖစ္သင့္ပါတယ္ ။
လတ္ဆတ္တဲ့ သဘာဝ အသီးအႏွံ ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မ်ား ကို ပိုျပီးစားေပးပါ ။
သၾကားဓါတ္၊ ကဆီဓါတ္၊အဆီ မ်ားတဲ့ အစာမ်ား ၊ အနီေရာင္ရွိတဲ့သားစိမ္းမ်ား၊ကဖင္းဓါတ္မ်ားေသာ အစာ မ်ား ကို ေရွာင္ပါ။
အကယ္၍ မတတ္သာ သျဖင့္ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွစြာ ျဖင့္ အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ သင့္မိျပီဆိုပါက... ဘာလုပ္မလည္း..
ခႏၶာကိုယ္ အေရျပား အႏွံ ့ သန္ ့ရွင္းေသာ ေရျဖင့္ အၾကိမ္မ်ားစြာ ေလာင္းျပီး ေဆးေၾကာပါ ။အေရျပားကို အားျဖင့္အတင္းအက်ပ္ ပြတ္တိုက္ျခင္း မျပဳလုပ္ပါႏွင့္ ။ အေရျပား ပြန္းပဲ့ ရွနာပါက ဓါတ္ေရာင္ျခည္ စိမ့္ဝင္မွဳ ပိုဆိုးဝါးနိူင္ပါသည္ ။ ဆပ္ျပာ ၊ ပိုးသတ္ေဆး စသျဖင့္ကို သံုးစြဲရန္ မလိုအပ္ပါ ။
ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြအနုုျမဴေရာင္ျခည္သင့္ သူေတြမွာ ၊လည္ပင္း ေရွ ့မွာ ရွိတဲ့ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း မွ ဦးဆံုး အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကို စုပ္ယူျပီး ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြ အိုင္အိုဒင္း (radioactive iodine-131 ) အေနနဲ့ ထိုဂလင္းထဲမွာအခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ရွိေနတတ္ပါတယ္ ။ဒါ့အတြက္ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္နိူင္ပါတယ္ ။ ထိုသူေတြ ကို ပိုတက္ဆီယမ္အိုင္အိုဒိုက္- KI (potassium iodide) ပါတဲ့ ေဆးျပားမ်ား တိုက္ေၾကြးျခင္းျဖင့္ ထို သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္မွဳကို ကာကြယ္ေပးနိူင္ပါတယ္ ။ ဒီေဆးျပားေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးရွိ ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြအနုုျမဴေရာင္ျခည္ဆိပ္ကို ေျပေစတဲ့ ေျဖေဆးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ ထိုသူရဲ့ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္မွဳကိုသာ ကာကြယ္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။
၁၉၈၆ ပိုလန္နိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အလားတူ ေပါက္ကြဲမွဳ (Chernobyl nuclear reactor disaster ) မွာ၊ ထိုေနရာမွ မိုင္ ၃၀၀ ပတ္လည္ အတြင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ပိုလန္လူမ်ိ္ဳး ကေလး ၁၀သန္းေက်ာ္ နဲ့ လူၾကီး ၇ သန္း မွ်ကို အဆိုပါ KI ေဆးျပားမ်ားတိုက္ေကၽြးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ ၁၀ ႏွစ္ၾကာအထိ ထိုသူေတြကို ပံုမွန္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးခ်က္ေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေတြ ့ရွိခ်က္ကေတာ့ ထိုသူမ်ားမွာ သိုင္းရိြဳက္ၾကိတ္ ကင္ဆာမျဖစ္ၾကေပမဲ့ အျခား ..ေသြးကင္ဆာ စသျဖင့္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကပါတယ္ ။
ယခု ေလာေလာဆယ္ ဂ်ပန္Fukushima Daiichi Nuclear plant မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ကပ္ေဘးဆိုးၾကီး အတြက္ ၁၇ မိုင္ပတ္လည္ အတြင္း သို ့သြားေရာက္ ကူညီၾကမဲ့အေမရိကန္ေလတပ္သားမ်ား ကို အဆိုပါေဆးမ်ား (ေစ်းကြက္တြင္ IOSAT, ThyroShield, and Thyro-Safe စသျဖင့္ ရွိပါတယ္) ကို ၾကိဳတင္ တိုက္ေကၽြး ျပီးမွ ေစလႊတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ထိုေဆးကို ေရာင္ျခည္သင့္ျပီး ၄ နာရီ အတြင္းေသာက္သံုးမွသာ ေဆး အာနိသင္ရရွိမွာပါ ။ ၈ နာရီေက်ာ္သြားရင္ေတာ့ ေဆးအာနိသင္ ၄၀% မွ်သာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးမွာ ျပင္းထန္တဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ( ဥပမာ- အဆစ္ေယာင္ျခင္း၊တံေတြးဂလင္း ႏွင့္ ၊အာသီး၊ပါးခ်ိတ္ ေယာင္ယမ္းျခင္း၊ သားငံၾကိတ္ေယာင္ျခင္း၊ေသြးထဲမွ eosinophil ေခၚ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳးမ်ားလာျခင္း၊ ေဆးမတည့္တုန့္ျပန္မွဳ၊ ဗိုက္ေအာင့္မွဳ၊ဝမ္းပ်က္မွဳ ျပင္းထန္ျခင္း စသျဖင့္ ) ရွိတဲ့ အတြက္ ၊ ၄င္း ကို နားလည္တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္မ်ားရဲ ့ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ့သာ သံုးေစရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။Hyperthyroidism ေခၚ သိုင္းရိြဳက္ေရာဂါ ရွိေနသူမ်ား ၊ ေသာက္သံုးရန္ မသင့္ပါ ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား အေရးၾကီးလိုအပ္လွ်င္ေသာက္သံုးနိူင္ပါသည္ ။
WHO Recommended Dosage for Radiological Emergencies involving radioactive iodine
ကမာၻ ့က်န္းမာေရးအဖြဲ ့ၾကီး မွ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ း
-အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး( KI ) ပမာဏမွာ ၁၃၀မီလီဂရမ္
-၃ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၆၅ မီလီဂရမ္။
-အသက္ ၁လ မွ ၃ ႏွစ္- တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၃၂ မီလီဂရမ္
- ေမြးကင္းစမွ ၁ လ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၁၆ မီလီဂရမ္ ။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား ၊ နိူ ့တိုက္ မိခင္မ်ား၊ ေမြးစ ကေလးငယ္မ်ား ၄င္းေဆးကို တစ္ၾကိမ္ထက္ ပို၍ေသာက္သံုးရန္ မသင့္ပါ ။
အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ျပီးသူမ်ားအတြက္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအေနနဲ့ ဒီေဆးကိုေသာက္သံုးရန္မလိုအပ္ေတာ့ပါ။ အေၾကာင္းမွာ ၄၀ေက်ာ္သူေတြ အတြက္ သိုင္းရိြဳက္ၾကိတ္ထိခိုက္နိုင္မွဳ နဲပါးျပီး ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္နိုင္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား က ကာကြယ္မွဳေပးနုိုင္တဲ့ ရလာဒ္ထက္ ပိုမ်ားေနလို့ပါပဲ။
ဒီေဆးဝါးေတြ မရွိတဲ့ အခါ နဲ့ ေဒသ မွ လူမ်ားလည္း စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾက မျဖစ္ၾကေစလိုပါ။ ထိုေဆး နဲ့ အလားတူ အစားထိုး သံုးစြဲစရာေတြ ( အိုင္အိုဒင္းပါတဲ့ ဆား ၊ ေရညွိ seaweed ၊ ေရေမွာ္ စသျဖင့္)အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္။ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြ ဆူရွီစားသံုးေလ့ ရွိတာမို ့ အိုင္အိုဒင္းဓါတ္ေတာ့ ျပည့္ဝေနၾကဖို ့မ်ားပါတယ္။ ဒီေန ့ တီဗီသတင္းအရ ၊ မာလကာသီး နဲ ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး တို ့မွာလည္း အဆိုပါ ဓါတ္ဆားမ်ား ပါရွိတယ္ လို ့ သိရပါတယ္။
တိုးတက္ျပီးသား နိူင္ငံေတြမွာေတာ့ အေရးေပၚသံုးစြဲဖို ့ Radiation Protection Emergency Kits မ်ား ဝယ္ယူလို့ ရနိူင္ပါတယ္။ဘယ္ေလာက္ကာကြယ္မွဳေပးနိုင္သလည္းေတာ့ ေသခ်ာမသိပါဘူး။ စိတ္ဝင္စားသူမ်ား ဒီေနရာမွာ ၾကည့္နိုင္ပါတယ္။
ေနာက္ဆံုး ေျပာျပခ်င္တာကေတာ့ ၊ မလြဲမေရွာင္သာ ၾကံဳေတြ ့လာ ခဲ့ရတဲ့ ဒီကပ္ဆိုးေဘးဆိုးၾကီးရဲ ့ ေရွ ့ဆက္ျဖစ္လာမဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၱရာယ္ေတြမွ တတ္နိုင္သေလာက္ နည္းပါးေအာင္ ေရွာင္ရွားၾကဖို ့ပါပဲ ။ႏ်ဴကလီယား ဓါတ္ေပါင္းဖိုမ်ားတည္ေဆာက္မွဳနဲ့ လက္နက္ထုတ္လုပ္ေရးမ်ားကို ကမာၻ့နိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆန့္က်င္ ကန္ ့ကြက္ေနၾကဆဲပါပဲ။ ထိုင္ဝမ္မွာ လည္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္လုပ္ေရးအတြက္ စတုတၳေျမာက္ ႏ်ဴကလီယားဓါတ္ေပါင္းဖို တည္ေဆာက္ေနတာ လူအမ်ား ကန့္ကြက္ေနၾကျပီမို ့ ရပ္တန္ ့ထားလိုက္ပါျပီ ။ ( လူအမ်ား အက်ိဳးအတြက္ မဟုတ္ပဲ စစ္ေရးအတြက္ ဆက္လက္တည္ေဆာက္ေနၾကတဲ့ နိုင္ငံမ်ားလည္း ရွိေနဆဲပါပဲ ။ )
ဆိုးဝါးေၾကာက္မက္ဖြယ္ ငလွ်င္၊ ဆူနာမီ နဲ့ အနူျမဴဓါတ္အားေပးစက္ရံုမီးေလာင္ အဆိပ္သင့္ မွဳေတြေၾကာင့္ ေသဆံုး သြားၾကရတဲ့ ဂ်ပန္ျပည္သူ ျပည္သားမ်ား အတြက္ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲ မွဳ ေတြျဖင့္ ၄င္းတို ့ေကာင္းရာသုဂတိလားၾကပါေစေၾကာင္း နဲ ့ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ သူမ်ား အႏၱရာယ္ အေပါင္းမွ ကင္းေဝးပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းအပ္ပါတယ္ ။ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ား အပါအဝင္ ကမာၻသူ ကမာၻသားမ်ား အားလံုး ကပ္ေဘးဆိုးၾကီးမ်ားမွ လြတ္ကင္းနိူင္ၾကပါေစ။
ဒီေနရာေတြမွ မွီျငမ္းပါတယ္
http://www.msnbc.msn.com/id/42095558/ns/health-health_care/
http://en.wikipedia.org/wiki/Sievert
http://en.wikipedia.org/wiki/Potassium_iodide
http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33251065/IssueID/20110316
တေန ့ေန ့ တခ်ိန္ခ်ိန္၊ အိမ္မွာ၊ အလုပ္မွာ ၊လမ္းမွာ သြားရင္းလာရင္း နဲ့ လူတေယာက္ေယာက္ကို အေရးေပၚ အသက္ကယ္ျပဳစုျခင္းမ်ိဳး လုပ္ေပးဖို ့ သင္ကိုယ္တိုင္ ေတြ ့ၾကံဳလာျပီဆိုပါေတာ့ ။ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ ကူညီေပးမလည္း ။
မလန္ ့ၾကပါနဲ့၊ လြယ္လြယ္ေလးပါ ။CPR လို ့ အတိုေကာက္ေခၚတဲ့ Cardiopulmonary Resuscitation နည္းလမ္းကို သိထားခဲ့ရင္ ၊ ရခဲတဲ့ လူ အသက္တေခ်ာင္း ၊ ကယ္တင္ေပးလိုက္နိုင္တာေလာက္ ၾကည္ႏူးစရာ ေကာင္းတာမ်ိဳး ရွိမယ္ မထင္ပါဘူး ။ အဲ့လို အေရးေပၚ အသက္ကယ္ ျပဳစုနည္း ေလးေတြကို လူတိုင္း သိထားမယ္ဆိုရင္ အက်ိဳး ရွိပါတယ္ ။
လူတေယာက္ အိမ္မွာ၊ အလုပ္မွာ၊ လမ္းမွာ ေမ့လဲျပီး သတိလစ္ အသက္ရွဳ ရပ္ေနတာကို အသင့္ ေရွ့ ့ေမွာက္မွာ ၾကံဳေတြ ့ ့ ေနရျပီဆိုပါေတာ့ ။
ဦးဆံုး သင့္ စိတ္ကို တည္ျငိမ္စြာထားပါ ၊အနီးနားမွာ လူ ရွိရင္ လွမ္းေခၚ အကူအညီေတာင္းပါ ။ အေရးေပၚ ကား ေခၚ နိုင္ဖို ့ အေၾကာင္းၾကားပါ ။ အခ်ိန္ ၂ မိနစ္ေလာက္ ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အခ်ိန္ မဆြဲ ပါ နဲ ့။( ခုေခတ္မွာ လူတိုင္းလိုလို လက္ထဲ ဟန္းဖံုးေလးေတြ ကိုယ္စီရွိၾကေတာ့ အေရးေပၚကို အေၾကာင္းၾကားဖို ့ အဆင္ေျပပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေနထိုင္တဲ့ တိုင္းျပည္ရဲ ့ အေရးေပၚ ဖံုးနံပါတ္ေတြကို သိထားဖို ့ လိုပါတယ္။119.. 911... 999 စသျဖင့္ ေပါ့ )
အကူအညီေတာင္းျပီးတာနဲ ့ လူနာ ကို သတိရ မရ စစ္ေဆးပါ ။ လွဳပ္ၾကည့္ပါ ။ ေအာ္ေခၚ ၾကည့္ပါ ။ဘာမွ တုန္ ့ျပန္ မွဳ မရွိဘူး ဆိုရင္ ၊ ပံု ပါ အတိုင္း နွလံုး အဆုပ္ အလုပ္လုပ္ရန္ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေပးပါ ။ ၾကပ္ေနတဲ့ အဝတ္ကို ေျဖေလွ်ာ့ ေပးပါ ။ ( အေျခအေနၾကည့္ ျပီးမွလုပ္ပါရန္ ။ အဆင္ မသင့္ပါက လူနာ ၊ လူနာရွင္တို ့မွ အထင္လြဲခံရနုိင္ပါတယ္ )
၁။ ရင္ဘတ္ အလည္ တဲ့တဲ့ ေပၚ ကို မိမိ လက္ဖဝါး ႏွစ္ဖက္ ယွက္ျပီး ဖိႏွိပ္ေပးပါ ။ ရင္ညြန့္ရိုးကို ၃ပံု ၁ပံု နိမ့္က် သြားေအာင္ ( ၂ လက္မခန့္ နိမ့္သြားေအာင္ ) ဖိေပးပါ ။ တမိနစ္ ကို အၾကိမ္ ၁၀၀ အျမန္ႏွဳန္း နဲ ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိေပးပါ( ၁ စကၠန္ ့မွာ ၁ ၾကိမ္ထက္ ျမန္တဲ့ႏွဳန္းနဲ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိရ မွာ ပါ ။ တကယ္လို ့ လူနာ ဟာ အသက္ ၁ ႏွစ္မွ ၈ ႏွစ္ အရြယ္တြင္း ျဖစ္ပါက လက္ဖဝါး တဖက္တည္းျဖင့္ ဖိေပးျခင္း နဲ့ လံုေလာက္ ပါတယ္ ။ အသက္ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ဆိုရင္ေတာ့ မိမိရဲ ့လက္ေခ်ာင္း ၂ေခ်ာင္း သို ့မဟုတ္ ၃ ေခ်ာင္းသာ အသံုးျပဳျပီးဖိေပးပါ ။ ရင္ဘတ္ ရဲ ့ ၃ပံု တပံု ၊ ၁လက္မခြဲ ခန့္ နိမ့္သြား ေအာင္ သာ ဖိဖို ့ လိုပါတယ္ ။)
၂။ ျပီးလွ်င္ လူနာရဲ ့ ဦးေခါင္းကို ေနာက္သို ့ အနည္းငယ္ ဆြဲ လွန္ျပီး သူ ့ ပါးစပ္အနားတြင္ အသက္ရွဳသံ ရွိ မရွိ နားေထာင္ပါ ။ အသက္ မရွဳေသးလွ်င္ လူနာ ႏွာေခါင္းကို ညွစ္ ( ပိတ္) ျပီး၊ လူနာ ပါးစပ္အား မိမိ ပါးစပ္ျဖင့္ေတ့ကာ လူနာရင္ဘတ္ေဖါင္းလာတဲ့အထိ ေလ ကို ၂ၾကိမ္ မွဳတ္သြင္းပါ။ ေလတခါ မွဳတ္ခ်ိန္မွာ ၁ စကၠန္ ့သာ ျဖစ္ပါတယ္ ။
၃၀း ၂ အခ်ိဳး အရ ။ အခ်က္ ၃၀ ႏွိပ္ျပီးပါက ေလကို ၂ခ်က္ မွဳတ္သြင္းေပးပါ ။
( ျပဳစုမဲ့သူ ၂ ေယာက္ ရွိေနပါက တေယာက္က ရင္ဘတ္ကို အခ်က္ ၃၀ ဖိ ျပီးတိုင္း က်န္တေယာက္က ပါးစပ္မွ ေလမွဳတ္သြင္းျခင္း ၂ ခါ ကို တလွည့္စီ လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္ ။ မိမိ တဦးတည္းသာ ရွိေနပါက ၃၀ၾကိမ္ဖိ၊ ၂ၾကိမ္ ေလမွဳတ္ ၊ ကို တဦးတည္းပဲ ျပဳလုပ္ေပးလို ့ ရပါတယ္ ။လူနာတင္ကား မလာ မခ်င္း ဤကဲ့သို ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိ္ျပီး ေလ ၂ ခ်က္ မွဳတ္သြင္းေပးျခင္းကို လုပ္ေပးပါ ။(လူနာအား ေဆးရံု သို ့ ပို ့ေဆာင္ျပီး ေနာက္ .. ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားက အသက္ကယ္တင္ေရးကို လိုသလို ဆက္လက္ ျပဳ လုပ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ )
_______________________________________________________________________
ေနာက္တမ်ိဳးၾကံဳေတြ ့ နိုင္တာကေတာ့ ရုတ္တရက္ ေလျပြန္ ပိတ္ဆို ့ ျခင္း ( Chocking ) ပါ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မိမိစားလိုက္တဲ့ အစားအစာ ( အတံုးၾကီး ၊ အစာ ခပ္မာမာ ၊ ခပ္ေလွ်ာေလွ်ာ ၊ ဥပမာ အသားတံုးၾကီး၊ေရခဲတံုး၊ ေစးကပ္တဲ့ အစာ၊ ဂ်ယ္လီ အတံုး စသျဖင့္ ) ၊ ျပင္ပမွ ျမိဳမိတဲ့ အရာ ( ကေလးမ်ား ေဆာ့ ကစား ရင္း အရုပ္ ၊ ေဂၚလီလံုး၊ အေၾကြေစ့ ၊ စသျဖင့္ ) ၊ ခံတြင္းထဲ မွာ ရွိေနတဲ့ သြားအတု ၊ အစရွိတာေတြဟာ လည္ေခ်ာင္းမွတဆင့္ ေလွ်ာက်ျပီး ေလျပြန္ကို ပိတ္ဆို ့ေစတတ္ပါတယ္ ၊။ အဲ့ဒီ အခါ ရုတ္တရက္ အသက္ရွဳ က်ပ္ျပီး တကိုယ္လံုး ျပာႏွမ္း ကာ မူးေမ့ သတိလစ္သြားတတ္ပါတယ္ ။ အဲ့ဒါကို အခ်ိန္မွီ ထုတ္ယူေပးဖို ့ လိုပါတယ္ ။ ေလျပြန္ ပိတ္ဆို ့တာ အခ်ိန္ၾကာလာတာ နဲ့ အမွ်အဆုပ္ထဲ ၊ ေသြးထဲ မွာ ရွိတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ ျပတ္လပ္ျပီး ဦးေႏွာက္ နဲ့ ႏွလံုး ကို ထိခိုက္ကာ အသက္ဆံုးရွံဳးနိုင္ပါတယ္ ။
ဒီ အခါ မွာ မိမိ က ေဘးနားမွာ ရွိေနပါက ထိုသူ ကို အခ်ိန္မီ ကယ္တင္နိူင္ပါတယ္ ။
ဘယ္လို လုပ္ရမလည္း ။
ဒါကလည္း နည္းသိထားရင္ လြယ္ပါတယ္ ။ ဘာ ပစၥည္း ကရိယာမွ မလိုပါဘူး ။ အဲ့ဒီနည္းလမ္းကို (Heimlich Maneuver) လို ့ေခၚပါတယ္ ။
ေအာက္ပါပံုေတြမွာ ျပထားတဲ့အတိုင္း အဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္ေပးပါ ။
၁ ။ ။ လူနာ မွာ အမွန္တကယ္ စကားမေျပာနိုင္၊ ေခ်ာင္းမဆိုးနိုင္မွန္း သိေအာင္ အကဲခပ္ၾကည့္ပါ ။
၂။ ။လူနာ အေနာက္ဖက္မွ သိုင္းျပီး၊မိမိ လက္သီးဆုပ္ျဖင့္ လူနာ၏ ဝမ္းပိုက္ အေပၚဘက္ ပိုင္း ရင္ညြန့္ ့ေနရာမွ အေနာက္ဘက္အေပၚဘက္ သို ့ ခပ္ဆပ္ဆပ္ေလး ဆြဲ ပင့္ေပးပါ ။ အတြင္းရွိ ပိတ္ဆို့ေနတဲ့ အရာဝတၳဳ ထြက္လာတဲ့ အထိ ဆက္တိုက္ ျပဳလုပ္ေပးပါ ။
၃။ ။အကယ္၍ လူနာမွာ ကိုယ္ဝန္သည္(သို့မဟုတ္ ) အလြန္ ဝ ေသာသူ ျဖစ္ေနပါက မိမိ လက္သီးဆုပ္အား ရင္ညြန့္ အေပၚဖက္္ နားမွာ ထားျပီး ဆြဲပင့္ေပးပါ ။
ကေလးၾကီးမ်ားအတြက္ ဒီမွာ ၾကည့္နိုင္ပါတယ္ ။
အကယ္၍ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ျဖစ္ေနပါက မိမိ ေပါင္ေပၚတြင္ ကေလးကို ေဇာက္ထိုး ေမွာက္ရက္ တင္ျပီး လက္ဖေနာင့္ ျဖင့္ ေနာက္ေက်ာဘက္မွ အၾကိမ္ ၅ ခ်က္ ပုတ္တြန္းေပးပါ ။ တဖန္ ပက္လက္ ျပန္လွန္ျပီး ရင္ညြန္ ့ကိုလက္ေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္ ၅ ခ်က္ ဖိေပးပါ။
ေအာက္မွ ဗီဒီယိုဖိုင္ ကို ၾကည့္ရင္ ပိုျပီး ျမင္သာပါတယ္ ။အိမ္မွာ ကေလးငယ္ အရြယ္ရွိသူမ်ား အထူးသတိျပဳဖို ့လိုပါတယ္ ။ ရုတ္တရက္ အသက္မရွဴ ႏွလံုးမခုန္ေတာ့ သူမ်ား ကို အခ်ိန္တိုတို အတြင္း အေရးေပၚ မျပဳစုနိုင္ပါက ဦးေႏွာက္နဲ့ ႏွလံုးတို ့မွာ ေသြးျပတ္လပ္ျခင္းျဖစ္ျပီး ဦးေႏွာက္ေသဆံုးမွဳ (ဦးေႏွာက္မွာ ေအာက္စီဂ်င္ျပည့္ဝတဲ့ေသြး ျပတ္လပ္မွဳ အခ်ိန္ ၄ မိနစ္ ေက်ာ္သြားရင္ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ ကလပ္စည္းမ်ားေသဆံုး တတ္ပါတယ္) ၊ အသက္ေသဆံုးမွဳမ်ိဳး ျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အတြက္ ဒီနည္းေလးေတြကို လူတိုင္း သိထား တတ္ထား သင့္ပါတယ္ ။
အကယ္၍ အသက္ျပန္လည္ မရွဴလာေသးပါက အထက္မွာ ေဖၚျပခဲ့တဲ့ CPR နည္း ကို ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ေပးဖို ့ လိုအပ္ပါျပီ ။
ထို ့ေနာက္ အေရးေပၚကားကို အေၾကာင္းၾကားျပီး ေဆးရံု သို ့ ပို ့ျပီး ကုသပါ ။
သူမ်ား တိုင္းျပည္ မွာ အေရးေပၚလူနာတင္ကား ေစာင့္ရခ်ိန္မွာ သိပ္ မၾကာလွပါ ။ အဆင္ေျပပါတယ္ ။ မိမိတို ့ ျပည္ မွာေတာ့ မီးစင္ၾကည့္ က ၾကဖို့လိုပါလိမ့္မယ္ ။ အဆင္ မသင့္လွ်င္ မိမိပါ အမွဳထဲ ဆြဲထဲ့ ခံရကိန္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူနာ တေယာက္ မိမိ ျပဳစုေပးလိုက္လို ့ အသက္ျပန္ရွဳ ႏွလံုးျပန္ခုန္ လာ ျပီဆိုလွ်င္ေတာ့ သင့္မွာ ေဖၚမျပ နိုင္ေလာက္ေအာင္ ဝမ္းသာ ၾကည္ႏူးမွဳ မ်ိဳး ခံစားရလိမ့္မယ္ ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေစခ်င္ပါတယ္။
အေရးတၾကီး လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အသံုးတည့္မဲ့ အရာမ်ား ျဖစ္တာမို ့ ျပန္လည္ ေဖၚျပေပးလိုက္တာပါ ။
ဒီေနရာ မွာ စံုလင္စြာဆက္လက္ ေလ့လာ နိုင္ပါတယ္ ။
ဘေလာ့ဂါေတြ ( ဘေလာ့အိမ္) ေတြ မွာ ဝဲစြဲေရာဂါမ်ား ျပန္ပြားေနၾကတာ ခုတေလာမွ ျဖစ္ေပမဲ့ လူအမ်ားစုမွာ တုပ္ေကြးေတြ ျဖစ္တတ္ၾကတာ ရာသီအလိုက္ ၊ေဒသအလိုက္ ႏွစ္စဥ္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာပါ ။ မေကြးဖူးတဲ့သူ ရွိမယ္ မထင္ပါဘူး ၊ လူတိုင္းလိုလို ေကြးဖူးၾကပါလိမ့္မယ္ ။ ေဆာင္းတြင္းကာလ ေအးခ်မ္းတဲ့ရာသီ ၊ မိုးကေလးပါ စြက္လိုက္ေတာ့ ခ်မ္းခ်မ္းေအးေအးနဲ ့မို ့ တုပ္မေကြးတဲ့သုူေတြေတာင္ အိပ္ယာထဲ ေကြးေန ႏွပ္ေနရတာ အလြန္ေကာင္းေပါ့ ။
ဒီႏွစ္ ကမာၻတဝွမ္း ရာသီဥတု ဆိုးရြား ေဖါက္ျပန္မွဳေတြ ရွိခဲ့တယ္ ။ ရာစုႏွစ္တခုအတြင္း မၾကံဳဘူး ေလာက္ေအာင္ ေအးတဲ့ေနရာက ေအး၊ ပူတဲ့ေနရာက ပူ နဲ့ မို ့ လူေတြ အေတာ္ ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္ ။ အပူခ်ိန္( အေအးခ်ိန္) ေရခဲမွတ္ေအာက္ (အႏွဳတ္) ၄၀ ေက်ာ္ ၅၀ ေက်ာ္ ေတြမွာ ဘယ္လို အသက္ရွင္ ေနထိုင္ၾကရမလည္းေတာ့ မသိ ၊။ ၁၀ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ ေအာက္ ေရာက္တာ နဲ့တင္ ဒီနိူင္ငံက လူေတြ အေတာ္ေအးေနျပီ၊ ေဆာင္ရန္ ၊ ေရွာင္ရန္ မ်ား နဲ ့ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးဝတ္ၾကဖို ့ ဆိုျပီး ရုပ္သံ မိုးေလဝသဌာန မွ အျမဲ သတိေပးေလ့ ရွိပါတယ္ ။
မၾကာခင္ေလးတင္မွ ျပီးခဲ့တဲ့ တရုပ္ႏွစ္သစ္ကူး ပြဲေတာ္ ပိတ္ရက္ မွာ ၆ ရက္ အတြင္း တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၉ ေယာက္ရွိ ျပီး ျပီးခဲ့တဲ့ တပါတ္မွာ ေသဆံုးသူ ၁၅ ေယာက္ ရွိပါတယ္ ။ ဒီႏိုင္ငံမွာ ဒီႏွစ္
တုပ္ေကြးရာသီ အတြင္း တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူစုစုေပါင္း ၇၄ ဦး ရွိပါျပီ ။( တုပ္ေကြး ျဖစ္သူေပါင္း ကေတာ့ သိန္းခ်ီ ေနပါျပီ ) ။ ဒါေၾကာင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားသတင္းေတြမွတဆင့္ လူထုကို သတိေပးႏွိဳးေဆာ္မွဳမ်ား ပိုမို လုပ္ေဆာင္ ေနပါတယ္ ။ ဒီ ေသဆံုးသူေတြထဲမွ အမ်ားစု ဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာ မွာစတင္ ထိုးေပးခဲ့တဲ့ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး လံုးဝ မထိုးထားခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ ဒီတုပ္ေကြး နဲ့ ကာကြယ္ေဆးမ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာျပီး သိသေလာက္ ေဖါက္သည္ျပန္ခ်ေပးလိုက္ပါတယ္ ။( အမိ ေရႊျပည္ၾကီးမွာလည္း ျပီိးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပါတ္ အနည္းငယ္က ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးမ်ား ေနရာကြက္ၾကား ျဖစ္ေနတယ္ လို ့ သတင္းသန္ ့သန္ ့ရထားေပမဲ့ စာရင္း အတိအက်ေတာ့ မသိရပါဘူး ။)
တုပ္ေကြးဆိုတာ ဘာလည္း ။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တာလည္း ။
ျမန္မာလို ေခၚတာ တုပ္ေကြး ၊ ဘိုလိုဆိုရင္ Flu ( Influenza) ေပါ့ ။ ရာသီအလိုက္ျဖစ္တတ္လို ့ Seasonal flu လို ့လည္းေခၚတယ္ ၊ သူက Orthomyxoviridae အမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ RNA Virus ဗိုင္းရပ္ ပိုးတမ်ိဳး ေၾကာင့္ျဖစ္တာပါ ။ ( ဖြဲ့စည္းပံုကို စိတ္ဝင္တစားအေသးစိတ္သိလိုရင္ ဒီေနရာ မွာ ဆက္ဖတ္နုိင္ပါတယ္ ) ။
သူ ့မွာ A,B,C ဆိုတဲ့ Type ၃ မ်ိဳးရွိျပီး H1 to 16 & N 1 to 9 Sub-type အမ်ားအျပား ရွိေနပါေသးတယ္ ။
တႏွစ္ နဲ ့ တႏွစ္ ျဖစ္တဲ ့ subtype မ်ိဳးခြဲ ေတြ ဟာ မတူၾကပါဘူး ။ေနရာေဒသလည္း ကြဲျပားၾကပါတယ္ ။ တခ်ိန္တည္းမွာ ကမာၻတဝွမ္းမွာ ကပ္ေဘးၾကီး Epidemic အေနနဲ့outbreak ျဖစ္ၾကတာေတြကို Pandemic လို့ ေခၚျပီး ေဒသအလိုက္ပဲ လူအမ်ားစု ျဖစ္ၾကတာ ကို Endemic လို ့ အၾကမ္းဖ်င္း သတ္မွတ္နိူင္ပါတယ္ ။
ၾကက္ငွက္၊ ဝက္၊ ေခြး၊ ႏြား၊ ျမင္း၊ လူ စသျဖင့္ ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ ့အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီး Bird Flu ,Swine Flu, Dog Flu , Horse Flu ,Human Flu ဆိုျပီး လည္း အမည္တပ္ ေခၚဆိုၾကပါတယ္ ။
အဲ့ဒါေတြ ထဲက A အမ်ိဳးအစားမွာ outbreak အျဖစ္မ်ားခဲ့တာေတြ ႏွစ္အလိုက္ ေျပာရရင္ ၊
* H1N1, - ၁၉၁၈ စပိန္မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္ ၊ ၂၀၀၉ က ဝက္တုပ္ေကြး လို ့ေခၚတဲ့ Swine Flu ျဖစ္ခဲ့တယ္ ၊( ေနာက္ေတာ့ ဝက္တင္မက လူမွာပါ ေတြ့ရလို ့ New type flu အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေခၚခဲ့တယ္ )
* H2N2, ၁၉၅၇ က အာရွတုပ္ေကြး Asian Flu
* H3N2, ၁၉၆၈ က ေဟာင္ေကာင္တုပ္ေကြး
* H5N1, ၂၀၀၄ က ငွက္တုပ္ေကြး
က်န္တဲ့ H1N2, H9N2 , H7N2, H7N3 စတာ ေတြလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္ ။
(ဒီနိုင္ငံအေနနဲ့ ဒီႏွစ္မွာ H1N1 နွင့္ H5N1 ၂မ်ိဳးစလံုး ေတြ ့ရပါတယ္ ။)
ဒီတုပ္ေကြးေတြေၾကာင့္ ကမာၻတဝွမ္းမွာ ႏွစ္စဥ္ လူေပါင္း ေထာင္ ေသာင္း၊ ခ်ီျပီးေသၾကရတယ္ ။ အဲ့ေလာက္ ္ဆိုးတာ ။ ဒါေပမဲ့ ျဖစ္ေနၾက မို ့ လူ အေတာ္ မ်ားမ်ားက သိပ္အေလးမထားခ်င္ၾကဘူး ။အိမ္သံုးေဆးေလးေတြ ေသာက္ရင္းနဲ့ ေပ်ာက္သြားၾကသူေပါင္းလည္း မနဲတာမို ့ ၊တုပ္ေကြးဆိုတာ ခရီးသြားဧည့္သည္ သေဘာေလာက္ပဲ ေပါ့ ။ အခ်ိန္တန္ေပ်ာက္တာကိုး ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ခံစြမ္းအားနဲေနသူမ်ား၊ အသက္အရြယ္ ၾကီး လြန္း ၊ ငယ္လြန္း ေနသူမ်ား ။ ႏွလံုး ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ စတဲ့ ေရာဂါ အခံရွိသူမ်ား မွာေတာ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆ ေနဖို ့ မသင့္ေလ်ာ္ပါဘူး ။
ေရာဂါလကၡဏာေတြက သိၾကတဲ့ အတိုင္းပဲ ၊ အတိုင္းပါဘဲ ႏွာေခ်မယ္ ၊ႏွာေစးမယ္ ။ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္ ။ တကိုယ္လံုး ကိုက္ခဲျပီး မအီမသာ ျဖစ္မယ္ ။ အဖ်ားလဲ ရွိတတ္တယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္ ။ေခါင္းကိုက္မယ္ ။အစားအေသာက္ပ်က္မယ္ ။ပ်ိဳ ့ ့အန္ မယ္ ၊တခါတေလ ဝမ္းေလ်ာတတ္တယ္ ။ အန္တတ္တယ္။ ဗိုက္ေအာင့္တယ္၊ ဒီထက္ပိုဆိုးလာရင္ေတာ့ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ေယာင္ရမ္းျပီး အသက္ရွဳ ၾကပ္ မယ္ ၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္မယ္ ။ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်သြားျပီး ေအးစက္ျပီး ေရွာ့ ရတတ္တယ္ ၊ နမိုးနီးယား အဆုပ္ေရာင္ျပီး အသက္အႏၱရာယ္ေပးတတ္ပါတယ္။
ေရာဂါဘယ္လိုျပန္ ့ပြားသလည္း ။
ႏွုာေစး ေခ်ာင္းဆိုးေနသူတေယာက္ရဲ ့ ေခ်ာင္းဆိုးလိုက္ ရွဳထုတ္ လိုက္တဲ့ တံေတြး၊ သလိပ္ နဲ့ အမွဳန္ အစက္ေတြ ထဲ မွာ ဒီ ဗိုင္းရပ္ပိုးေတြ အမ်ားၾကီး ပါဝင္ေနပါတယ္ ။ဒီေတာ့ သူ့နဲ့ နီးစပ္ေနသူေတြကိုတိုက္ရိုက္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ ေရာဂါ ပ်ံ ့ပြားေစပါတယ္ ။ တခ်ိဳ ့က်ေတာ့ ဒီတံေတြး သလိပ္ႏွာရည္ေတြ ရွိေနတဲ့ အသံုး အေဆာင္ ( ဥပမာ - လက္ကိုင္ပဝါ မ်က္နွာသုတ္ပဝါ၊ ေရခြက္ ၊ ေရာဂါရွိသူကိုင္တြယ္တဲ့ တယ္လီဖုန္း ၊ ကြန္ျပဴတာ ကီးဘုတ္ ၊အမ်ားသံုး တံခါးလက္ကိုင္ ၊ဓါတ္ေလွခါး ခလုပ္ စတာေတြ ) မွတဆင့္ ထိေတြ ့ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္နိူင္ပါတယ္ ။
ဒါေၾကာင့္ မိမိရဲ ့ လက္ကို တခုခုကိုင္ျပီးတိုင္း အစာမစားမွီ ၊ စင္ေအာင္ေဆးသင့္ပါတယ္ ။ လူအမ်ား စုေဝးရာ ေနရာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ရုပ္ရွင္ရံု လို အလံုပိတ္ခန္းထဲမွာနာရီမ်ားစြာ နီးနီးကပ္ကပ္ေနရတဲ့ ေနရာမ်ိဳး၊ တတ္နိူင္သေလာက္ ေရွာင္သင့္ပါတယ္ ။ သြားမယ္ဆိုရင္လည္း ႏွာေခါင္း ပါးစပ္ စည္းတဲ့ Mask ကို အသံုးျပဳရပါမယ္။ဒါေပမဲ့ Mask ဆိုတာ ေလမွတဆင့္ မိမိထံကို ရာႏွဳန္းျပည့္ လံုးဝ ေရာဂါပိုး မဝင္လာေအာင္ တားဆီးေပးတာမ်ိဳး မရွိနိုင္ပါဘူး။ မလိုအပ္ပဲနဲ့ ေဆးရံု ကဲ့သို ့ ေရာဂါပိုးမ်ား စုစည္းတဲ့ေနရာ ေတြ မသြားပါ နဲ ့ ။ မသန္ ့ရွင္းတဲ့ လက္မ်ားျဖင့္ မိမိ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း ၊ပါးစပ္ေတြကို ထိကိုင္ ပြတ္သတ္ျခင္း မျပဳလုပ္ပါနဲ့ ။ အစားစားခါနီးတိုင္း လက္ကို သန့္စင္ေအာင္ ေဆးေၾကာပါ ။ အရမ္းေအးတဲ့ေဒသေတြမွာ လက္ကို ေရျဖင့္ မၾကာခဏေဆးေၾကာျခင္း မျပဳနိူင္ပါက Disinfectant dry soap gel မ်ားနဲ့ အေျခာက္ေဆး နိူ္င္ပါတယ္ ။
ဘယ္လိုစစ္ေဆးမလည္း ။
ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး တာ အဖ်ားၾကီးေနတာ ၂ရက္ ေက်ာ္ျပီး ရိုးရိုး အကိုက္အခဲေပ်ာက္ ကိုယ္ပူက်ေဆး ၊ common cold tablet ေတြ နဲ ့ မသက္သာရင္ တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္ ဆီျပ ဖို ့ ဝန္မေလးပါ နဲ ့ ။
လည္ေခ်ာင္း နဲ့ ခံတြင္း အေျမွးပါးမွာ ကပ္ေနတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုးေတြကို ဓါတ္ခြဲစစ္ေဆးဖို ့ လိုပါတယ္ ။ စစ္ေဆးနည္းေတြလည္း အမ်ားၾကီး ပါ ၊ Throat swab ယူျပီးစစ္ေဆးတဲ့ Real-time RT-PCR ဆိုတာကအမ်ားစု လက္ခံအသံုးျပဳ ေနတဲ့့ နည္းပါ ။ ပိုျပီး တိက် မွန္ကန္ ျမန္ဆန္ တယ္ ေပါ့ ။
ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းေတြ ရွိပါေသးတယ္ ၊ တမ်ိဳးက rapid influenza diagnostic tests (RIDT) - သူက မိနစ္ ၃၀ အတြင္း အေျဖထြက္ပါတယ္ ။ Direct and Indirect Immunofluorescence Assays(DFA and IFA) ဒါကေတာ့ ၂ နာရီမွ ၄ နာရီ အတြင္း အေျဖသိနိုင္ပါတယ္။ ေသြးေဖါက္ျပီး ေသြးရည္ၾကည္ မွ စစ္တဲ့ နည္းေတြျဖစ္ျပီး ၾကားဖူးနားဝ ရွိရေအာင္ ပါ ။ တကယ့္ လုပ္နည္း အဆင့္ဆင့္ နဲ့ အေျဖေတြကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာနည္းလမ္းအလိုက္ ကြဲျပားမွဳ ရွိပါတယ္ ။
ဘယ္လိုကုသမလည္း ။
မ်ားေသာအားျဖင့္ ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး ဖ်ားနာ တာေလာက္ကို ရိုးရိုးတုပ္ေကြး အမွတ္နဲ့ အိမ္သံုးေဆးဝါးေလာက္ နဲ ့ပဲကိုယ့္ဟာကိုယ္ အရင္ လက္တည့္စမ္းေလ့ ရွိပါတယ္ ။ အလြယ္ဆံုးကေတာ့ သန့္ရွင္းေသာေရေႏြးကို မ်ားမ်ားေသာက္ျပီး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အနားယူရပါမယ္ ။ အရည္ရႊမ္းတဲ့ အသီးအရြက္မ်ား ကို စားေပးျခင္းျဖင့္ လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ နဲ့ သတၱဳဓါတ္ေတြ ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္ပါတယ္ ။
ဖ်ားနာေနရင္ေတာ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ ကိုယ္ပူက်ေဆး တခုခု ေသာက္ ပါ ။ ဒီေဆးေတြ လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေပ မဲ့ acetaminophen တို ့ ibuprofen ပါဝင္တဲ့ေဆးေတြ ကို အခ်ိန္အဆနဲ့ ေသာက္လို့ရပါတယ္ ။
Aspirin ( salicylate) ပါတဲ့ေဆး ကိုေတာ့ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ေအာက္ မ်ား ေသာက္သံုးရန္ သိပ္မသင့္ေတာ္ပါ ။ Reye's Syndrome လို့ေခၚတဲ့ အသည္းနဲ့ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္ပ်က္စီးတဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္ေစတတ္လို့ပါ ၊အဲ့ဒီ ေရးစ္ ေရာဂါက နဂို အခံ အဆီအက္စစ္ဓါတ္တိုးဓါတ္ျပဳျခင္း ပံုမမွန္ျဖစ္ေနသူ ၊ ကေလး နဲ့ ယ္ေက်ာ္သက္ေတြ မွာ တုပ္ေကြး ၊ ေရေက်ာက္စသျဖင့္ကူးစက္ခံရစဥ္ မွာ Aspirin (salicylate) ပါတဲ့ေဆးေတြ ေသာက္သံုးမိပါက ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္နိုင္တဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳးပါ )
တကယ္လို ့ ဒီေဆးေတြ ေသာက္လို့ မွ ၂ ရက္အတြင္း မသက္သာရင္ ေဆးရံု ေဆးခန္းေတြမွာ နားလည္တဲ့ဆရာဝန္ နဲ့ ေသခ်ာကုသင့္ပါတယ္ ။ (ျဖစ္နိုင္ရင္ေတာ့ တုပ္ေကြးလကၡဏာ စတာ နဲ့ ဆရာဝန္ နွင့္
ကုသမွဳ ခံယူတာ အေကာင္းဆံုးပါ )
ဒီဗိုင္းရပ္ ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တာ ေသခ်ာရင္ေတာ့ --oseltamivir (Tamiflu) ေသာက္ေဆး ။( တုပ္ေကြး ျဖစ္တာ ၄၈ နာရီအတြင္းေသာက္နိူင္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္ ။ ၉၀ ရာႏွဳန္းခန္ ့ မွာ တုပ္ေကြးကို ပိုမို ဆိုးရြားစြာ ခံစားရျခင္းမွ သက္သာေစပါတယ္ ။)
အေသးစိတ္ကို ဒီေနရာ မွာ ဆက္လက္ဖတ္ရွဳ နိူင္ပါတယ္ ။
--zanamivir (Relenza) inhalation ဖ်န္းေဆး ။ ( ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ရွိသူမ်ား မသံုးစြဲရ )
--Peramivir အေၾကာထိုးေဆး
အစရွိတဲ့ ေဆးေတြနဲ့ ဆရာဝန္ညြန္ၾကားခ်က္အရ ကုသမွဳ ခံယူနိုင္ပါတယ္ ။ ဒီေဆးေတြမွာ ေဘးထြက ဆိုးက်ိဳးမ်ား ရွိပါတယ္ ။ (Peramivir ဆိုတာ ကေတာ့ စမ္းသပ္ ဆဲကာလ မွာ ပဲ ရွိေနပါေသးတယ္ တျခားေဆး ေတြနဲ့ ကုမရေတာ့ မွ သာ သံုးဖို့ ျဖစ္ပါတယ္ )
ဒီလို ကာကြယ္ နိူင္တယ္ ။
ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ သက္ ေရာက္ မွဳ ရွိသည္ ဆို တဲ့ အတိုင္း ၊ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ထားၾကရင္ ေရာဂါျဖစ္ဖို့ အခြင့္ အလမ္း နဲ ပါမယ္ ။ အေျခခံ ကာကြယ္နည္းေတြ ကေတာ့ အထက္မွာေျပာခဲ့သလို ။ အစာမစားမီွ လက္ေဆးပါ ။ လက္မေဆးပဲ မိမိ မ်က္စိ နွာေခါင္း၊ ပါးစပ္ စတာေတြ ကို ကိုင္တြယ္ျခင္း မျပဳပါနဲ့ ။ ႏွာေစးရင္ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ကိုယ့္ ေရာဂါ သူမ်ား မကူးေအာင္ ။ သူမ်ား ေရာဂါကိုယ္မကူးေအာင္ Mask တပ္ဆင္ ပါ ။ လူေတြမ်ား ေလဝင္ေလထြက္ မေကာင္း ပိတ္ေလွာင္တဲ့ ေနရာေတြ ကို ေရွာင္ပါ ။
ေနာက္ တနည္း က .ကာကြယ္ေဆး ထိုး ျခင္း ( Antiflu Vaccination ) ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီ ေဆးေတြ ကို WHO မွ လာမဲ့ ႏွစ္ တုပ္ေကြးရာသီ မွာ ျဖစ္မဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး အမ်ိဳးအစားကို တြက္ခ်က္ျပီး ႏွစ္စဥ္ ေျပာင္းလဲ ထုတ္လုပ္ၾကရတာ ျဖစ္လို့ တႏွစ္နဲ့တႏွစ္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ ေဆး အမ်ိဳးအစားက တသမတ္တည္း မဟုတ္ပါဘူး ။ ေဆးရဲ ့ ကာကြယ္မွဳ ေပးနိုင္တဲ့ အာနိသင္ က ေဆးထိုး အျပီး ၁ လ ၾကာမွ ရ မွာ ျဖစ္ျပီး
၁ႏွစ္သက္တမ္းသာ ကာကြယ္နိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ တုပ္ေကြး ရာသီ မတိုင္မီ ၂ လ ေလာက္ မွ စတင္ ထိုးထားရပါမယ္ ။ ႏွစ္စဥ္ အခ်ိန္မွန္ ထိုးၾကရပါမယ္ ။ တိုးတက္ျပီးသား နိုင္ငံေတြ မွာေတာ့ အစိုးရ
က်န္းမာေရးဌာနေတြ မွ တာဝန္ယူျပီး အခမဲ့ ထိုးေပးပါတယ္ ။ (ေဆး အေရအတြက္ အလိုက္ ဦးစားေပး အဆင့္မ်ား ခြဲထားတတ္ပါတယ္ ။ ၂ႏွစ္ေအာက္ ကေလး၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ ၊ ႏွလံုး ေသြးတိုး
ဆီးခ်ိဳ ၊ ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ၊ေရာဂါ အခံ ရွိသူမ်ား ၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ဆင္း ေရာဂါ ခံစားေနရသူမ်ား ကို ဦးစားေပး ပထမ အဆင့္ ထားရွိပါတယ္ )
၂၀၀၃ ခုႏွစ္ မွာ SARS coronavirus ဆိုတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ SARS ဆိုတဲ့ေရာဂါ နာမည္ဆိုး ၾကီးနဲ့ ေသသူမ်ားတာေၾကာင့္ တကမာၻလံုး တုန္လွဳပ္ေခ်ာက္ျခားသြားခဲ့ၾကျပီး ၊ ၂၀၀၄ ခု ႏွစ္မွာဆိုရင္ လူေတြက Antiflu vaccination ကို အလုအယက္ ထိုးလိုၾကတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးက SARS ကာကြယ္ ေဆး မဟုတ္ဖူး ဆိုတာ လူအမ်ား နားလည္ ေအာင္ ရွင္းျပၾကရတယ္ ၊ ေဆးေတြေတာင္ ထုတ္လို ့ အလွ်င္ မမွီ ျပတ္လပ္ခဲ့ရတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ၾကာလာလို ့ ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ျဖစ္ကုန္ၾက ျပီး .ကာကြယ္ေဆး မထိုးလိုၾကေတာ့ ဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆံုးတေခါက္ ၂၀၁၀ ေအာက္တိုဘာ မွ စတင္ ထိုးေပးခဲ့တဲ့ ကာကြယ္ေဆး ေတြကို မွန္းထားသေလာက္ လာ မထိုးၾကလို ့ ၊ အသိေပး ေၾကာ္ျငာခ်က္ေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္ ။ ဒီတနွစ္ ဒီနိူင္ငံမွာ တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူေတြထဲ မွာ ကာကြယ္ေဆး မထိုးထားခဲ့ၾကတဲ့သူအမ်ားဆံုး ျဖစ္လို ့ ၊ က်န္းမာေရး ပညာေပး လုပ္ငန္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ဆက္လုပ္ေနရပါတယ္ ။
ဒီ ႏွစ္အတြက္ ကာကြယ္ေဆးကေတာ့ ေအာက္ ပံု မွာ ျပထားတဲ့ အတိုင္းပါ ။
ေဆးနဲ့ မတည့္သူေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီေဆးက ၾကက္ဥ Egg Protein မွ ထုတ္လုပ္ထားတာျဖစ္လို ့ ဥနဲ့မတည့္ သူမ်ား မထိုးရပါဘူး ။ တခ်ိဳ ့မွာ လည္း Allergic Reaction ေတြ ရွိတတ္ပါတယ္ ။ ဘယ္ေဆးမဆို ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတာမို ့ တျခားေဆးေတြနဲ့ မတည့္သူမ်ား သတိထားရပါမယ္ ။
ဝက္တုပ္ေကြး နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဒီေနရာမွာ ေရးထားတာေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။
ဘေလာ့တခြင္ မွာ ဝဲလည္းကင္းစင္ ၊ တုပ္ေကြးလည္း မဝင္ၾကပါေစနဲ့လို ့ဆုေတာင္းေပးပါတယ္ ။
လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ပါတ္ေလာက္က စျပီး ကိုယ့္ဘေလာ့ေလး ျပသနာတက္သြားတယ္ ။ အဲ့ဒီတံုးက Blogger Dashboard ကေန Post ေရးလို ့ ရေသးတယ္ ။ တင္လို ့ ရေသးတယ္ ။ တိုက္တိုက္ ဆိုင္ဆိုင္ပဲ ပလပ္ေပါက္ကို ကိုင္မိေလတာ လား မသိ.. လင္ဇီး ကို အထင္ၾကီးသလို မၾကီးသလို ၾကားထဲ မွာ ဒီဘေလာ့ေလး ဒီလိုျဖစ္သြားတယ္ ဆိုေတာ့ ..တခုခုေတာ့ တခုခု ပဲ လို ့ ထင္လိုက္ မိတယ္။ ကြန္ျပဴတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဖြင့္တာ နဲ့ ပိတ္တာေလာက္ပဲ သိတဲ့သူတေယာက္ဆိုေတာ့ .. သူမ်ားေတြ ေျပာေျပာေနတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ တေကာင္ေကာင္မ်ား ကိုက္သလား ရယ္လို ့ စိုးရိမ္ မိသြားတယ္ ။ ျမင္လိုက္ရတဲ့ ပံုက အဲ့လို ၾကီးေလ..
ဒါနဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကို လွမ္းေမးၾကည့္ေတာ့ သူကလည္း သူသံုးေနတဲ့ Microsoft security essential ဆိုတဲ့ ဗိုင္းရပ္သတ္တဲ့ ေဆာ့ဝဲလ္ေလး အလကားေပးတဲ့ ေနရာ ကေန ဝင္ဆြဲျပီး သံုးလိုက္မိကာမွ ငါးပါးမက ေမွာက္ေတာ့တာပဲ ။
ျဖစ္ပံုက သံုးေနတဲ့ Vista ၾကီးက အဆင္မေျပလို ့ Window XP ျပန္ေျပာင္းသံုးဖို ့ လုပ္ေပးလိုက္တဲ့သူက လိုင္စင္မဲ့ ေဆာ့ဝဲလ္ ထဲ့ထားေပးျပီး မွာထားခဲ့တယ္ ။ ဘယ္ေတာ့မွ Update မလုပ္ဖို ့ ေပါ့ ။ ဒီအခ်က္ကိုေမ့ျပီး ခုန အလကားေပးတဲ့ ဗိုင္းရပ္သတ္ တာ ၾကီးကို Install လုပ္ run ျပီးေတာ့ Restart .. လုပ္ရိုး လုပ္စဥ္ေတြ လုပ္ဖို ့ ျပန္ အပိတ္မွာ ... ပလံု..ပလံု.... တေလာကလံုး ေမွာင္မဲသြားသလိုပဲ..
ဟိုက္.. ငါ့ကြန္ျပဴတာေလး ျပန္ဖြင့္ မရေတာ့ ပါလား .. လို ့ေပါ့ ။
အဲ့ ည က .. မိုးလင္းတဲ့ ည...
ေနာက္ရက္ေတြ အလုပ္တက္ ေနရတာ လည္း စိတ္မပါ ။ လူက အင္တာနက္ မဝင္ရ မေနနိုင္ ဆိုေတာ့ ၊ ေမ်ာက္ငပိ ကိုင္မိသလို..ရိုးတိုး ရြတ နဲ့ေပါ့ ။ မ်က္ႏွာစာအုပ္မွာလည္း မဖြ နိုင္ ၊ ဘေလာ့မွာ လည္း မၾကြနိုင္ နဲ့ အလုပ္နားတဲ့ရက္ေရာက္မွ မိတ္ေဆြေလးတဦး ဆီ အေမဘုတ္(Mother Board) ၾကီး မျပီး စစ္ၾကည့္ ရတယ္ ။ အေရးေပၚ အသက္ကယ္ဖို ့ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ က်ိဳးစားျပီး ဘယ္လိုမွ မရေတာ့လို ့ Window ေတြ ျပန္တင္ Format ေတြ ျပန္ခ် နဲ့ သူလည္း ထမင္းစားပ်က္ အခ်ိန္ကုန္ခံျပီး လုပ္ေပးလိုက္ေတာ့ Coma ဝင္ေနတဲ့ ကိုယ့္ ကြန္ေလး ျပန္လည္နိုးၾကားလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ကိုယ့္ IP နံပါတ္ေလး မသိေတာ့ ခြဲေဝ သံုး ဖို ့ ေပးထားတဲ ့ အင္တာနက္ လိုင္းထဲ ျပန္ဝင္လို ့ မရေသးျပန္ဘူး ။ ႏွစ္ကူး ပိတ္ရက္ေတြ မွာ အလုပ္နားၾက ေတာ့ နံပါတ္ သိတဲ့ သူ အလုပ္ျပန္တက္မဲ့ ရက္ကို ေစာင့္ျပီး reset ျပန္လုပ္ေပးတယ္။
ဝမ္းသာအားရ နဲ့ ဘေလာ့ေတြ လည္ေတာ့ မဟဲ့ လို ့ ကိုယ့္ဘေလာ့ေလး ျပန္ဖြင့္ဝင္လိုက္ပါတယ္ ... လား..လား... ဟိုတေကာင္ မဲလဝဲ ဆိုတဲ့ ဟာၾကီးက အေပါက္ဝ ကေန ဆီးၾကိဳ ေခ်ာက္လွန့္ ေနတံုးပါလား ။ ဒီတခါေတာ့ ဘာ ဗိုင္းရပ္သတ္တာမွ မလုပ္ရဲေတာ့ဘူး ။ ဒါနဲ့ ပဲ ကိုေဇာ္နဲ့ အျဖဴေရာင္ နတ္သမီး ဆီ အပူကပ္ရျပန္တယ္ ။နတ္သမီးလဲ အျဖဴေရာင္ဘဝမွ အနီေရာင္ဘဝ ေျပာင္းသြားရွာတယ္လို ့ သတင္းသန့္သန္ ့ၾကားထားတယ္ေလ ။
သူ ့ဆိုဒ္ ကို ဝင္ရင္ ဒီလို စာတမ္းၾကီးက ဆီးၾကိဳ ေနေတာ့ တာပဲ။
ဒါနဲ ့ ကိုေဇာ္ ေပးတဲ့ အဲ့ဒီလင့္ ထဲ မွတဆင့္ မဲလဝဲဆိုတဲ့ ဘာမွန္းမသိတာၾကီးကို သြားရွာ ျဖစ္တယ္။ သူ ့ညႊန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း လိုက္စစ္ .. လိုက္ရွာ ..လိုက္လုပ္ လိုက္ေတာ့ မွ အဆင္ေျပ သြားပါတယ္။ ခုေတာ့ ေရွ ့မွာ ကန္ ့လန္ ့ခံေနတဲ့ နီနီရဲရဲ မဲလဝဲၾကီး ေလာေလာဆယ္ အတြက္ ရွင္းလင္းထားလိုက္ပါျပီ ။
ဒီ မဲလဝဲ ၾကီး ဘယ္က ေန ဘယ္ လို ေရာက္လာတာ ပါ လည္း ။???
အဲ့ဒီ မဲလဝဲ ဆိုတာ က .. ကိုယ္ဆိုဒ္ထဲကို သူမ်ားလာထဲ့သြားတာလဲ ျဖစ္နိုင္ပါသတဲ့
How did this happen?
In some cases, third parties can add malicious code to legitimate sites, which would cause us to show the warning message.
ကဲ.... လူေတြ လူေတြ ..ဘယ္ေလာက္ေတာင္မ်ား ခက္လိုက္ပါသလည္း ။ ဟိုဝဲ ဒီဝဲ လိုက္ဝဲျပီး သူမ်ားေတြကို ဒုကၡလိုက္ေပးေနၾကတဲ့ လူေတြလည္း ရွိေနပါေသးလားကြယ္ ...
ဘာပဲ ေျပာေျပာ အဆိုးထဲက အေကာင္းဖက္ ျပန္ေတြးဆင္ျခင္ၾကည့္လိုက္မိေတာ့
၁-ေကာ္ပီ မိုက္ခရိုေဆာ့ ဝင္းဒိုးတင္ထားမိသူေတြ .. update မလုပ္မိေစဖို ့ သတိထားရ မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း။
၂- အြန္လိုင္းမွာ သိရေပမဲ့ တကယ္ကူညီတတ္တဲ့ မိတ္ေဆြမ်ား ရနိုင္ေၾကာင္း ။
၃- နည္းပညာေတြ တိုးတက္ေနတာနဲ့ အညီ ကိုယ္တိုင္လည္း ေခတ္ေနာက္ မွာ သိပ္ျပတ္မက်န္ေနခဲ့ဘို ့လိုအပ္ေၾကာင္း။
၄- လိုအပ္တဲ့ အသိပညာအားလံုး လိုသလို ဆည္းပူးနိုင္ တာမို ့၊ အင္တာနက္ဆိုတာဟာ သံုးတတ္ရင္ မိတ္ေဆြ မသံုးတတ္ရင္ ရန္သူ အျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္နိူင္ေၾကာင္း ။
မွတ္သားထားလိုက္ရပါတယ္။
ဒီ အတြက္ ကူညီၤေပးတဲ့ ကိုေဇာ္ ၊ နတ္သမီး ၊ ကိုလင္းထက္ နဲ့ ဘယာေၾကာ္တို ့ကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
အဆင္ မေျပေသးရင္ေတာ့ ေနာက္ဘေလာ့အသစ္တခု တည္ေဆာက္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဆိုဒ္ဘား ထဲ က မိတ္ေဆြေတြ ရဲ့ ဘေလာ့လင့္ ေလးမ်ားစြာကို ေခတၱ ျဖဳတ္ထား လိုက္ရပါတယ္ ။ အဆင္ေျပတဲ့ အခ်ိန္မွ ျပန္ ရွာ ထဲ့ ရ ပါေတာ့ မယ္ ။
စာဖတ္သူ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း မိမိတို ့ ဘေလာ့အိမ္ကေလး သန့္ ရွင္းမွဳ ရွိ မရွိ Scan လုပ္ျပီး စစ္ေဆးနိုင္ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ အိမ္ဝ မွာ နီနီရဲရဲ မဲလဝဲ ၾကီၤး ေတြ ့ရင္ လည္း လန္ ့စရာ မလိုပဲ ခ်က္ခ်င္း ေမာင္းထုတ္ လို ့ ရ ပါတယ္။
အားလံုး က်န္းမာ သန့္ ရွင္းစြာ ျဖင့္ ဘေလာ့ဂင္နိုင္ ၾက ပါေစ ။
ျဖည့္စြက္ခ်က္ ။ ။
ေၾကျငာခ်က္ အမွတ္ ၁/၂၀၁၁။ ။
ဘေလာ့ဂါေတြမွာခံစားေနၾကရတဲ့ ဝဲစြဲေရာဂါမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းကုသေပးနိုင္မဲ့ အေကာင္းဆံုး “ဝဲသတ္ေဆးေဖၚစပ္ေပးနိူင္သူမ်ား”အား..၂၀၁၁ ရဲ့ “ဝဲနိုဘယ္ဆုၾကီး” ေပးအပ္နိုင္ပါရန္ ဝဲစြဲဘေလာ့ဂါမ်ားမွ စုေပါင္းအဆိုတင္သြင္းၾကမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္းးးးး
မေျပာမျပီး မတီးမျမည္ ဆို ေပမဲ့ ၊ ေျပာေနရင္း ကလည္း မျပီးနိူင္ ၊ မတီးတာေတြလည္း ျမည္ေနၾကေတာ့ ဒီဇာတ္လမ္းေလးကို ပဲ ထပ္ဆက္ရပါအံုးမယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ( မျပီးေသးတဲ့) လင္ဇီးေနာက္ဆက္တြဲ ေလးေပါ့ ။
ေကာ္မန္ ့ေတြ မွာ ေရးထားတာ ေတြ ( အျပန္ အလွန္ ေတြ အပါ အဝင္ ) ဖတ္ရတာ အေၾကာင္းအရာတခုကို ရွဳေဒါင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ဆိုေတာ့ ဗဟုသုတ ရယူစရာေတြ လည္း ရွိ္ပါတယ္။
ကိုယ္ မျမင္မိတဲ့ ရွဳေဒါင့္ေတြ လစ္ဟာခ်က္ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္ ဆိုတာ ေျပာလိုပါတယ္ ။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အျပဳသေဘာအေနနဲ့ ၾကည့္တတ္ ေတြးတတ္ မယ္ ဆို ရင္ ဒါ က ဘယ္သူ ့ ဘယ္သူမွ ေစာ္ကား ေမာ္ကား ေျပာဆို ေရးသား ေနၾကတာ မဟုတ္ဖူး၊ အေတြ႔အၾကံဳ ဖလွယ္ ေနၾကတာ လို ့ယူဆလို ့ ရပါတယ္ ။
တေယာက္ကလည္း ဝင္ ေျပာသြားေသးတယ္ ။ လင္ဇီးအေၾကာင္းနဲ ့ ဘာမွ မဆိုင္တာ ကို ။ Idiot ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ကိုယ္ၾကိဳက္လို ့ ကိုယ့္နာမည္ ထဲ မွာ ထဲ့ေရးထားတာပါ ။ “ ပုထုဇေနာ ဥမၼတေကာ ” ၊ လူတိုင္းဟာ တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳးရူးေနၾကတဲ ့ အရူးေတြခ်ည္းပါပဲ ။ တကယ့္ အရုူးေတြ ကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ရူးေနတယ္လို ့ ဝန္မခံ တတ္ၾက ပါဘူး ။ ဒီေတာ့ သူမ်ားကို ရူးတယ္ ေျပာသူ က သူ ့ကိုယ္သူ ဘယ္လို လူ ဆိုတာ အရင္ သံုးသပ္ၾကည့္ ဖို ့ လိုပါတယ္။
အဓိက ေျပာလိုသူက မပိုးပိုးသို ့ ျဖစ္ပါတယ္ ။ မပိုးပိုး ခုလို တင္ျပတာ လက္ခံပါတယ္ ။
လင္ဇီး မေကာင္းတာ၊ ေကာင္းတာေတြကို ေျပာလိုျခင္း သက္သက္ မဟုတ္ပါ ။ လင္ဇီးမွာလည္း ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိမွာ ပါ ၊တရုပ္ျပည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သံုးစြဲေနခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းေဆး တမ်ိဳးဆိုေတာ့ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သံသယ ျဖစ္စရာ မလိုပါဘူး ။ ဒါေပမဲ့လည္း ေကာင္း နဲ႔အဆိုး ဆိုတာ အျမဲ ဒြန္တြဲ ေနတတ္ၾကတာ မို ့ ၊ ေကာင္းေၾကာင္းေတြခ်ည္း ေၾကာ္ျငာ ေနဖို ့ မသင့္ပါဘူး ။ မွိဳ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္လို့ ေကာင္းတဲ့ မွိဳ ေတာင္မွ အဆိပ္သင့္ခ်င္သင့္နိုင္ပါေသးတယ္ ဆိုတာလည္း သေဘာေပါက္ပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီကုမၸဏီက ထုတ္တဲ ့ ဒီမိွဳကဘယ္မွာေပါက္တယ္၊ဘယ္လိုရတယ္ဆိုတာက စားသံုးသူေတြ ဘယ္လို လိုက္ျပီးစစ္ေဆးလို ့ရမွာ တဲ့လည္း၊ေၾကာ္ျငာထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္းသာ ယံုၾကည္ရမွာေပါ့ ။ေၾကာ္ျငာကလည္း ထံုးစံအတိုင္း ေကာင္းတဲ့အရာေတြခ်ည္းပဲ ေၾကာ္ျငာမွာေပါ့ ။
ကိုယ္ ေပးခ်င္တဲ့ message က၊ ေဆးတမ်ိဳးဟာ ေရာဂါ ေပါင္းစံုကို ေပ်ာက္ကင္းနိုင္စြမ္းရွိတယ္ ဆိုတာ က ယုတၱိ မရွိပါဘူး ။ ျပီးေတာ့ ဒီလင္ဇီး ျဖန့္ျဖဴးေရာင္းခ်တဲ့ ကုမၸဏီက သံုးစြဲရာမွာ ရရွိမဲ့ အက်ိဳးေတြကိုသာ ေဝေဝဆာဆာ ေဖၚျပထားတာေတြ ့ရပါတယ္ ။ျဖစ္လာနိူင္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးဆိုတဲ့ အရာေတြကို တလံုးတပါဒမွ် ေဖၚျပေရးသားထားျခင္း လံုးဝ ( လံုးဝ ) မပါရွိပါ ။ေကာင္းက်ိဳးနဲ့ ဆိုးက်ိဳးဆိုတာ ေဆးတိုင္းမွာ ရွိၾကပါတယ္ ။ တန္ရင္ေဆး၊ လြန္ရင္ေဘး ဆိုတာ လည္း လူတိုင္းသိၾကပါတယ္။ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာ နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ေဆးေတြ ကို တကမာၻလံုးမွာရွိတဲ့ ေဆးလမ္းညႊန္ ေဆးက်မ္းေတြအားလံုးမွာဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာေဆးနဲ့ ပတ္သက္သမွ် ေတြကို
-Biochemistry,
-Ingredient ,
-Plasma half life,
-Indication ,
-Contraindication,
-Dosage ,
-Route of administration,
-Side effect ,
-Drug interaction,
-Precaution
အစရွိတာေတြကို စံုလင္တိက်စြာ ေဖၚျပထားရပါတယ္ ။ ေျပာခ်င္တာ ကေတာ့ အဲ့ဒီေဆးေတြ ရဲ့ ဇီဝတည္ေဆာက္ပံု၊ပါဝင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ား၊ေသြးထဲမွာ ရွိေနမဲ့ ေဆးအရွိန္ရဲ့ သက္တမ္း၊ သံုးစြဲသင့္တဲ့ ေရာဂါမ်ား၊ မသံုးစြဲသင့္တဲ့ ေရာဂါမ်ား၊ အသံုးျပဳရမဲ့ ပမာဏ( ကိုယ္အေလးခ်ိန္အလိုက္ အတိအက် တြက္ရျခင္း)၊ နဲ့ အသံုးျပဳနည္း ( ေသာက္ေဆး၊ အသားထိုးေဆး၊ အေၾကာထိုးေဆး စသျဖင့္)၊ ျဖစ္နိူင္ေခ်ရွိတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊ ေဆးအခ်င္းခ်င္း ဓါတ္ျပဳျခင္းမ်ား ၊ သတိျပဳရန္ အခ်က္မ်ား ( ဥပမာ - ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၊ နို ့တိုက္ မိခင္မ်ား မသံုးရ စသျဖင့္ ) ေသခ်ာ စံုလင္စြာ ေဖၚျပၾကရပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ ေဆးမတည့္ျခင္း ဓါတ္ျပဳမွဳ အတြက္ ဘယ္လို ေျဖေဆးေတြ သံုးရမယ္ ဆိုတာလည္း ေဖၚျပရပါတယ္ ။
ေနာက္တခ်က္ ေျပာလိုတာက ေဆး မွန္သမွ် ( သူတို ့ကေတာ့ ေဆး ဆိုတဲ့စာရင္းထဲ မထဲ့ပဲ ဓါတ္စာ လို ့ယူဆထားပံု ရပါတယ္ )ကို ေဆးဝါးဘက္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မွဳ ၊ သင္တန္း တက္ေရာက္ ေအာင္ျမင္သူေတြ ( တနည္းအားျဖင့္ ) အစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳ ေအာင္လက္မွတ္ ရ ျပီးသားသူေတြ ( Pharmacist ) မွသာ ေရာင္းခ် ခြင့္ ရွိပါတယ္ ။ ျမန္မာ ျပည္မွာ ကေတာ့ ၾကိဳက္တဲ့ေဆးကို ၾကိဳက္တဲ့ေနရာမွာ (ကြမ္းယာဆိုင္ ၊ ေလဟာျပင္ေစ်း စတဲ့ ေနရာေတြမွာ)လိုသေလာက္ အခ်ိန္မေရြး ဝယ္လို ့ ရေနပါတယ္ ။ ဘိုက္ေအာင့္ရင္ ေရာ့ ဒီေဆးေသာက္ ၊ ဖ်ားရင္ ဒီေဆးေသာက္ ဆိုျပီး ကြမ္းယာဆိုင္က တြဲစပ္ ေပးလိုက္တဲ့ေဆး ေတြ နဲ့ ေရာဂါကုေနၾကရသူေတြ မနည္းပါဘူး ။ ေဆးခန္းျပရတဲ့ စရိတ္ေတြက ၾကီးလြန္းလို ့ ေဆးျမီးတုိ မ်ားနဲ့သာ ျပီးသြားၾကရသူေတြလည္း မနည္းလွပါဘူး ။ ဒီလို ေဆးျမီးတို ေတြ ၊ တိုင္းရင္းေဆးေတြ မွာလည္း သူ ့အစြမ္းနဲ့သူထက္ျမက္တဲ့ေဆးေတြရွိၾကပါတယ္ ။ဒါက တပိုင္းပါ ။
တိုးတက္တဲ့ နိုင္ငံေတြမွာ ၊ စားေသာက္ကုန္ နဲ ့ေဆးဝါး ၾကီၤးၾကပ္ မွဳ ကို အေလးေပးတဲ့ နိူင္ငံေတြမွာ ဆိုရင္ မူးယစ္ေစတတ္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ိဳး ( ဥပမာ ေကာ္မက္သာဇင္ လို ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး ၊ ေမာ္ဖိန္း ပါတဲ့ ေဆးမ်ိဳးေတြ ဆိုတာ အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးေတြ ရဲ ့ ေဆးလက္မွတ္ နဲ့သာ ဝယ္ယူခြင့္ ရွိပါတယ္။ဘယ္ေဆးမဆို ဘယ္ေလာက္ေကာင္းတယ္ ေျပာေျပာ အဆင္ မသင့္ တဲ့ အခါ ၊ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရနိုင္ပါတယ္ ။
Watson လို လူသံုးပစၥည္း ၊အလွကုန္၊ ေဆးဝါး၊ စားေသာက္ကုန္ ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြမွာ အိမ္သံုးေဆး (ဥပမာ ပါရာစီတေမာ တို ့လို အကိုက္ အခဲ ေပ်ာက္ေဆး၊ အစာအိမ္ေလနာ ေပ်ာက္ေဆး၊ စတာ ေတြ ကိုေတာ့ ဒီအတိုင္း အလြတ္ဝယ္လို ့ ရပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေဆးတိုင္းမွာ သတိျပဳရမဲ့ အခ်က္ နဲ့ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏ ကို ေသခ်ာ ေဖၚျပၾကရပါတယ္ ။)။
ေဆး တခု ဟာ မတည့္ဘူး ၊ Allergic reaction ( ဓါတ္မတည့္ေသာ တုန့္ ျပန္မွဳ) ေတြ ျပလာျပီ ၊ ခံစားလာရ ျပီဆိုရင္ ဒီေဆးကို သံုးစြဲျခင္းမွ ခ်က္ခ်င္း ရပ္တန့္ သင့္ပါတယ္ ။ ေနာက္ျပီး တုန္ ့ျပန္မွဳ ျပင္းထန္တဲ့ အတိုင္းအတာ အလိုက္ လိုအပ္တဲ့ ေျဖေဆး ေတြ ေပးရပါတယ္ ။ Allergic reaction & Anaphylatic shock ရတာမ်ိဳးဆို ခ်က္ခ်င္းေတာင္ ေသနို္င္ပါတယ္ ။
အခု ဒီ ကုမၸဏီက အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္ ( ပဲခူး ျမိဳ ့က သာမန္ လက္လုပ္လက္စား အေဒၚၾကီးတေယာက္၊ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္က မိုးတြင္း တနဂၤေႏြေန့ တရက္မွာ ကၽြန္မကိုယ္တိုင္ အဲ့ဒီ ဂါနို ကုမၸဏီတည္ေနရာ ကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့စဥ္က ဆံုေတြ ့ ခဲ့တဲ့ အေဒၚၾကီး တေယာက္ ပါ ၊ သူ ့ ရဲ့ အေျပာအရ ) ၊ ဒီလင္ဇီး မွာ ေရာဂါေပါင္းစံု ကို ေပ်ာက္ကင္းေစနိုင္တဲ့ အစြမ္း ရွိပါတယ္ တဲ့၊ ဓါတ္မတည့္ တာေတြလည္း မျဖစ္ေစပါဘူးတဲ့ ၊ ဒီေဆးေသာက္ျပီး ေသတယ္ဆိုတာ သူတခါမွ မၾကားဖူးပါဘူး တဲ့ ၊ တခ်ိဳ ့ မွာ ေတာ့ ဒီေဆးကို စစ သံုးခ်ိန္မွာ ခံစားရတဲ့ ေဝဒနာေတြ ပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္ တဲ့ ။ အဲ့ဒါက ေရာဂါသက္သာခါနီး မွာ ေဆးအစြမ္း ၾကြ လာတာ မို ့ ၊ ေဆးကို မရပ္ပဲ ၂ ဆ ၊ ၃ ဆ တိုးျပီးေတာ့ ေသာက္ ရ မွာ လို ့ ေျပာပါတယ္ ။
အဲ့ဒီ စကားအရဆိုရင္ သူတို ့ေတြဟာ တနဂၤေႏြတိုင္း ျပဳလုပ္ေနတဲ့ သင္တန္းမွာ ဒီလို သင္ျပ ေျပာၾကားျခင္းခံယူထားၾကရလို ့ ျဖစ္ပါတယ္ ။ဒါဟာ လြဲမွားတဲ့ အယူ အဆ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ ေျပာပါေသးတယ္ ။ ကၽြန္မ ကို ခု ခ်က္ခ်င္း အဖြဲ ့ဝင္ရင္အဖြဲ ့ဝင္ေၾကးက ၁၂၀၀၀ က်ပ္ ထင္ပါတယ္။ ေသခ်ာေတာင္ မမွတ္ထားမိပါဘူး ၊ သြားတိုက္ေဆး တဗူးကို ၅၅၀၀ က်ပ္ေစ်းနဲ့ ရမွာ ျဖစ္ျပီး တျခားလက္ေဆာင္ေတြပါ ရအံုး မွာ မို ့ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းေတာင္ အျမတ္ထြက္ေနျပီ လို ့ ေစ်းတြက္ တြက္ျပလိုက္ပါေသးတယ္ ။
မပိုးပိုးက ေျပာတယ္ ။ “လင္ဇီးေၾကာင့္ မေသဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး.. ဒါေပမယ့္ အသက္ရွင္ေနစဥ္မွာ ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ခံစားမႈကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္.. လင္ဇီးေသာက္လို႔ ဘာေရာဂါမွ မျဖစ္ဘူးလို႔လဲ ေျပာလို႔ မရဘူးေနာ္.." တဲ့ ဟုတ္ပါတယ္။လင္ဇီးေၾကာင့္ မေသဘူး လို ့ မေျပာပါဘူး ။ ဒီကုမၸဏီကလည္း တျခား ေရာဂါေၾကာင့္ေသတာ လို ့ ေျပာပါတယ္။
“လင္ဇီးေၾကာင့္ဆိုတာ သက္ေသ ျပလို႔ မရပါပဲနဲ႔.. ဘာေၾကာင့္ လင္ဇီးေၾကာင့္လို႔ တစ္ထစ္ခ် သတ္မွတ္ ႏိုင္တာပါလဲ... ေနာက္ၿပီး လင္ဇီးအေၾကာင္းကို ဘယ္ေလာက္ထိ ေလ့လာဖူးပါသလဲ လို႔ ေမးပါရေစ....လင္ဇီးေၾကာင့္လို႔ ထင္ရင္.. အဲဒီ သံသယ ရွင္းသြားေအာင္ ဘာေၾကာင့္မ်ား {cause of death} ကို သိေအာင္ မၾကိဳးစားခဲ့တာပါလဲ...”
ေသဆံုးသူရဲ ့ death certificate ျပန္ရွာမေတြ ့တာေရာ၊ Postmortem မလုပ္ခဲ့ၾကလို ့ေရာ cause of death ကို ေသခ်ာေျပာလို ့ မရပါဘူး ။
အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ေသြးေရာဂါဆရာဝန္ၾကီး ကိုယ္တိုင္ အၾကံေပးခဲ့ပါေသးတယ္ ။ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါ လကၡဏာေတြက ထူးဆန္းလို ့ ေသရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာဖို ့၊ သူတို့ အထင္လည္း ဒီပစၥည္းေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို ့ ယူဆတာေၾကာင့္ တိတိက်က် အေၾကာင္းရင္းကိုသိလိုၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ခက္တာက ေသဆံုးသူရဲ ့ ေယာက်ာၤးက အေဝးေရာက္ျပီး အေၾကာင္းေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ျပည္ေတာ္ မျပန္နိူင္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ဒီကိစၥကို က်န္ရစ္သူရဲ ့ ေဆြမ်ိဳး ေယာင္းမေတြက ဘယ္သူမွ တာဝန္ယူ ဆက္လက္ မေဆာင္ရြက္လိုၾကတာမို ့ Postmortem မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ၾကပါဘူး ။ ဗဟုသုတ နဲျခင္း၊ ေၾကာက္ရြံ ့ အားနာျခင္းေတြ ေၾကာင့္ ဘာမွ် ေစာဒကမတက္ေတာ့ဘဲ ကံစီမံရာ လို ့ ေျဖသိမ့္လိုက္ၾကတာပဲ ျဖစ္တယ္။ သူမ်ားနိူင္ငံေတြမွာဆို ဒီကိစၥမ်ိဳးု ျဖစ္လာရင္ ေရဆံုးေျမဆံုး အေျဖရွာၾက ေျဖရွင္းတတ္ၾကပါတယ္ ။ အျပစ္ရွိရင္ ရွိသလို ထိေရာက္စြာ အေရးယူၾကပါတယ္ ။( ေလ်ာ္ေၾကးေပးရတာမ်ိဳး၊ ကုမၸဏီ ပိတ္ပစ္ေစတာမ်ိဳး ၊ ေထာင္ခ်တာမ်ိဳး ေပါ့ )။
ေနာက္ျပီး ျမန္မာျပည္ မွာ ဓါတ္ခြဲခန္းေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ား reliable ျဖစ္ပါသလည္း ။ ေသြးတခုကို တခ်ိန္တည္း တျပိဳင္တည္းေဖါက္ျပီး ဓါတ္ခြဲခန္း ၃ ေနရာ ခြဲ ပို ့တာ ေတာင္ အေျဖ ၃ မ်ိဳးထြက္တာမ်ိဳး ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳခဲ ့ရ ဖူး လို ့ ပါ ။
မပိုးပိုး ေျပာပါတယ္ ။ “အဲဒီလို ကုမၸဏီေတြမွာ သူတို႔ ကုန္ပစၥည္းအတြက္ အာမခံခ်က္ ရွိတတ္ပါတယ္.. ဒီ ကုန္ပစၥည္းေၾကာင့္ အဆိပ္မသင့္ပါဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္မ်ဳိးေပါ့.. အဲဒါမွသာ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ခြင့္ ရမွာေလ.. မေသဖို႔ အာမခံတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္.. " ဒီပစၥည္းေၾကာင့္ အဆိပ္မသင့္ဘူးဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္ပါ.. ”
ခု ဒီ ဂါနိူကုမၸဏီမွ ဘာ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးထားပါသလည္း ။ အာမခံ မေပးရင္ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရမွာစိုးလို ့ သာ ေပးရတဲ့ သေဘာေပါ့ ေနာ္ ။ လူမမာ ေဆးရံုေပၚမွာ ေသေကာင္ေပါင္းလဲ ျဖစ္ေနတာ သူတို ့ သိသိၾကီးနဲ ့ လူနာရွင္ဆီ တိုက္ရိုက္ သတင္းေမးေဖၚ မရခဲ့ဘူး ။ ေဆးရံု ဝန္ထမ္းေတြဆီ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ဖံုးဆက္ျပီး ေမးေတာ့ေမးတယ္ ။ လူမမာ ေသျပီလား ဆိုတာ ပဲ တဲ့ ။
ဒါကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သူတို ့ အာမခံေပးတယ္ လို ့ေျပာ လို ့ရပါ့မလား ။ သူတို့ ဆီ အမွဳပတ္မစိုးလို ့ စိုးရိမ္စိတ္နဲ ့ သတင္းစံုစမ္းတဲ့ သေဘာ ပဲ ျဖစ္တယ္။ လူနာလဲ ေသျပီဆိုေရာ ဘာမွ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး ။ ေနာက္ ပိုင္း ၃ ႏွစ္ေလာက္ၾကာမွ သူ ့ခင္ပြန္း ဗမာျပည္ ျပန္ေရာက္ေတာ့ မွ ဒီ ကုမၸဏီ ကိုလိုက္စံုစမ္း ျဖစ္တယ္ ။ ေနရာ ေျပာင္းေရႊ ့သြားလို ့ ရက္အေတာ္ေလး ၾကာမွ ယခု ဒီေနရာကို ေျခရာခံလို့ ရတယ္ ။ သူသိလိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ေမးျမန္းစံုစမ္း တဲ့ အခါ မွာလည္း ေဝ့လည္ ေၾကာင္ပတ္ ပဲ အေျဖရတယ္ ။
တာဝန္ရွိတဲ့ လူၾကီးကို ေတြ ့ခ်င္တယ္ ဆိုတာေတာင္ အခါခါ သြားေစာင့္ရတယ္ ။ ေနာက္ေတာ့ မေျခမငံေျပာ ဆို တာ ခံရတယ္ ။ တိုင္ခ်င္ရာတိုင္ ဆိုတဲ့ အစြန္းေရာက္ စကားလံုးေတြ ထိ ေျပာဆိုခဲ့တယ္ ။ ဒါဟာ သူတို ့ေပးတဲ့ အာမခံခ်က္ ပဲလား။
ေနာက္ တခု၊ ခေရ ဆိုသူ ေျပာထားတာကေတာ့ ( အဲ့ဒီ လင္ဇီးသာ လူကို ေသေစႏိုင္တယ္ဆိုရင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ လူဦးေရ အဲ့ေလာက္ မ်ားလာစရာ အေၾကာင္းကို မရွိတာပါ... ... အခု လင္ဇီး မေကာင္းဘူးလို႔ ေျပာတဲ့သူေတြ လင္ဇီးဆိုတာကို ေသာက္ဖူးပါသလား ျမင္ဖူးပါသလား ေမးပါ့ရေစ... လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ေလာက္ကတည္းက လင္ဇီးေသာက္ျပီး အခုခ်ိန္ထိ ဆက္ေသာက္လို႔ က်န္းမာေနတဲ့သူေတြ ကမၻာမွာ သန္းနဲ႔ ခ်ီျပီး ရွိပါတယ္... ) ၊ လို႕သူကေျပာထားပါတယ္...။
အဲ့ဒီ လို ေျပာတဲ့ တရုပ္ျပည္က သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာလူ ေတြ ၊ လူတိုင္းကေရာ လင္ဇီးကို ေသာက္ျပီးမွ က်န္းမာ အသက္ရွည္ ေနၾကတာ ပါ လား ။ ဒီေလာက္ ေစ်းၾကီးတဲ့အရာကို လူတိုင္း ေသာက္နိုင္ၾကမယ္ လို ့ ထင္ပါသလား ။ ကိုယ္ကေတာ့ လင္ဇီးဘယ္ေလာက္ ေကာင္းတယ္ ေျပာေျပာ ၊ မယံုတာ ေရာ ။ ေစ်းၾကီးလို ့ မေသာက္နိုင္တာေၾကာင့္ေရာ ၊ ဒီလင္ဇီးကို ျမင္ဖူးေပမဲ့ တခါမွ မေသာက္ၾကည့္ ခဲ့ဖူးပါဘူး ၊ လက္ေဆာင္လာေပးတာကိုေတာင္ အစမ္းသေဘာ မသံုးၾကည့္ ဖူးခဲ့ပါဘူး ။
ဒီေနရာမွာ တခု ထပ္ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။ ဂါနို ကုမၸဏီမေပၚခင္ ရွိဳင္းဟုတ္ ဆိုတာ စတင္ ထိ္ုးေဖါက္ဝင္ေရာက္လာစဥ္က ။ အေမ့ မိတ္ေဆြ တေယာက္ရဲ ့ သမီး လည္း ဒီလင္ဇီး အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္ လုပ္ခဲ့တယ္ ။ သူကိုယ္တိုင္လည္းေသာက္တယ္ ။ လိုက္လည္း ေရာင္းတယ္ ေပါ့ ။
အစမ္းသေဘာ နဲ ့ အိမ္မွာ လာ ျပီး လက္ေဆာင္ ေပးပါေသးတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္တို ့ အိမ္က ဘယ္သူမွ အားမေပးခဲ့ပါဘူး ။ သူ ကေတာ့ ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ အခံရွိတယ္ တဲ့၊ ဒါကလည္း မ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္တယ္ ဆိုေပမဲ့ သူ ့ မိဘ ၂ ပါးလံုး မွာ ဒီဆီးခ်ိ္ဳ ေရာဂါ မရွိပါဘူး ။ ဒီလို နဲ ့ လင္ဇီးကို ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ စြဲစြဲ ျမဲျမဲ ေသာက္သံုးခဲ့ျပီး ေနာက္ ၊လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က စျပီး သူ ့မွာ ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္ လာပါတယ္ ။
ဆီးအိမ္ကင္ဆာ တဲ့ ။ ဒီေရာဂါ နဲ့ပဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လ ေလာက္က ဆံုးသြားခဲ့ ပါ တယ္၊သူ့ အသက္ ၅၀ အရြယ္ေလာက္ ပဲ ရွိပါအံုးမယ္ ။ လင္ဇီးက ကင္ဆာ ေရာဂါ ကိုေတာင္ ကာကြယ္နိုင္တယ္ လို ့ ေျပာထား ျပီး ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ သံုးလာတဲ့ သူ ့က်ေတာ့ ဘာလို့ ဆီးအိမ္ ကင္ဆာ ျဖစ္သြားရတာ ပါ လည္း။ သူတို ့ အနီးစပ္ဆံုးမ်ိဳးရိုးမွာ လည္း ကင္ဆာ နဲ့ ေသသူမရွိခဲ့ပါဘူး ။ သူ ့မိခင္ၾကီးဟာ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ေလတျခမ္းဖ်န္းထားေပမဲ့ ခုဆို အသက္ ၈၀ ေက်ာ္ရွိပါျပီ ။ ဒါေၾကာင့္ လင္ဇီးေသာက္ရင္ ကင္ဆာ ေရာဂါ ကာကြယ္နိုင္တယ္ ဆိုတာကို ဘယ္လို တိုင္းဆျပီး ယံုၾကည္ ရမွာ ပါလည္း ။ လင္ဇီး မေသာက္တဲ့ လူတိုင္းလည္း ကင္ဆာျဖစ္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး ။
ေနာက္ဆံုး အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ဆိုလိုရင္းကေတာ့..
တန္ရင္ေဆး လြန္ရင္ေဘး ဆိုတာ ရယ္ ။ အေကာင္း နဲ့ အဆိုး ဒြန္တြဲ ေနတတ္တယ္ ဆိုတာ ရယ္ ကို အားလံုး သတိျပဳ မိေအာင္ပါ ။ ဆံုးရွံဳးခဲ့ရ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရသူေတြ အေနနဲ့လည္း ၊ မေၾကာက္ မရြံ ့နဲ ့ အမွန္တရားကို ေဖၚထုတ္ဖို ့ လိုအပ္ေနေသးတယ္ ဆိုတာလည္း ေျပာလိုပါတယ္။ ကိုယ့္ ယံုၾကည္ခ်က္နဲ့ ကိုယ္ မို ့့ေသာက္သံုးေနသူမ်ားကိုလည္း အျပစ္မတင္ပါဘူး ၊ ေဘးအႏၱရာယ္ မျဖစ္လာေစဖို ့လည္း ဆုေတာင္းေပးပါတယ္ ။ ဒီေနရာထိ ေရာက္ေအာင္ ဖတ္ေပးၾကသူ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ။
လူအခ်င္းခ်င္း လွည့္ပတ္ျခင္း ကင္းေဝးၾကပါေစ ။ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ ။ ဥပါဒ္ရန္ေဘး ကင္းစင္ေဝး ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။
လင္ဇီးဆိုျပီး အထင္ၾကီးေနၾကသူမ်ား အား မတင္မစီ္းေလးေျပာၾကားခ်င္ပါတယ္ ။ ထို ့အတူ ဂါနိူ ရဲ ့ အညာပိုတာေလးေတြ ေသခ်ာေရရာေအာင္ ေၾကာ္ျငာစာေလးေရးေပးလိုက္ခ်င္ပါတယ္ ။ အို ဘာတဲ့တံုး ၊ လင္ဇီး နဲ ့ ဂါနိူ ဆိုတာ ေတြက ဗမာစာ ဗမာစကားေတာ့ မဟုတ္တာ ေသခ်ာတယ္ ... တကယ္ ဆိုေတာ့ အတူတူပါပဲ တဲ့ ။ အမိေရႊျပည္ၾကီးမွာ စားေသာက္ကုန္နဲ့ ေဆးဝါးၾကီးၾကပ္မွဳေတြ ၊ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳေတြ ေလ်ာ့ရဲေနတာေၾကာင့္လား ၊ စားသံုးသူေတြ အတြက္ ဘာအာမခံခ်က္မွ မရွိတာေတြကို ဒီအတိုင္း လ်စ္လွ်ဴရွဳထားတာ ေတြေၾကာင့္လား ။ စားသံုးသူ တခ်ိဳ ့ရဲ ့ ဆိုးဝါးလွတဲ့ ကံၾကမၼာေၾကာင့္ပဲလား ၊ မျဖစ္နိူင္တာေတြကို ေျပာတိုင္း အယံုလြယ္တတ္တဲ့ စားသံုးသူေတြရဲ ့ အျပစ္ေၾကာင့္ပဲလား ...ဆိုတာ ကိုေတာ့ ဒီစာဖတ္အျပီးမွာ လိုသလို ဆြဲေတြးၾကည့္ၾကပါလို ့ပဲ ေျပာပါရေစ ။ ေျပာျပရင္ ေဒါပြမွာလား ဆိုတဲ့ ေနေဇာ္နိုင္ လိုေတာ့ စီကာပတ္ကံုး ထိထိမိမိ ျပန္မေျပာျပနိုင္တာကိုလည္း နားလည္ခြင့္လႊတ္ေစခ်င္ပါတယ္ ။
ကိုေညာင္ရမ္းရဲ့ ျပန္မေျပာခ်င္တဲ့ဇာတ္လမ္းတပုဒ္ပါ ။ ဖြားကိက အမ်ားသိေစရန္ တအားရိလိုက္ပါတယ္ ။ကိုေညာင္ရမ္းဆိုတာကေတာ့ ကိုျမစ္က်ိဳးအင္းရဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြ ထဲမွ ဇာတ္လိုက္ၾကီးတေယာက္ပဲေပါ့။ သေဘာေကာင္း မေနာေကာင္း အခ်က္အျပဳတ္ေကာင္းလို ့ သူ တေျမရပ္ျခားမွာ ရွိေနစဥ္က သူ ့အိမ္မွာ လူစုျပီး ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ေလ့ ရွိခဲ့ၾကတယ္ေလ ။ ခုေတာ့လည္း အမိျမန္မာျပည္မွာ ျပန္လည္ အေျခခ်ေနပါျပီ။
ဒီဇာတ္လမ္း ရဲ့ အစ ။ ။
၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ဆန္းပိုင္း ၊ကိုေညာင္ရမ္္းရဲ ့ မေဟသီ ဟာ ဒုတိယေျမာက္ သားရတနာကို ေမြးဖြားအျပီး ၆လ ခန့္ အၾကာ မွာ ဟိုလူေျပာ ဒီလူေျပာ ၊ ေျပာလို ့နာမယ္ၾကီးေနတဲ့ ဂါနိူဒါးမားအိတ္ဇဲလ္လီယမ္ ဆိုတဲ့ ေဆးတမ်ိဳး ကို စတင္ သံုးစြဲ ခဲ့ပါတယ္ ။ အဲ့ဒီၤ လင္ဇီး ဆိုတာကို တရုပ္ျပည္မွ ရွိုင္းဟုတ္ ကုမၸဏီ က လင္ဇီး အမည္ နဲ့ ေရႊျပည္ၾကီး အတြင္းမွာ ေရာင္းခ်လာခဲ့တာဆယ္စုႏွစ္ တခုမွ် ၾကာပါျပီ ။ မေလးရွားနိုင္ငံ အေျခစိုက္ ဂါနိူ အိတ္ဇဲလ္အင္တာပရိုက္စ္ ကုမၸဏီ က ေတာ့ ဂါနို မွိဳ နဲ့ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေဆးနဲ့ စားေသာက္ကုန္၊ အသံုး အေဆာင္ ေတြကို ဒီမွာ ဖြင့္လွစ္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့တာ ၈ ႏွစ္ မွ် ရွိပါျပီ။ ခု လက္ရွိ လိပ္စာ ကေတာ့ ရန္ကုန္ျမိဳ ့၊ ပန္းဘဲတန္းျမိဳ ့နယ္ ၊သိမ္ၾကီးေစ်း စီရံု ၊ ဒုတိယထပ္ အေဆာင္ ၃ ႏွင့္ ၄ ။ ဖံုး ၃၇၁၈၀၀၊ ext: ၄၀၄ ၊ျဖစ္ပါတယ္ ။
ေနရာကေတာ့ အေတာ္ေလးက်ယ္ဝန္းပါတယ္ ။ ဟိတ္ဟန္ကလည္း အေတာ္ေလး လူရွိန္ေစပါတယ္ ။ အပြင့္ေတြ အမ်ားၾကီးနဲ့ ဝတ္စံုစိမ္းၾကီး ေတြထံ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာ လွဴဒါန္းေနတဲ့ ဓါတ္ပံုၾကီးေတြကို တခန္းတနားခ်ိတ္ျပထားပါတယ္။
အေျပာေကာင္းတဲ့ ေစ်းေရာင္းသူ ေတြ က မလည္မဝယ္ေစ်းဝယ္သူေတြကို ဟုတ္တာေတြေရာ မဟုတ္တာေတြေရာ ယံုေအာင္ေျပာအျပီးမွာ မယံုတဝက္ ယံုတဝက္ နဲ့ ေစ်းဝယ္သူေတြက စမ္းသပ္သံုးစြဲရင္း ၊ စားသံုးသူ ေတြ ျဖစ္သြားၾကပါတယ္ ။အျမဲတေစ စားသံုးသူမ်ား ျဖစ္သြားေအာင္ ၊ သူတို ့ အဖြဲ ့ဝင္ ျဖစ္သြားေအာင္ အယံုသြင္း နိုင္ၾကတဲ့ အစြမ္းအစ ေတြ ဟာလည္း အံမခန္းပါပဲ ။
ဒါကေတာ့ သူတို့ရဲ့ စီးပြားေရးလမ္းညႊန္ ပါ ။ သူတို ့ပစၥည္းေတြကို ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ ့ရမွာ တို ့ ၊ ေနာက္ထပ္ စားသံုးသူတေယာက္ မိတ္ဆက္ေပးရင္ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳးအျမတ္ရမွာ တို ့ နဲ့ မက္လံုးေတြ ေပးတာေပါ့။ သူတို ့အထက္က အဆင့္ျမင့္ အဖြဲ ့ဝင္တဦးရဲ့ တစ္လ ဝင္ေငြဆိုရင္ သိန္း ၁၂၀ ေက်ာ္ေနျပီတဲ့ ။အာေဘာင္အာရင္းသန္သန္ ရွင္းျပေနလိုက္တာ မစားရ ဝခမန္း ေတြပါပဲ ။
ဒီလိုနဲ့ ကိုေညာင္ရမ္းရဲ့ မေဟသီ မေအးေအးမာ ဟာလည္း Gano Excel Enterprise ရဲ့ အဖြဲ ့ဝင္ျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္ ။ (ကာယကံရွင္ ကိုေညာင္ရမ္း ဆီက ခြင့္ျပဳခ်က္ရျပီးတာမို ့ နာမည္ရင္း ပဲ သံုးလိုက္ပါတယ္ )။ ပံုမွာ ပါတဲ့အတိုင္း ကုဒ္နံပါတ္ေတြပါတဲ့ Authority Card ေလးေတာင္ ထုတ္ထားေပးပါတယ္ ။
ကိုေညာင္ရမ္္းရဲ ့ မေဟသီ ဟာ နဂို ဘာေရာဂါအခံမွ မရွိပဲ ေဒါင္ေဒါင္ျမည္ က်န္းမာ ေနသူ တဦၤးပါ ။ ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ေရာဂါ မရွိ ၊ ေဆးမတည့္၊အစားအစာမတည္ ့တာ ေတြ၊ အေရျပားေရာဂါ အစရွိတဲ့ ေရာဂါ ေတြလည္း မရွိခဲ့ပါဘူး ။ သူ သံုးစြဲ ခဲ့တဲ့ လင္ဇီး ဟာ Gano ဆိုတဲ့ ကုမၼဏီ ထုတ္ တာပါ ။ သူ တို ့ ေၾကာ္ျငာ အရ ဒီ လင္ဇီးက ၉၆ ပါး ေရာဂါေဝဒနာေတြ ေပ်ာက္သလိုလိုပါပဲ ။
Gano Excel ထုတ္ကုန္မ်ား( Gano Excellium - ဦးေႏွာက္အားတိုးေဆး ၊ ေကာ္ဖီ ၊ လဖက္ရည္ ၊ ကိုကိုး ၊ သြားတိုက္ေဆး၊ ဆပ္ျပာ ..စသျဖင့္ ) ဆိုျပီး ခန့္ညားထယ္ဝါစြာ ထုတ္ေဝ ထားတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေၾကာ္ျငာ မိတ္ဆက္စာအုပ္ေလးထဲမွာ ေရးသားထားခ်က္မ်ား အရ -ဒီပစၥည္းေတြကို Ganoderma lucidum မွိဳတမ်ိဳးမွ ထုတ္လုပ္ထားျခင္း ျဖစ္ပါသတဲ့ ။
-Polysaccharide ပါဝင္မွဳေၾကာင့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ၾကံ ့ခိ္ုင္ေစသတဲ့ ။ ေသြးလည္ပတ္မွဳစနစ္မွာ သၾကားပါဝင္မွဳကို ညိွေပးသတဲ့ ။
-Organic Germanium ပါဝင္လို ့ ေသြးလည္ပတ္မွဳစနစ္မွာ ေအာက္စီဂ်င္အဆင့္ကို တိုးျမွင့္ေပးသတဲ့ ။Anti oxident ေတြက လွ်ပ္စစ္သံလိုက္စက္ကြင္းမွ ထြက္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ နဲ့ Free radicals ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးသတဲ့ ။Cancer cell မ်ားရဲ ့ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ရွိတဲ့ molecules မ်ားရဲ ့ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြကို ထိန္းညွိေပးသတဲ ့ ။
-Adenosine ပါဝင္လို ့ ကိုလက္စထေရာ နဲ့ အဆီေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးသတဲ့ ။ ေသြးခဲ ပိတ္ဆို ့မွာ ေတြကို တားဆီးေပးသတဲ့ ။ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ အားအင္ အသစ္ကို ျဖစ္ေစသတဲ့ ။
-Tritepenoids ပါဝင္လို ့ အစာေျခဖ်က္တာ ေကာင္းေစသတဲ့ ။ ေသြးႏွင့္ မတည့္တာေတြကို ကာကြယ္ေပးသတဲ့ ။ ကိုလက္စထေရာနဲ့ အဆီပါဝင္မွဳေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးသတဲ့ ။
-Ganoderic essense ပါဝင္လို ့ အေရျပား ေရာဂါေတြကို ကုသေပးသတဲ့ ။ အသားအေရကို ေခ်ာေမြ ့ လွပေစသတဲ့ ။
ကိုင္း... ဘယ္ေလာက္ေတာင္ေကာင္းလိုက္တဲ့ ပစၥည္းေတြျဖစ္ပါသလည္း။ အေျပာကေတာ့ ေရႊမန္း ေတာင္ရွံဳးရေပမယ္ ။ တခ်ိဳ့ ဓါတ္ပစၥည္းေတြ ဖြားကိလည္း မၾကားဖူး ၊မသိဖူး တာ မို ့ ဇီဝကမၼေဗဒ ဌာန မွာဆရာလုပ္ေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကို ေမးၾကည့္မိတယ္ ။ သူလည္း မၾကားဖူးတဲ့ ျဒပ္ေပါင္းေတြေပါ့ ။ အဲ့ဒီ ျဒပ္ေပါင္းမ်ားစြာနဲ ့ ပါဝင္ေဖၚစပ္ထားတဲ့ဲ့ အထက္မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ ပစၥည္းေပါင္းမ်ားစြာကို ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ပါတယ္ ။ထားပါေတာ့ သူ ့ဟာသူ ဘာ ပါပါ သိပ္အေရးမၾကီးဘူး ။ အေျပာေကာင္းတာက ဒီ ျဒပ္ပစၥည္းေတြ ပါလို ့ ကင္ဆာကာကြယ္တယ္ ။ လူကို လွပ နုပ်ိဳေစတယ္ ၊ အဆီခ် ေပးတယ္ ဆို ေတာ့ ... လွခ်င္ ပခ်င္ က်န္းမာ ခ်င္သူေတြက ဝယ္ယူသံုးစြဲ အားေပးၾကေလတယ္ေပါ့ ။ (ေဆးေတြကေတာ့ ေစ်းမေသးလွ ။) ဒါေပမဲ့ ျဖစ္သင့္တာက အေၾကာင္းနဲ ့ အက်ိဳး ၊ အေကာင္းနဲ ့ အဆိုး ဒြန္တြဲ ေနတတ္တယ္ ဆိုတာ သတိမမူမိတာလား ။ သတိမရတာလား ၊ တမင္ လွ်စ္လွ်ဴရွဳထားတာလား ေတာ့ မသိ ။ ေဆးေတြ ရဲ့ ေကာင္းက်ိဳး ေတြကိုသာ ေဝေဝဆာဆာ ေဖၚျပထားျပီး ၊ ျဖစ္ေပၚလာနိူင္တဲ့ ဆိုးက်ိဳး ( Side effects) ေတြကိုေတာ့ တလံုးတပါဒမွ ေရးသားထားတာ မေတြ ့ရပါဘူး ။
ဒီလို နဲ ့ မေအးေအးမာ တေယာက္ ကံဆိုးလွစြာနဲ့ ဒီေဆးရဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကို တည့္တည့္ၾကီး ခံစားရပါေတာ့တယ္ ။ သူမ ဒီေဆးေတြကို ၄ ခါ ဝယ္ဖူးတဲ့ မွတ္တမ္းေတာ့ ရွာလို ့ ေတြ ့ရတယ္ ။ ဒါေတာင္ ကိုေညာင္ရမ္း တေယာက္ နဂို ဒီကုမၸဏီ ေနရာအသစ္ ေျပာင္းသြားတာ မနည္း လိုက္ရွာ ျပီးေတာ့ မွ ေတြ ့ရတဲ့ လက္ရွိတည္ေနရာကို အၾကိမ္ၾကိမ္ အခါခါ သြားေမးျမန္းေတာ့မွ သိရ တာပါ ။တၾကိမ္ဝယ္ဖူးတာက က်ပ္တစ္သိန္းခြဲ တဲ့ ၊ က်န္တဲ့ အၾကိမ္ေတြေတာ့ မသိရွိရပါ ။ ဒီေဆးကို ဘယ္ေန ့ ဘယ္ရက္မွာ စျပီး သံုးစြဲခဲ့တာလည္း ဆိုတာ ရက္အတိအက်ေတာ့ မသိရပါ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆး နဲ့ ပစၥည္းွေတြကို သံုးစြဲျပီးေနာက္ပိုင္း သူ ့မွာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ က်န္ခဲ့တဲ့ ေဆးမွတ္တမ္းေတြအရ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္လယ္ပိုင္းမွာ စျပီး ေရာဂါေတြ စတင္ျဖစ္ပြားလာခဲ့တယ္၊ အေတာ္ေလး ျပင္းထန္ခဲ့ပါတယ္ ။ အက်ဥ္းခ်ံဳး ေျပာရရင္ အေရျပားေတြ မွာ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ေပါက္တယ္ ၊ မ်က္စိ ၊ အာခံတြင္း ၊ မိန္းမကိုယ္ စတဲ့ ေနရာေတြမွာပါ အဖုေတြ ေပါက္တယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ မ်က္စိ၊နား ႏွာေခါင္းလည္ေခ်ာင္း ၊ သြားႏွင့္ ခံတြင္း၊ အေရျပား ၊ မီးယပ္သားဖြား ၊ ေသြးေဗဒ အစရွိတဲ့ ဆရာဝန္ၾကီး ေတြနဲ့ ရိုးရိုးေဆးခန္းေတြမွာေရာ အထူးကုေဆးခန္းေတြ မွာပါ ျပသရင္း မသက္သာတာနဲ ့ ေဆးရံု ၃ ၾကိမ္ တက္ခဲ့ရတယ္ ။ ေဆးမွတ္တမ္း တခ်ိဳ ့ကို ပံုမွာေတြ ့နိုင္ပါတယ္ ။ ( သြားဌာန မွာ ျပခဲ့စဥ္ အခါက သူ ့ကို ကုသေပးတဲ့ ဆရာဝန္ၾကၤိးက “လာ ျပန္ျပီလား ေနာက္တေယာက္ ” လို ့ ေျပာဆိုခဲ့ပါေသးတယ္ တဲ့ ၊ အဲ့ဒီ ပထမ သားေကာင္ကေတာ့ ေညာင္တံုးျမိဳ ့မွ အမ်ိဳးသမီး တဦး ျဖစ္တယ္ လို ့ ကိုေညာင္ရမ္းရဲ့ အမ်ိဳးေတြ ဆီက တဆင့္ သိခဲ့ရပါတယ္ )
။ဒီေဆးမွတ္တမ္းေတြအရ သူျဖစ္ခဲ့ ခံစားခဲ့ရတဲ့ ေဝဒနာေတြက အေရျပားေတြ ယားယံတယ္ ၊ အရည္ၾကည္ဖုေတြ နဲ့ အနာေတြဟာ မ်က္စိထဲမွာ ၊ပါးစပ္ အာခံတြင္း ထဲမွာ ၊ မိန္းမကိုယ္ ေနရာေတြမွာတေျဖးေျဖး ပြားလာတယ္ ၊ အစာ နဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းမွာေယာင္ယမ္းတယ္ ၊ လူတကိုယ္ လံုး ရွိ အေရျပားမွာ ထြက္လာတဲ့ မီးေလာင္ဖု လို အရည္ၾကည္ဖုေတြ က ကြဲအက္ျပီး အရည္ တရႊဲရႊဲ နဲ့ အနာေတြ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္ အဲ့တာေၾကာင့္ သူ ့ခမ်ာ အဝတ္အစား မကပ္နိုင္ရွာပဲ ေဆးရံုက အေအးခန္းထဲမွာ ေနရတယ္ ။ ေနာက္ေတာ့ ေသြးအဆိပ္ တက္လာတယ္ေပါ့ ။
ေနာက္ဆံုးအၾကိမ္မွာေတာ့ ( မဟာျမိဳင္) ေဆးရံု မွာ တက္ေရာက္ကုသ ခဲ့ျပီး ၊ ဒီၤေဝဒနာေတြကို နာက်င္ျပင္းထန္စြာခံစားရင္းနဲ့ ၁၃-၅- ၂၀၀ရ နံနက္ ၇ နာရီအခ်ိန္မွာ သူ ့ရဲ့ အေဝးေရာက္ လင္ေယာက်ာၤး နဲ့ သားသမီး ၂ ေယာက္ကို ခ်န္ထားျပီး ဘဝတပါးသို ့ ကူးေျပာင္းသြားခဲ့ရပါတယ္ ။ အသုဘရွဳ ရက္လည္ဆြမ္းသြတ္ တရားေတာ္နာ ဖိတ္ၾကားလႊာ ကို ၾကည့္နိုင္ပါတယ္ ။
ကံဆိုးရွာသူ မေအးေအးမာတေယာက္ ဒီေဆးေတြသံုးစြဲသူ လူအေယာက္ ေသာင္းေပါင္းမ်ားစြာ ထဲမွာ အျဖစ္နည္းလွတယ္လို ့ယူဆရမဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြေၾကာင့္ ေရတိမ္နစ္ခဲ့ရေပမဲ့ ေဆးေရာင္းတဲ့ ကုမၸဏီ က ဘာတခုမွ ေဆာင္ရြက္ကူညီေပးခဲ့ျခင္းမ်ိဳး မရွိခဲ့ပါဘူး ။( သူမ မေသဆံုးမီွ အသည္းအသန္ျဖစ္ လို ့ေဆးရံုတက္ေနရစဥ္ အခ်ိန္တံုးကေတာ့ ေဆးရံုက တာဝန္ရွိသူေတြကို ကုမၸဏီမွ လို ့ယူဆရသူ တဦးကေတာ့ ေန့စဥ္ ဖံုးဆက္ ေမးျမန္းခဲ့ပါေသးတယ္ ၊ ဒါေပမဲ့ ေသဆံုးျပီၤး ေနာက္ပိုင္းမေတာ့ လံုးဝ ဆက္သြယ္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး ။ ခင္ပြန္းသည္က အေဝးေရာက္ေနတာမို ့ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ သူ ့ေဆြမ်ိဳး အနည္းငယ္နဲ့ နာေရးကိစၥကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရပါတယ္ ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က သူမကို တာဝန္ယူကုသေပးေနတဲ့ ဆရာဝန္ၾကီး တဦး ( ေသြးေဗဒ ဆိုင္ရာ အထူးကု ပါေမာကၡၾကီး ) မွ ေသစာရင္း နဲ့အတူ အဲ့ဒီ ကုမၸဏီရဲ ့ တာဝန္မဲ့ လုပ္ရပ္မ်ား အား သက္ဆိုင္ရာမွ သိရွိေစရန္ တိုင္ၾကားမွဳမ်ား ျပဳလုပ္ဖို ့ အၾကံေပးခဲ့ပါေသးတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ကံတရားကိုသာ ပံုခ်ေလ့ရွိေနၾကဆဲ ျဖစ္ၾကတဲ့ ေရႊျမန္မာ တို ့ရဲ ့ ထံုးစံ အတိုင္း၊ တရားသည္ ျဖစ္ေစ ၊ မတရားသည္ ျဖစ္ေစ အမွဳအခင္း ျဖစ္ရမွာ ဝန္ေလးတတ္ၾကသူ ေၾကာက္တတ္သူတို ့ ထံုးစံ အတိုင္း ၊ ျပီးတာေတြလည္း ျပီးပါေစေတာ့ လို ့ ခႊင့္လႊတ္ျခင္း တရားမ်ားစြာ ျဖင့္၊ ၾကီးေသာ အမွဳကို ပေပ်ာက္ေစခဲ့ ပါတယ္ ။ (ေသစာရင္းမွာ ရွာေဖြ မေတြ ့ပါသျဖင့္ ေသဆံုးရျခင္းအေၾကာင္းရင္း{cause of death} အတိအက် ကို မသိပါ ။ထို ့အျပင္ ၾကြင္းက်န္ေသာ ခႏၶာကိုယ္အား မွဳခင္းစစ္ဆရာဝန္မ်ားျဖင့္ ဆက္လက္စစ္ေဆး ဓါတ္ခြဲျခင္း {Post mortem examination}မျပဳလုပ္ခဲ့ပါေသာေၾကာင့္ ေဆးမွတ္တမ္းမ်ား အရ၊ အဆိုပါ လင္ဇီး၏ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ားေၾကာင့္ ဟူ၍သာ ေကာက္ခ်က္ခ်လိုက္ရပါသည္ ။ )
ခု ဆိုရင္ မေအးေအးမာ တေယာက္ ဘယ္ဘဝ ေရာက္ ေနမယ္မွန္း မသိပါဘူး ။ လင္ဇီးစတင္သံုးစြဲျပီး ကေလး ၆ လသားအရြယ္ထိ သူမရဲ့ နို ့ခ်ိဳ ကို တိုက္ေကၽြး ခဲ့တဲ့ သားေလးဟာ ခုဆိုရင္ ၅ ႏွစ္သား အရြယ္ ေရာက္ ေနျပီ ျဖစ္ျပီး ဒီ သားကေလး မွာေတာ့ ဒီၤ လင္ဇီး ရဲ ့ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္မ်ား ျဖစ္ေလမလား ။ သူ ့ရဲ ့ ကိုယ္ခႏၶာ အပူခ်ိန္ဟာ သာမာန္လူရဲ ့ အပူခ်ိန္ထက္ ျမင့္တက္ ေနေလ့ရွိပါတယ္ ။ တျခား ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ ဖ်ားနာျခင္းေတာ့ မရွိေသးပါဘူး ။ ( ကိုေညာင္ရမ္းကို သူ ့သားရဲ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အတိအက် ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ေမးၾကည့္ေတာ့ သူ ့ဆီမွာ ျပဒါးတိုင္မရွိလို့ အတိအက်ေတာ့ မသိပါဘူး တဲ့ ။ လက္နဲ့စမ္းျပီး ေျပာျခင္းျဖစ္ပါတယ္ တဲ့ ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ တကယ္ ကိုယ္ပူခ်ိန္ ျမင့္ေနတယ္ ဆိုတာ ေတာ့ သက္ေသျပ လို့ မရဘူးေပါ့ေလ။ သူ ့သားေလး တေယာက္ က်န္းမာေနပါေစလို ့ဆုေတာင္းေပးရတာပါပဲ )
အခ်ဳပ္ ကို ဆိုရရင္ေတာ့ ဒီ လင္ဇီး လို ေဆးဘက္ဝင္တယ္ဆိုတဲ့ ေဆးဝါး အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းေတြကို မိမိ တိုင္းျပည္မွာ ထုတ္လုပ္ထားတာ မဟုတ္ေပမဲ့ မိမိ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား စားသံုးမွဳ မျပဳခင္၊ တရားဝင္ ေရာင္းခ်ခြင့္ မျပဳခင္မွာ စားေသာက္ကုန္နဲ့ ေဆးဝါး ၾကီးၾကပ္ေရး အဖြဲ ့အစည္း မွ ေသခ်ာ စီစစ္ ဓါတ္ခြဲ သင့္ပါတယ္ ။ သူတို ့ရဲ ့ ေၾကာ္ျငာ စာ ေတြဟာ ေက်ာ္ခ်င္လို ့ ညာထားတာေတြ ဟုတ္ ၊ မဟုတ္ စီစစ္သင့္ပါတယ္ ။ ညာ ထားတာေတြ ရွိပါက ထိေရာက္စြာ အေရးယူသင့္ပါတယ္ ။
စားသံုးသူေတြ ဖက္မွလည္း သူမ်ားေျပာတိုင္း အယံု မလြယ္ပဲ ျဖစ္နိူင္ ၊ မျဖစ္နိူင္ ဆိုတာ ကိုယ္ပိုင္ဥာဏ္မ်ား နဲ့ ေဝဖန္ သံုးသပ္ သင့္ပါတယ္ ။ တကယ္လို ့ ကံမေကာင္းလွစြာ ျဖင့္ အလားတူ ျဖစ္ရပ္မ်ား နဲ ့ ၾကံဳ ေတြ ့ ရပါလွ်င္လည္း ၊ဒီျပသနာေတြကို သတၱိ ရွိရွိ ၊ ရင္ဆိုင္ ျပီး ၊ ရသင့္ ရထိုက္ တဲ့ ကိုယ္ပိုင္ အခြင့္ အေရးေတြ ကို အဆံုးရွံဳး မခံသင့္ပါဘူး ။
ျဖစ္သင့္ ျဖစ္ထိုက္ တဲ့ အေျခအေနနဲ ့ ျဖစ္ရပ္မွန္ေတြ ကို လူအမ်ား သိရွိေစဖို ့ ရည္ရြယ္ျပီး ဒီ စာစုေလးကို တင္ျပ လိုက္ရပါတယ္ ။ လင္ဇီးဆိုျပီး အထင္ၾကီးေနၾကသူမ်ား အတြက္လည္း ၊ ေနာက္ထပ္ ဒုတိယ မေအးေအးမာမ်ား မျဖစ္ၾကေစဖို ့ ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္ ။
(မိတ္ေဆြၾကီး ကိုေညာင္ရမ္း တေယာက္လည္း ဒီစာစုကို ဖတ္ရွဴျပီး စိတ္ေျဖသိမ့္မွဳ ေလး အနည္းငယ္ျဖစ္ျဖစ္ ရရွိနိုင္လိမ့္မယ္ လို ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္ )
ဒီလူ တေယာက္ မ, ဘက္လိုက္မိလို ့ မိုက္ဘက္ပါျပီး ဒုကၡ ေတြ ့ရပံုေလး အေၾကာင္း ၊ တခ်က္ အထိုင္ေကာင္းလို ့ တသက္ ယိုင္ ရေလေတာ့ မလား .. ဆိုတာေတြ သိခ်င္ရင္ ကလစ္သာ လုပ္ၾကည့္ေပေတာ့.....
အျဖစ္က ဒီလို ၊သူဆိုတာက အေမရိကန္နိူင္ငံ Detroit ျမိဳ ့ေတာ္ အစိုးရ ဘတ္စ္ကားလိုင္း တခုမွ ဒရိုင္ဘာ၊ အမည္ကTimothy Carpenter ၊ တေန့ ့ေတာ့ ခရီးသည္ အမ်ိဳးသမီး တဦးကို သူ ့ေပါင္ေပၚ ထိုင္ေစ ရင္း အမ်ားျပည္သူစီး ဘတ္စ္ကားေမာင္းၾကီးကိုေမာင္းလာခဲ့တယ္ ။ အဲ့ဒီ အမ်ိဳးသမီး ကို ပုခံုး ကိုင္ လိုက္ ၊ ပုတ္လိုက္ ၊ စကားတေျပာေျပာနဲ့ ေလာကၾကီးကို ေမ့ေနၾကတယ္ ေပါ့ ။ လူ ကသာ ကားေမာင္းေနတာ ၊ လက္မျငိမ္ ေျခမျငိမ္ ပါးစပ္မျငိမ္ နဲ့ ၂ ေယာက္သား အလုပ္ရွဴပ္ေနလိုက္ၾကတာေလ ။ အမ်ိဳးသမီးက ေရငတ္ေျပ အခ်ိဳရည္ ပုလင္းေလးေတာင္ ေမာ့ေသာက္ျပီး ျငိမ့္ လို ့ေပါ့ ။
ေနာက္မွာထိုင္စီးေနၾကတဲ့ ခရီးသည္အမ်ားကေတာ့ ဘယ္ေလာက္မ်ား အသည္းတယားယား ျဖစ္ေနမယ္မသိ ။ ဒါေတြကို ျမင္ေနရတဲ့ ခရီးသည္တေယာက္ က သူ ့လက္ကိုင္ဖုန္းေလးနဲ ့ ဒီ အျဖစ္ေတြကို မွတ္တမ္းတင္ ဗီဒီယိုဓါတ္ပံု ရိုက္ယူ ထားျပီးသကာလ ကုန္းလမ္းသယ္ယူပို ့ေဆာင္ေရးဌာန ကို တိုင္ၾကားလိုက္ပါတယ္ ။
ဒီေတာ့ ခိုးထုတ္ ခိုးထည္နဲ့ မိတဲ့ သေကာင့္သား ခမ်ာ ဌာနရဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မွဳကို ေရွာင္လို့ မရေတာ့ပါဘူး ။ ေလာေလာဆယ္မွာ ရက္ ၃၀ၾကာ ၊ အလုပ္မွ ရပ္စဲျခင္းကို ခံေနရပါျပီ ။ ဒီထက္ မက ပိုျပီး အျပစ္ၾကီးမားစြာ အေရးယူရမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ သူ ့ရဲ့ ကားေမာင္းလိုင္စင္ ရာသက္ပန္ ပိတ္သိမ္းျခင္း ဆိုတဲ့ ျပစ္ဒါဏ္ကို ခံယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီ ဒရိုင္ ဘာ အထြန့္တက္ ေျဖရွင္းခ်က္ ေပးတာက ဒီ အမ်ိဳးသမီး ဟာ သူ ့ရဲ ့ ရည္းစား ျဖစ္ျပီး အခန့္မသင့္ စိတ္ဆိုး ရန္ျဖစ္ထားၾကလို ့ သူ ့ရည္းစား မိန္းကေလး စိတ္ဆိုးေျပဖို ့အတြက္ ေခ်ာ့ေမာ့ေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္ တဲ့ေလ ။အေခ်ာ့ေကာင္းတဲ့သူ ့ခမ်ာ ၊ အလုပ္လဲ ျပဳတ္၊ လိုင္စင္လဲ ျပဳတ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ့ဘဝ အတြက္ ရင္ေလးစရာပါပဲ ။ သူ ့မွာ ယခင္က ဘာမွ မယ္မယ္ရရ ျပစ္မွဴက်ဴးလြန္ ခဲ့ဖူးျခင္း မရွိ ခဲ့ ေပမဲ့ သူ ့ဌာန က သက္သက္ညွာညွာ စဥ္းစား ေပးဖို ့ ရွိ မရွိ ဆိုတာကေတာ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ရေသးပါဘူး တဲ့ ။
သူတို့ တိုင္းျပည္ မွာ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းေနတဲ့အခ်ိန္ ၊ အလုပ္တခု ရွာရ ေဖြရ ခက္ခဲေနတဲ့ အခ်ိန္ မို ့ အလုပ္ မျပဳတ္ဖို့ကို အျမဲ သတိထားေနရမွာ ပါပဲ ။ ဒီထက္ အေရးၾကီးတာက ကားေပၚက ခရီးသည္ မ်ားစြာ ရဲ့ အသက္ဟာ ၊ဒီကားရဲ ့ ဒရိုင္ဘာလက္ထဲ မွာ ရွိေနတာမို ့၊ နည္းနည္းမွ အမွားအယြင္း၊ အတိမ္းအေစာင္း မခံ ပါဘူး ။
ဒါနဲ ့ ပါတ္သက္ျပီး ဒီ Detroit ျမိဳ ့ေတာ္ဝန္ Bing ရဲ့ သေဘာထား ခံယူခ်က္ ကို ေရႊျပည္ၾကီးမွ ျမိဳ ့ေတာ္ဝန္ၾကီး နဲ ့ နွဳိင္းယွဥ္ ၾကည့္လို့ ရေအာင္ မူရင္း စာသား အတိုင္း ေဖၚျပလိုက္ပါတယ္ ။ ....
We're going through a lot of hard economic times. If you've got a good city job, you need to respect that good city job. Do the job that you get paid to do. If you don't, [Detroit] Mayor (Dave) Bing has made it very clear, ] you will lose that job."
ျပည္သူ ေတြ ေပးထား ေကၽြးထားတာကိုစားေနတဲ့ ျပည္သူ ့ အလုပ္သမား ဆိုတာ ျပည္သူကို ေလးစား ရမယ္ ။ ဒီလိုမွမလုပ္နိုင္ရင္ေတာ့ အလုပ္ျပဳတ္ ရ မွာ ပဲ ေပါ့ ။
ကိုယ္ပိုင္ ထင္ျမင္ခ်က္ ။ ။
သတင္းတပုဒ္အေနနဲ့ ဖတ္လိုက္ေပမဲ့ အရစ္ရွည္တတ္တဲ့ထံုးစံ အတိုင္း ေတြးမိေတြးရာ ဆက္ေတြးျဖစ္တာေတြ က..
(၁) ဒီ ဒရိုင္ဘာ ၾကီးကို ၾကံဖန္ ခ်ီးက်ဴးလိုက္မိတယ္ ။ ေပါင္ေပၚမွာ လူတေယာက္ကိုတင္ျပီး ကားကို မထိမတိုက္ ေအာင္ ေမာင္းနိုင္တဲ့ သူ ့ရဲ ့ ကားေမာင္းကၽြမ္းက်င္မွဳ ။ း))
(၂) ဒီ အမွဳရဲ့ အရင္းအျမစ္ ျဖစ္တဲ့ မိန္းကေလး ကို ေတာ့ ဘာမွ အေရးမယူဘူး ဆိုေတာ့ ၊ သိပ္ မမွ်တ ဘူး ေပါ့ ။
(၃) သူတို ့ဆီက အၾကီးအကဲ ဝန္ထမ္း ေတြရဲ ့မွတ္သား ေလာက္တဲ့ အယူအဆ ၊ နဲ့ လုပ္ေဆာင္မွဳ တခုပါပဲ ။ လမ္းတျခမ္းပဲ ခင္းသြားတဲ့ ေရႊျပည္ၾကီးက ျမိဳ ့ေတာ္ဝန္ၾကီး နဲ့ ဝန္ထမ္းအားလံုး ၊ ဒီလို စိတ္မ်ိဳး ထားျပီး ျပည္သူ ့ဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ ေနၾကရင္ တို ့ေရႊျပည္ၾကီး တိုးတက္တာ ၾကာလွျပီေပါ့ေလ ။ ခုေတာ့ ...ခုေတာ့
သတိေပးခ်က္ ။
ေယာက်ာၤးသားမ်ား ကားေမာင္း စဥ္ ေပါင္ေပၚမွာ ဘာမွ တင္မထားၾကပါရန္ ။
မိန္းမသားမ်ား ကားေပၚတြင္ ထိုင္လွ်င္ မိမိထိုင္ခံုတြင္သာ ထိုင္ၾကပါ ရန္ ။ း))
မူလ သတင္းနဲ့ ဗီဒီယို ဖိုင္ေလးကို ဒီေနရာ မွာ ေတြ ့ နိုင္ပါတယ္ ။
ကာတြန္းပံုေလးကို ဂူဂဲလ္ အကူအညီ နဲ့ ရွာယူ ထားပါတယ္ ။
ဒီလူ ၊ အမည္က Darco Sangermano အေတာ္ေလး ကံဆိုးတယ္ ဆိုရမလား ။ ကံေကာင္းတယ္ ဆိုရမလား ။
ကံေကာင္းလို ့ အီတလီနိူင္ငံမွာေမြးျပီး အသက္ ၂၈ႏွစ္ အရြယ္ေရာက္လာတယ္၊ ၂၀၁၀ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ည မွာ လူစုလူေဝးနဲ ့ ၂၀၁၁ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲ ႏႊဲေပ်ာ္ခဲ့ရတယ္ ။သူနဲ့ သူ့ ရည္းစား တို ့လည္း လက္ခ်င္းတြဲလို ့ ႏွစ္ကူးမဲ့ အခ်ိန္ကိုေစာင့္ေနၾကတယ္ ။ သူ ့လို လူေတြ အမ်ားၾကီး ကလိုက္ ခုန္လိုက္ သီခ်င္းဆိုလိုက္ နဲ့ တူတူေပ်ာ္ေနၾကတယ္ေပါ့ ။
ႏွစ္သစ္ကူးပြဲမွာ ေပ်ာ္တဲ့သူေတြ အထဲကေန အေပ်ာ္တမ္းေသနတ္ေတြ ပစ္ေဖါက္ၾကတယ္ ။ ကံဆိုးခ်င္ေတာ့ ဒီလူ ့ရဲ ့ ညာဘက္နားထင္ ဦးေခါင္းကို ေသနတ္မွန္သြားခဲ့တယ္။ ေဘးကလူေတြ အလန့္တၾကားျဖစ္ျပီး ေသြးစိမ္းရွင္ရွင္နဲ ့ သူ ့ကို ေသမွာပဲလို ့ ထင္လိုက္ၾကတယ္ ။ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ လူနာတင္ အေရးေပၚကားနဲ့ ေဆးရံုကို ေရာက္သြားတယ္ ။ ေဆးရံု ေရာက္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြ လည္း အျမန္ဆံုး အသက္ကယ္ဖို ့ ၾကိဳးစားၾကတယ္။ အေရးေပၚ အသက္ကယ္ျခင္းနည္းေတြ ေတာင္ မလုပ္ရေသးဘူး ...
သူ ့ဆီက .. “ဟပ္ခ်ိဳး ” လို ့ အသံက်ယ္ၾကီး တခ်က္ထြက္လာတယ္ ။ ကံဆိုးတဲ့ ဆရာဝန္ တခ်ိဳ ့ ႏွပ္ရည္ေတြ စင္ခံရတယ္ ။ ကံေကာင္းေတာ့ သူ ့ႏွာေခါင္းကေန က်ည္ဆံတေတာင့္ “ရႊတ္”ကနဲ ျပန္ထြက္လာခဲ့တယ္ ။ ျပီးေတာ့ သူ က ေခါင္းနဲနဲ ကိုက္တာက လြဲလို ့ လူေကာင္းအတိုင္းပဲတဲ့ ၊ ကံေကာင္းေတာ့ ေဆးရံုမွာေတာင္ မေနရပဲ အိမ္ျပန္လာခဲ့တယ္ ။
ကံဆိုးတဲ့ ဆရာဝန္ေတြက အံ့ၾသျခင္းၾကီးစြာနဲ့ ဒီအေၾကာင္းကို အေျဖရွာလိုက္ၾကတယ္။
ကံဆိုးစြာထြက္လာတဲ့ က်ည္ဆံက ေနရာေကာင္း အခ်က္ေကာင္းကို ဝင္သြားေပမဲ့ ကံေကာင္းတဲ့ သူ ့ရဲ ့ ညာဘက္နားထင္ဦးေခါင္းခြံကေနျပီး လမ္းေရွာ္ကာ ႏွာေခါင္းရိုးထဲ ဝင္သြားခဲ့လို ့ .. “ ဟပ္ခ်ိဳး” တခ်က္က သူ ့အသက္ကို ကယ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္တယ္ လို ့ ၊ အေျဖထုတ္လိုက္ၾကတာပါပဲ ။
ခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ သူ ့ရဲ့ မ်က္စိအျမင္က အနည္းငယ္ ေဝဝါးေနတာကလြဲလို ့ က်န္တာ အားလံုး ပံုမွန္ပါပဲတဲ့။ ေနာက္ ရက္ အနည္းငယ္က်မွ လိုအပ္တာေတြ ဆက္လက္စစ္ေဆးဖို ့ စီစဥ္ထားပါတယ္ တဲ့
ကံေကာင္းလို ့မေသ ၊ သံေခ်ာင္းတို ့ အေဖ ကေတာ့ ။ ေနာက္ႏွစ္ကူးပြဲေတြမွာ ေပ်ာ္ရဲပါအံုးေတာ့မလား။
သင္တို ့ထဲမွာေရာ ဒီလို ကံေကာင္းပါေစလို ့ ဆုေတာင္းခ်င္သူမ်ား ရွိၾကပါမလား ။လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ မွာ မွ သူ ့လို ကံေကာင္းသူ တေယာက္ ရွိနိုင္ပါ့မလည္း ။
ဒီေနရာက လင့္ကေလးကို ႏွိပ္ၾကည့္ပါ.. တရုပ္ဘာသာ နဲ့ ေျပာထားေပမဲ့ သရုပ္ျပပံုေတြ ပါတာမို ့ ရုပ္ပံုေလးပဲ ၾကည့္လည္း သေဘာေပါက္နိုင္ပါတယ္
http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33105077/IssueID/20110112
အာေရာဂ်ံ ပရမံလာဘံ .. က်န္းမာျခင္းသည္ လာဒ္ၾကီးတပါး လို့ ေျပာၾကတယ္ ။ မိဘစံုလင္ ေျခလက္ ကိုယ္အဂၤါ စံုလင္ ၊ ဦးေႏွာက္ ပံုမွန္ ျဖင့္ က်န္းမာ သန္စြမ္း ေနၾကရသူ ေတြ အဖို ့၊ ဒီလို ျပည့္စံုေနၾကရျခင္းရဲ ့အက်ိဳးတရား မ်ားကို သတိထားမိၾကပါမလား ။ မျပည့္ မစံု ေနထိုင္ အသက္ရွင္ေနရသူမ်ားရဲ့ ဘဝေတြကို ကိုယ္ခ်င္းစာ တတ္ၾကပါ့မလား ။ သူတို့့ေလးေတြ ဘဝကို ကိုယ္တိုင္ ေတြ ့ျမင္ရတဲ့အခါမွာ ဒီလို အသိတရားေတြ ဝင္လာ မိလို့ ၊ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ေလးထဲမွ ခ်ိဳ့တဲ့ စြာ အသက္ဆက္ေနထိုင္ၾကရသူေတြ မ်ားစြာ ထဲမွ ၊ လက္လွမ္းမွီသေလာက္ တင္ျပလိုက္ပါတယ္ ....
>
၂၀၁၀ ၊ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန ့ မနက္ ၊ မိုးတြင္းကာလမို ့ ရာသီဥတုက အံု့ဆိုင္း ညိဳမွဳိင္းေနတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ မိုး မရြာ လို ့ ၊ ပူေလာင္ အိုက္စပ္ေနတဲ့ ေရႊျမိဳ ့ေတာ္ ၾကီးရဲ ့ တေနရာ ၊ အတိအက် ဆိုရရင္ေတာ့ အမွတ္ (၆၅ ) က်ိဳက္ဝိုင္းဘုရားလမ္း ၊ မရမ္းကုန္းျမိဳ ့နယ္ ရွိ မသန္စြမ္း ကေလးမ်ား ျပဳစုေစာင့္ ေရွာက္ေရးေဂဟာ ။လူမွဳဝန္ထမ္းဦးစီးဌာန ။ တည္ေနရာက ျမိဳ ့ျပင္ေတာ့ သိပ္မက် ၊
ဒါေပမဲ့ မေရာက္ဖူးေသးတဲ့ ေနရာ တခုဆိုေတာ့ ဝန္းျခံအက်ယ္ၾကီးထဲမွာ စမ္းတဝါးဝါး နဲ့ ၃-၄ ေနရာ မွ် ေမးျပီးေတာ့ မွ အေဆာက္အဦးၾကီး ၂ ခု အၾကား ဂိတ္ဝမွ ေနာက္ဖက္ျခံေသးေသးေလးသို ့ ေရာက္လာခဲ့တယ္ ။ ျခံဝင္းတံခါး ကို သံၾကိဳး ရစ္ပတ္ျပီးေသာ့ခတ္ထားေတာ့ ၊ အထဲ ဘယ္လိုဝင္ရပါ့လိ္ု ့ ေတြးရင္း နဲ့ပဲ အနားကပ္သြားၾကည့္မိေတာ့ ကေလးတသိုက္ ရဲ့ “ကမာၻမေၾက” သီခ်င္းသံကိုၾကားလိုက္မိတယ္ ။“ဒါတို ့ေျပ ၊ဒါတို ့ေျမ တို ့ပိုင္တဲ့ေျမ ...” ....ဪ ... တကယ္ပဲ တို ့ပိုင္တဲ့ေျမမွ ဟုတ္ပါ့မလား ... ဘယ္သူပိုင္တဲ့ ေျမေတြ ျဖစ္ေနျပီလည္း ၊ အေတြးမွ မဆံုးေသး ၊“ ဘယ္သူနဲ့ ေတြ ့ခ်င္ပါလည္းခင္ဗ်ာ” ၊ တထပ္ေက်ာင္းေဆာင္ထဲမွ လူလတ္ပိုင္း တေယာက္ ထြက္လာျပီး ေမးသံၾကားေတာ့မွ လာရင္းကိစၥေျပာေတာ့ အထဲမွ ေက်ာင္းသားတေယာက္ရဲ ့ အမည္ ကို ေအာ္ေခၚရင္းတံခါးေသာ့ဖြင့္ခိုင္းပါတယ္ ။ အေျပးတပိုင္းနဲ ့ထြက္လာသူကို ျမင္ ျမင္ခ်င္း ေဒါင္း ( Down's Syndrome ) ေလး တေယာက္ မွန္း သိလိုက္ရတယ္ ။ ဒီေဒါင္းေလးက အေျခအေနမဆိုးလွ ၊ ေသာ့တံကို လက္ျပန္ထိုးလဲွ ့ျပီး တံခါးဖြင့္ေပးတတ္တယ္ ။ ျပန္ပိတ္တတ္တယ္ ။ တံခါးေသာ့ကို အခ်ိန္ျပည့္ ခတ္ထားရျခင္းမွာ အေၾကာင္းရွိပါလိမ့္မယ္။
ေဒါင္းကေလး ဦးေဆာင္သြားရာေနာက္လိုက္ေလွ်ာက္သြားေတာ့ ဘုရားစင္ ရယ္ ၊ အလုပ္စားပြဲ ၂လံုးရယ္ ရွိေနတဲ ့ ရံုးခန္း သို ့ေရာက္ျပီး တာဝန္ခံ ဆရာမၾကီးမွ ေဂဟာ နဲ့ ပတ္သက္ေသာ လုပ္ငန္း လည္ပါတ္ ေဆာင္ရြက္ပံုမ်ားကို ရွင္းျပပါတယ္ ။ ျမိဳ ့နဲ့ သိပ္မေဝးလွေပမဲ့ လာေရာက္ လွဴဒါန္းသူ နဲပါးတဲ့ အတြက္ ေက်ာင္းေဂဟာ ကေလးမွာ အတန္ငယ္ ခ်ိဳ့တဲ့ေနဆဲပါ ။ လူမွဳဝန္ထမ္းဦးစီးဌာန လက္ေအာက္မွာ ခ်င္းအတူတူ ၊ အမ်ိဳးသမီးေစာင့္ေရွာက္ေရးေက်ာင္း၊ မ်က္မျမင္ေက်ာင္း အစရွိတာေတြ မွာ ရန္ပံုေငြ မ်ားျပားလွတဲ့အတြက္ အဆင္ေျပေၾကာင္း သိရပါတယ္ ။ ဒီ မသန္စြမ္း ကေလးမ်ား ျပဳစုေစာင့္ ေရွာက္ေရးေဂဟာ ကို ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာ ၄ ႏွစ္ရွိေပမဲ့ ရန္ပံုေငြ မွာ မဆိုစေလာက္သာ ရွိေနေသးတဲ့အတြက္ ဒီကေလး ေတြ စားဝတ္ေနေရး အခက္အခဲ ရွိေနၾကပါတယ္ ။ အစိုးရ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အသံုးစရိတ္မွာ ကေလးတေယာက္ အတြက္ တေန ့စာ ( မနက္၊ ေန ့လည္၊ ညစာ ) မွာ ၂၃၅ က်ပ္တိတိသာ ရွိပါတယ္ ။ အင္း .. ဒီေခတ္ၾကီးထဲ မွာ က်ပ္ေငြ ၂၃၅ က်ပ္ နဲ့ တေန ့ စာ ဘယ္လို ေနထိုင္စားေသာက္ၾကမလည္း လို ့ မေတြးရဲပါ ။ လဖက္ရည္ တခြက္စာ ၊ မုန့္ဟင္းခါး တပြဲ စာ ေတာင္ မရွိ တာမို ့တာဝန္ခံ ဆရာမ ကို တအံ့တၾသၾကည့္မိတဲ့ အခါ ၊ အျပံဳးယဲ့ယဲ့ နဲ့ ဒီလိုပဲ ရွိတာေလးနဲ့ ျဖစ္သလို စားေနၾကရေၾကာင္း ၊ ဒါေၾကာင့္ ေစတနာရွင္ ေတြ လာလွဴ ၾကတဲ့ အခါ ဝမ္းသာၾကရေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္ ။
အလွဴေငြ ထဲ့အျပီး ကေလးေတြကို လိုက္ၾကည့္မိတယ္ ၊ မနက္ပိုင္း နံနက္စာ စားအျပီး မိုးမရြာေသးခ်ိန္ဆိုေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ နိုင္တဲ့ ကေလးတခ်ိဳ ့ ဝင္းထဲ မွာ ေဆာ ့ ေနတာ ေတြ ့ရတယ္ ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ေျခမသန္တဲ့ ကေလးမ ေလး က ေဆာ့ေနတဲ့ မသန္စြမ္းေလးေတြကို ေခၚျပီး ကာယ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေစပါတယ္ ။ သူက အေရွ ့မွ ဆိုေပးျပီး ေျခလက္ အေနအထား လုပ္ျပတာကို လိုက္လုပ္တဲ့ ကေလးေတြေရာ ၊ မလုပ္တတ္ လို့ ေပါက္ကရ လိုက္လွဳပ္ေနတဲ့ ကေလးေတြေရာ ၾကည့္ရတာ ရယ္စရာလည္း ေကာင္းပါရဲ ့ ေပ်ာ္စရာလည္းေကာင္းပါရဲ ့ ၊ ဘာလို့ ဆိုေတာ့ ေရွ ့ကေန ဦးေဆာင္ျပေပးသူ ကိုယ္တိုင္က ေျခ ႏွစ္ဖက္ေပၚ မရပ္နိုင္ လို ့ ေအာက္မွာ ထိုင္ခ်ျပီး ပါးစပ္ကေန ရြတ္ေပးတာ က ဘယ္ေျခေျမွာက္ ၊ ညာေျခေျမွာက္ ၊ဘယ္ညာ ဘယ္ညာ တဲ့ ေလ ။ မတ္တပ္ရပ္ ၊ ခါးညြတ္ ၊ လက္ေျမွာက္ ၊ ေျခေျမွာက္ နဲ ့ ေအာ္ေနတာ အားရ ပါးရ ေပါ့ ။
ဒါကေတာ့ ကေလးတစု မညီမညာ တတ္သလို လွဳပ္နိုင္သလို လိုက္လွဳပ္ေနၾကတဲ့ ျမင္ကြင္း ေလး တခု ။
ဒီကေလးေတြ ထဲမွာ ေဒါင္းကေလးေတြ အျပင္ ၊ စီပီ လို ့ေခၚတဲ့ Cerebral Palsy ေလးေတြ ၊ ပိုလီယို အေၾကာေသ ေရာဂါသည္ ေလးေတြ ၊ သူငယ္နာ အေၾကာဆြဲ နဲ့ အျခား ဦးေႏွာက္ အာရုံေၾကာ ေရာဂါ ခံစားေနရသူေလးေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ ၊ ခုေလာေလာဆယ္ မွာေတာ့ အေယာက္ ၃၀ ခန္ ့ရွိေနပါတယ္ ။ ေနာင္မၾကာမီ အခ်ိန္မွာ အေယာက္ ၁၀၀ ထိ လက္ခံ ျပဳစုေပး ဖို ့ စီမံခ်က္ရွိေနပါတယ္ ။
ခုခ်ိန္ထိေတာ့ အစိုးရရဲ့ ေထာက္ပံ့မွဳ မလံုေလာက္တာမို ့ စားစရိတ္က အစ ၊ က်န္းမာေရး ၊ ေနထိုင္မေကာင္း တဲ့အခါ ေဆးဝါးကုသ စရိတ္ ။ အာရုံေၾကာ ေျခလက္မသန္စြမ္းသူေတြ အတြက္ ေလ့က်င့္ခန္း Physiotherapy အတြက္ စရိတ္ အစရွိတာေတြ အတြက္ ေလာေလာဆယ္မွာ အီတလီ NGO အဖြဲ့တခုရဲ့ ေထာက္ပံ့မွဳ တခ်ိဳ ့ နဲ့ တဦးခ်င္း ေစတနာရွင္ အလွဴရွင္ မ်ားကို အားထားေနရပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ဦးေႏွာက္အာရုံေၾကာ အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီး ေဒါက္တာ ေဒၚမိမိခ်ိဳ နဲ့ အရိုး အေၾကာ အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီး ေဒါက္တာ ဦးဥာဏ္ထြန္း တို့မွ လည္း တပါတ္မွာ ၂ ၾကိမ္ ၊ စမ္းသပ္ စစ္ေဆး ကုသေပးလွ်က္ ရွိပါတယ္ ။ တခါတရံ မွာ ေဆးရုံတက္ ကုသဖို ့လိုအပ္လာရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္ဆင့္ တင္ျပျပီး ေဆးကုသမွဳ ခံယူၾကရပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ကုန္က် စရိတ္အတြက္ တာဝန္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးမဲ့သူ မရွိတာမို ့ ၊ စရိတ္မွ်ေပး က်န္းမာေရး မူ အရ ၊ တဝက္ေပးစနစ္ နဲ့ ေျဖရွင္းေနရတာ မို ့ ေဂဟာမွ ဆရာမမ်ားခမ်ာ အေတာ္ေလး ဗ်ာမ်ား ၾကရျပန္ပါတယ္ ။
ဒါကေတာ့ NGO အဖြဲ ့ရဲ ့ ေထာက္ပံ့မွဳ နဲ့ တပါတ္မွာ ၂ ရက္ ေလ့က်င့္ခန္းသင္တန္းေပးေနတဲ့ ဆရာမေလးပါ ။
သူတို ့ေလးေတြ ရဲ့ သနားစရာ ပံုရိပ္မ်ား ၊
ဒီကေလးမေလးကေတာ့ ရထားၾကိတ္ခံရလို ့ ေပါင္ရင္းမွျပတ္သြားရသူ ၊ မိဘႏွစ္ပါးလည္းမရွိေတာ့ျပီမို ့ ရပ္ေဆြရပ္မ်ိဳးမ်ားက ေဆးရံုမွတဆင့္ ဒီသင္တန္းေက်ာင္းကို လာပို့ထားတာပါ ။
ပိုလီယို အေၾကာေသေရာဂါခံစားေနရတဲ့ ကေလးငယ္ ၂ေယာက္ ။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္လို ့သိပ္မရေသးေတာ့ ေျခေထာက္သန္ေအာင္ အရင္ ေလ့က်င့္ေပးေနပါတယ္ ။
ကေလးေတြကို ဆရာမက စာသင္ေပးတယ္ ။ လက္၂ ေခ်ာင္းေထာင္ ဆိုေပမဲ့လည္း ေထာင္ခ်င္သလို ေထာင္ေနၾကတာ ။ တမင္တကာ လုပ္တာေတာ့ မဟုတ္ ။ သူတို ့ေတြရဲ ့ ဦးေႏွာက္က သာမန္လူေတြလို မဖြံ ့ျဖိဳးေတာ့ အၾကား၊ အျမင္၊အာရံုေတြကို ဦးေႏွာက္က ပံုမေဖၚနိူင္ ၊ အာရံုေၾကာက ဦးေႏွာက္ေစခိုင္းသလို လိုက္မလုပ္နိုင္ၾကတာပါ ။.. မထနိုင္ မရပ္နိုင္ ၊ သူငယ္နာ အေၾကာဆြဲ ေရာဂါသည္ေလး ၂ေယာက္ ။ တေယာက္က ေရာဂါပိုျပင္းထန္လို ့ ဆီးဝမ္းပါ မထိန္းနိုင္ ၊ ဒီ သားေရ ေမြ ့ယာ ေပၚမွာပဲ ေနရရွာတယ္ ။ ( သား.. ဘာစားခ်င္သလည္း ေမးၾကည့္ေတာ့ ကိတ္မုန္ ့ ..တဲ့ ၊ ဒါေၾကာင့္ အနားမွာ ရွိတဲ့ Junction8 မွာ စားစရာ နဲ့ အသံုး အေဆာင္တခ်ိဳ ့ သြားဝယ္ျပီး ျပန္လာေပးေတာ့ ကေလးေတြ အေတာ္ဝမ္းသာၾကတယ္ ။
တာဝန္ခံ ဆရာမၾကီး တစ္ေယာက္ နဲ့ ဆရာမ ၂ ေယာက္ ၊ အလုပ္တက္ခ်ိန္ ဆင္းခ်ိန္ မရွိ ၊ တေန ့မွာ ၂၄ နာရီ အလုပ္ခ်ိန္ ၊ေန ့ေရာ ည ပါ ကေလးေတြ ခ်ီးေသး က အစ ၊ သန္ ့ရွင္းေရး ၊ က်န္းမာေရးအတြက္ အစစ တာဝန္ယူ လုပ္ေဆာင္ေပးေနၾကတာ ေတာ္ရုံေစတနာ နဲ့ မလုပ္ေဆာင္နိုင္ၾကပါဘူး ။ တလ မွာ ၂ ရက္ သာ အလွည့္က် နားရက္ ရွိပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ ဒီကေလးေတြကို တကယ့္ ေဆြမ်ိဳးရင္းျခာ ေတြလို ျပဳစုေပးေနၾကတာ ၊ ဧည့္သည္ လာလို ့ ေရွ ့မွာ ဟန္ျပ လုပ္ေနၾကတာ မဟုတ္မွန္း အကဲခပ္မိပါတယ္ ။
မိန္းကေလး နဲ့ ေယာက္က်ာၤးေလး ေဆာင္ဆိုျပီး ၂ ေဆာင္ခြဲျခားထားပါတယ္ ။ ထမင္းစား ေဆာင္ကေတာ့ မိန္းကေလးေဆာင္ဖက္္မွာ ရွိပါတယ္ ။ ဒီလို ခြဲျခားထားရတာကလည္း ဦးေႏွာက္ မျပည့္ျဖိဳး ေပမဲ့ အခ်ိန္တန္ အရြယ္ေရာက္လာၾကတဲ့ ဒီကေလးေတြမွာ လည္း ေသြးသားေျပာင္းလဲမွဳ ေတြ ျဖစ္လာတတ္ေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ အိုးခ်င္းထားမိ ထိမိရင္ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ ျပသနာေတြ ကို ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ေပးရတဲ့အေၾကာင္း ရွင္းျပပါတယ္ ။ တခ်ိဳ့ ကေလးေတြမွာ လွဳပ္ရွားသြားလာ နိုင္ၾကေတာ့ ၊အျပင္ကို လွ်စ္ကနဲ ထြက္သြားျပီး လမ္းမမွတ္မိ တာမို့၊ အလွဴရွင္ ဧည့္သည္မ်ား ဝင္ထြက္ခ်ိန္မွ လြဲျပီး ၂၄ နာရီလံုး ၊ ျခံဝင္းတံခါး ေသာ့ ခတ္ ပိတ္ထားျခင္းျဖင့္ လူေပ်ာက္မွဳ ကိုၾကိဳတင္ကာကြယ္ထားရေၾကာင္းလည္း ေျပာျပပါေသးတယ္ ။
ဒီကေလးေတြရဲ ့ ဘဝ ေရွ ့ေရးက ဘယ္လို ရွိမလည္း ။
အသက္ရွင္ေနရက္နဲ့ ဘဝ ေတြ ေသေနၾကရသလို ၊ သူတပါးအေပၚ လံုးဝ မွီခိုအားထား ေနၾကတဲ့ ဒီမသန္မစြမ္းကေလးေတြ ဘဝ ဆက္လက္ရွင္သန္ဖို ့ရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြမ်ားစြာ ထဲ မွ ကိုယ္တတ္နိူင္သေလာက္ လွဴဒါန္းပါဝင္တဲ့သူမ်ား တေယာက္တေလ တိုးလာ ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ .... ဒီစာစုေလး ေရးတင္ေပးလိုက္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္တခု ျဖစ္ေျမာက္လာမွာ မို ့ လွိဳက္လွဲစြာ ေက်းဇူးတင္ မိမွာပါ ။
ဒီ မသန္မစြမ္း ကေလးမ်ား ျပဳစုေစာင့္ ေရွာက္ေရးေဂဟာ ကို တိုက္ရိုက္ ဖံုးျဖင့္ ဆက္သြယ္လိုပါက ..၆၆၃၃၉၂ သို ့ ဆက္သြယ္ လွဴဒါန္းနိူင္ပါတယ္ ။ ဆန္ ဆီ ဆား ျငဳပ္ ၾကက္သြန္ စတဲ့ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္မ်ား မွ အစ ၊ အဝတ္ အထည္ ၊ အသံုး အေဆာင္ ၊ စာေရးကရိယာ ၊အဆံုး ေစတနာ ထက္သန္သလို နဲမ်ားမဆို လွဴဒါန္းနိူင္ပါေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္ ။
( အလွဴခံျခင္း သက္သက္ မဟုတ္ပါ ။ တို ့ျပည္ တို ့ေျမ မွာ ရွိေနၾကတဲ့ ၊ ဒုကၡပင္လယ္ေဝေနၾကတဲ့ သန္းေပါင္းမ်ားစြာလူသားမ်ား ထဲမွ တစိတ္တေဒသ ျမင္ေတြ ့လိုက္ရပံုမ်ားကို မွ်ေဝ ခံစား နိုင္ၾကေစဖို ့လည္း ရည္ရြယ္ပါတယ္ ၊ ဒီလို ေစာင့္ေရွာက္မွဳကို ခံယူနိုင္ၾကတဲ့ ဒီလို ကေလးေတြ အျပင္ ဘယ္သူ ့ ေစာင့္ေရွာက္ ယုယမွဳ ေတြ ကိုမွ မခံစားေနၾကရတဲ့ ၊ ဒီထက္ အေျခအေန ပို ဆိုးရြားတဲ့ ကေလးမ်ား ကိုလည္း ၊ ကိုယ္တတ္နိုင္သေလာက္ ေပးကမ္း လွဴဒါန္းၾကနိုင္ေစဖို ့လည္း ရည္ရြယ္ပါတယ္ ။)
မွတ္ခ်က္။ ။ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္စဥ္က ေတြ ့ရွိ ခံစား ေရးမွတ္ထားခ်က္မ်ားကို ခုမွ တင္ျဖစ္တာပါ ။ ထံုးစံအတိုင္း အင္တာနက္ နဲ့ ကြန္နက္ရွင္တို ့ကိုပဲ အျပစ္ပံုခ်လိုက္ပါတယ္ ။ နားလည္ေပးေတာ္မူၾကပါ ။