အျပိဳင္ အဆိုင္ အနိုင္ ဆိုတဲ့ ေခတ္ၾကီးမွာ တဦးထက္တဦး ထူးရေလေအာင္ ၊ တမ်ိဳးထက္တမ်ိဳး မရိုးရေလေအာင္ ၊ယွဥ္ ျပိဳင္နည္းေတြ စံုလို့ပါပဲ ။အၾကီးဆံုး ၊ အေသးဆံုး၊ အရွည္ဆံုး၊ အျမင့္ဆံုး၊ အပုဆံုး၊ အလွဆံုး၊ အဝဆံုး..စသျဖင့္ ဆံုး တကာ့ ဆံုး ေတြ ျပိဳင္ၾကေလတယ္ ။
ု“ငရုပ္ ( ျငဳပ္ ) ဆို စပ္မွ ၊ တရုပ္ဆို ကပ္မွ” ။ မပူ မစပ္ရင္ ျငဳပ္ လို ့ မဆိုနိုင္ သလို ကပ္တီးကပ္ဖဲ့ မလုပ္တဲ့သူကုိ တရုပ္ လို ့ မေခၚနိုင္ ေလာက္ပါဘုူး ။( တရုပ္ေတြၾကားထဲ အေနမ်ားလာေတာ့ ဒီလိုပဲ ျမင္မိပါတယ္၊ ကိုယ္တိုင္လည္း ကပ္တီးကပ္ဖဲ့လုပ္၊ ကပ္သီးကပ္သပ္ေျပာနဲ့ ေပါ့ ) ။ ခုေခတ္မွာ မစပ္ေသာျငဳပ္ ၊ ခ်ိဳေသာျငဳပ္ မ်ား ၊စိမ္းပြပြ ျငဳပ္ခ်ိဳမ်ား ရွိပါတယ္ ။သူ့ကိုေတာ့နာမယ္သာ ျငဳပ္ တြင္ ေပမဲ့ ျငဳပ္ စာရင္းထဲ့ မထဲ့ခ်င္လွပါဘူး။ျငဳပ္သီးစားမွေတာ့ စပ္မွာမေၾကာက္နဲ့ေပါ့ေနာ္ ။( ေခြးျဖစ္မွေတာ့ ဟိုဒင္းမေၾကာက္နဲ့ ဆိုသလို ... )။
ဟိုးအရင္ ငယ္ငယ္တံုးက ထင္ခဲ့တာ အိျႏၵိယ လူမ်ိဳးေတြပဲ အစပ္စားနိုင္ၾကတယ္ လို့ေလ။ ခုေတာ့ အသားနီစပ္ ေရႊေရာင္ဆံပင္ ေတြ လည္း စပ္တကာ့ စပ္တာေတြ စားနိုင္ၾကေပတာကိုး လို ့အသိတမ်ိဳးတိုးရျပန္ပါျပီ ။
ဘာတဲ့..တေန ့က သတင္းထဲမွာ ၾကားလိုက္ ေတြ ့လိုက္ရတာ.အစပ္ျပိဳင္တာ တဲ့။ အစပ္ဆံုး ျငဳပ္ တဲ့ေလ ။အစပ္စားနိုင္တဲ့သူ အစားနိုင္ဆံုးသူ ျပိဳင္ပြဲေတြက သပ္သပ္ပါ ။ ခုဟာက ကမာၻ အစပ္ဆံုး ျငဳပ္ ကို စမ္းသပ္တာပါ ။
အစပ္တိုင္းတဲ့ စံညႊန္းယူနစ္ ကို (SHU = scoville heat units) လို့ ေခၚျပီးဓါတုေဗဒနည္း နဲ့ ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ထားတဲ့ စံညႊန္းပါပဲ ၊
ယခုေလာေလာဆယ္မွာ ကမာၻ့ အစပ္ဆံုး ျငဳပ္ အေနနဲ့ ၾသစေၾတးလ်နိူင္ငံ မွာ စိုက္ပ်ိဳးထားတဲ့ Trinidad Scorpion Butch T Chilli က 1,463,700 SHU ျဖင့္ စံခ်ိန္တင္သြားနိုင္ခဲ့ပါတယ္။
အရင္က အစပ္ဆံုးစံခ်ိန္တင္ထားတဲ့ Naga Viper pepper ကေတာ့ 1,382,118 SHU နဲ့ ေနာက္ေကာက္က်သြားပါျပီ ။
ဘာဘီက်ဴးဆိုင္၊စားေသာက္ဆိုင္ေတြ အိမ္ေတြမွာ အသံုးမ်ား ၾကတဲ့ Tabasco sauce (HP Sauce ) ေတြမွာေတာ့ အစပ္ယူနစ္ 30,000–50,000 SHU သာ ပါရွိပါတယ္ ။ အဲ့ဒီ Tabasco sauce ၂ ပုလင္းကို စကၠန့္ ၃၀ အတြင္းကုန္ေအာင္ေသာက္ျပ နိုင္သူတေယာက္ရဲ့ ဗီဒီယို ဖိုင္က ဒီမွာ ရွိပါတယ္။
အစပ္စားနိုင္တဲ့သူမ်ားရွိသလို (လံုးဝ)မစားနိုင္သူမ်ား လည္းရွိၾကေတာ့ မၾကာခင္ေလးတင္က လြမ္းလိုက္ရတဲ့ ေရႊသၾကၤန္ နဲ့ မုန့္လံုးေရေပၚ ထဲမွ ျငဳပ္သီးထဲ့ျပီး အခ်င္းခ်င္းစၾက ေနာက္ၾကတာေတြ ျပန္ေတြးမိလိုက္ပါေသးတယ္ ။ ျငဳပ္သီးမိျပီး ရွဴးရွဴးရွဲရွဲ ျဖစ္ေနသူမ်ားကိုၾကည့္ျပီး ရယ္ၾက ေပ်ာ္ၾကတာေတြ ေရာေပါ့။
အစပ္စားသူ ၾကိဳက္သူ မ်ား အဖို့ ေတာ့ အစပ္မပါရင္ ထမင္းစား မျမိန္ဘူး လို့ေတာင္ထင္ၾကေသးတယ္။ မၾကိဳက္သူမ်ားကလည္း အစာအိမ္ထိခိုက္မယ္၊ လိပ္ေခါင္းထြက္မယ္ ဆိုျပီး အစပ္ဆို ေဝးေဝးက ေရွာင္ၾကတယ္ေပါ့။
တကယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျငဳပ္သီးမွာလည္း ေကာင္းနိုးရာရာေလးေတြ ရွိပါတယ္ ။ ဗီတာမင္ နဲ့ သတၱဳဓါတ္မ်ားစြာပါတဲ့့ အတြက္ အဟာရ ျဖစ္ေစျပီး က်န္းမာေရးနဲ့ ညီညြတ္ေစတဲ့ ပမာဏ အတိုင္းအဆနဲ့ ခ်င့္ခ်ိန္စားသံုးပါက အက်ိဳးရွိနိူင္ပါတယ္ ။ သူ ့မွာ ပါတဲ့ ဗီတာမင္ နဲ့ သတၱဳဓါတ္ေတြကို အတိအက် ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ ျငဳပ္ ၁၀၀ ဂရမ္ မွာ ပါဝင္တဲ့ တေန ့တာ သတ္မွတ္ခ်က္ရာႏွဳန္းေတြ(in % of Recommended daily allowance) မွာ-
ဗီတာမင္ စီ(Ascorbic acid) -၂၄၀ %
ဗီတာမင္ ဘီ ၆ (Pyridoxine)- ၃၉%
ဗီတာမင္ ေအ - ၃၂ %
ဗီတာမင္ ေက-၁၁.၅%
ဗီတာမင္ အီး- ၄.၅%
သံဓါတ္ - ၁၃%
ေၾကးနီဓါတ္ ( copper ) ၁၄%
ပိုတက္စီယမ္( potassium) ၇% စသျဖင့္ ပါဝင္ပါတယ္။
ဒီဓါတ္ေတြဟာ ေသြးေၾကာ၊ အေရျပား၊ အာရံုေၾကာ၊ အရိုး၊ ခႏၶာကိုယ္အဂၤါ တည္ေဆာက္မွဳ ၊ခိုင္မာမွဳ ၊ ဓါတ္တိုး ဓါတ္ျပဳမွဳ တို ့အတြက္ မရွိမျဖစ္အေရးၾကီးပါတယ္။
ုျငဳပ္ ၁၀၀ ဂရမ္စားရင္ စြမ္းအား ၄၀ ကီိလိုကယ္လိုရီ Kcalရမွာ ျဖစ္ျပီး ၊အဟာရ ရာႏွဳန္းအေနနဲ့
ကစီဓါတ္ ၇ % ၊ အသားဓါတ္ ၃ % ၊ အဆီဓါတ္ Total Fat ၂ % ၊ အမွ်င္ဓါတ္ ၃% ၊ ပါဝင္ျပီး
အမ်ားေၾကာက္ၾကတဲ့ ကိုလက္စထေရာ (လံုးဝ) မပါဝင္ပါဘူး Cholesterol -0% ေပါ့ ။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ ့က ယူဆၾကတယ္။ ျငဳပ္သီးစားရင္ ပိန္တယ္ တဲ့ ။ ျငဳပ္စားျပီးဝိတ္ခ် နိုင္တယ္တဲ့ ( ျငဳပ္သီးခ်ည္း စားျပီး ဝိတ္ခ်ဖို ့ ဆိုတာကေတာ့ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး ေလ၊အဟာရ မွ်တေအာင္ေတာ့ တျခား အစားအစာ ေတြနဲ့ တြဲဘက္စားသံုးရမွာပါ) ။( ထမင္းတလုပ္၊ ျငဳပ္သီးစိမ္း တကိုက္၊ ဆားနဲ့ တို ့ျပီး စားေလ့ရွိၾကတဲ့ အိျႏၵိယလူမ်ိဳးမ်ား ၊ အမ်ားအားျဖင့္ ပိန္ပိန္ပါးပါး ျဖစ္ေနၾကတာ အာဟာရ ခ်ိဳတဲ့တာေၾကာင့္လား၊ ကိုလက္စထေရာ မပါတဲ့ ျငဳပ္ေၾကာင့္လား ဆိုတာလည္း စဥ္းစားစရာပါပဲ )။
အဆီက်ေအာင္၊ ပိန္ေအာင္ လိမ္းၾကတဲ့ ခရင္(cream) ေတြမွာလည္း ျငဳပ္ဓါတ္ကို ထဲ့သြင္းအသံုးျပဳၾကတာေတြရွိပါတယ္။ ျငဳပ္ရဲ့ အပူဓါတ္က အဆီကို ေျခဖ်က္နိုင္စြမ္းရွိတယ္လို့ ေျပာၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ တန္ေဆး လြန္ေဘး ဆိုတဲ့အတိုင္း၊ လွခ်င္လြန္း၊ အဆီခ်ခ်င္လြန္းလို့ အဲ့ဒီ ခရင္ေတြ အလြန္အကၽြံလိမ္းျပီး အေရျပားအပူေလာင္သြား၊ အလာဂ်ီျဖစ္သူမ်ားလည္း အမ်ားၾကီးရွိလို့ သတိျပဳဖို့ လိုပါတယ္။တခ်ိဳ့မ်ားဆို ဗိုက္သားျပင္ အဆီေခါက္ေပၚမွာ ခရင္ေတြလိမ္းျပီး အပူဓါတ္ ၾကာၾကာထိန္းထားနိုင္ေအာင္ ဆိုျပီး ပက္ကင္လုပ္တဲ့ပလပ္စတစ္ပါးပါးေလးေတြ အထပ္ထပ္ ပတ္ျပီးအၾကာၾကီး ထားေတာ့ အထဲမွာ ေခၽြးပ်ံ ျပီး အေရျပားေတြ မီးေလာင္ဖုလို ထြက္လာ၊ အနာေတြျဖစ္ၾကတာလည္း ရွိပါေသးတယ္ ။
ထို့နည္းတူစြာပဲ ျငဳပ္အပါအဝင္ အပူ အစပ္ ေတြ အလြန္အကၽြံ စားသံုး မိရင္ေတာ့ အာခံတြင္း၊လည္ေခ်ာင္း၊ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း နံရံ ေယာင္ယမ္း အနာျဖစ္ျခင္း၊ မ်ား ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျငဳပ္သီးထဲမွာ ပါတဲ့ မွိဳတမ်ိ္ဳး aflatoxin (fungal mold)ေၾကာင့္ အသည္း ေရာဂါ (ကင္ဆာ)လည္း ျဖစ္ေစနိုင္တာ မို ့ မွိဳ မတက္တဲ့ျငဳပ္ ကို ေရြးခ်ယ္စားသံုးဖို ့၊ ေရျဖင့္စင္ၾကယ္ေအာင္ေဆးဖို ့အေရးၾကီးပါတယ္ ။
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
ၾသစေၾတးလ်မွာ စိုက္ပ်ိဳးထားတဲ့ ကမာၻ့ အစပ္ဆံုး Trinidad Scorpion Butch T Chilli ျငဳပ္ပင္ နဲ့ ျငဳပ္သီးမ်ား
(ေအာ္ဇီေတြစားျပတဲ့ ျငဳပ္သီးစပ္စပ္ )။ တျခား ဗီဒီယို ဖိုင္တခုထဲမွာ ေတာ့ ျငဳပ္သီးအစပ္လြန္လို့ ႏွဳတ္မထိန္းနိုင္ပဲ ..S** t ေတြ ၊ F** k ေတြ ေျပာတဲ့အထိ ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ပါပဲ။
---------------------------------------------------------------------------------
အခ်ပ္ပို @ -
ျပိဳင္စရာ ရွားလို့ အစပ္ခ်င္းျပိဳင္ၾကတာေတြ ေတြ ့လုိက္ရေတာ့၊ အညစ္ျပိဳင္ပြဲၾကီး က်င္းပေပးမယ္ဆိုရင္ ေခသူမဟုတ္ေသာ ေရႊျပည္ၾကီး မွ လူတစုက ကမာၻ ့စံခ်ိန္တင္နိုင္မယ္လို ့ ထင္မိတယ္ ။ထင္တာ မဟုတ္ ။ ေသခ်ာေပါက္ အျပတ္အသတ္ ပက္ပက္စက္စက္ ကို အနိုင္ရမွာပါပဲ ။
Ref:
-http://thepepperseed.com/peppers/the-worlds-hottest-chilli-pepper-trinidad-scorpion-butch-t/
-http://www.nutrition-and-you.com/chili-peppers.html
ဝမွာေၾကာက္ေသာ အလွၾကိဳက္ ေခတ္မွီ ပ်ိဳပ်ိဳ ကိုကို ဦးဦး ေဒၚေဒၚတို ့ ၊ အဆီတထပ္ အသားတထပ္ ဝက္ ၾကက္ ဘဲ အမဲ သားမ်ား ကို ေရွာင္ကြင္းျပီး အဆီနဲနဲ အသားမ်ားမ်ား ေတြကို ေရြးခ်ယ္ စားသံုးေလ့ရွိၾကပါတယ္ ။ အဲ့ဒီ အဆီမထူအသားေတြက အဆင္းလွ အျမင္လွ သလို ေစ်းေတြ လည္း ပိုလွၾကပါေပတယ္ ။ ေစ်းၾကီး မွ အေကာင္းထင္သူအေကာင္းၾကိဳက္ေတြ အတြက္ စိတ္တိုင္းက် ေစဖို ့့ တနည္းအားျဖင့္ ေရာင္းအား သြက္ေစဖို ့ ၊ စီးပြားေရးသမားေတြကလည္း ၾကံဖန္ ၾကိဳးစားေပးၾကတယ္ ။ဒါေတြရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ အေၾကာင္းအရာေလးမ်ားကို သိခ်င္သပ ဆိုရင္ေတာ့.....
ဟိုးယခင္တည္းက ၾကက္ ေမြးျမဴေရးလုပ္သူေတြဟာ ၾကက္ေတြ ၾကီးထြားႏွဳန္းျမန္ေအာင္ ၊ အသား တိုးေအာင္ ဆိုျပီး ေဟာ္မုန္းပါတဲ့ေဆးေတြ ကို အစားအစာထဲ ထည့္ ေကၽြးၾကတယ္ ။ ေဟာ္မုန္းေဆးေတြ ထိုးေပးၾကတယ္ ။ဒီေတာ့ အခ်ိန္တိုတို အတြင္းမွာပဲ ဒီၾကက္ေတြ ၾကီးထြားလာၾကလို ့ ေစ်းကြက္ ျမန္ျမန္ပို ့ ၊ ေငြ ျမန္ျမန္ေပၚ ၊ မ်ားမ်ား ျမတ္ၾကတာေပါ့ ။ စီပီၾကက္ေခၚတဲ့ ေမြးျမဴေရးၾကက္ေတြ လွမွလွ ၊ ဒါေပမဲ့ အသားက ပြစိစိ ၊အခ်ိဳဓါတ္က ေပါ့ရႊတ္ရႊတ္၊ အေရခြံေအာက္မွာ အဆီေတြ ခပ္ထူထူ နဲ့ ၊စားလို ့ေတာ့ သိပ္မေကာင္းလွ ။အရသာ ပိုမခ်ိဳေပမဲ့ ေရာင္းေစ်းက အိမ္ၾကက္ ေတြနဲ့စာရင္္ ပိုခ်ိဳ ေတာ့ ဒီ စီပီၾကက္ေတြေမြးတာ ေခတ္စားလာတယ္ ။ ၾကက္ေၾကာ္ (fried chicken) ဆိုင္ေတြလည္း ခုဆို တေန ့တျခား ပိုမ်ားလာျပီး စီပီၾကက္ေတြရဲ ့ အေရးပါမွဳက ၾကီးထြားလာခဲ့တယ္ ။ဒီလိုၾကက္ေၾကာ္ေတြ အစားမ်ားတဲ့ ကေလးသူငယ္အမ်ားစုဟာ အဝလြန္ျခင္း နဲ့ အရြယ္မတိုင္မီ ရင္သားၾကီးထြားျခင္း၊ အသက္ငယ္ငယ္ျဖင့္ပင္( မိန္းကေလးမ်ားကအသက္ ၈ ႏွစ္၊ ေယာက်ာၤးေလးမ်ားက အသက္ ၉ ႏွစ္ မတိုင္မီွ) အရြယ္ေရာက္ လကၡဏာမ်ားရွိလာျခင္း precocious puberty(လူပ်ိဳ၊အပ်ိဳ ျဖစ္ ျမန္လာျခင္း) တို့ ေတြ ့ၾကံဳလာၾကရပါတယ္။
ဒီပံုကေတာ့ အသားတိုးေဆးသံုးထားတဲ့ ဘဲငန္း ( ဘယ္ဘက္ျခမ္းမွ ) နဲ့ ေဆးမသံုးထားတဲ့ ဘဲငန္း (ညာဘက္ျခမ္းမွ ) တို ့ကို ယွဥ္ျပထားတာပါ ။ညာဖက္ျခမ္းက ဘဲငန္း ရင္အုပ္မွာ အရိုးေငါေငါ ထြက္ေနပါတယ္။ဘယ္ဘက္ျခမ္းကေတာ့ အသားဆူဆူျဖိဳးျဖိဳးရွိပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ က်န္းမာေရးအသိေတြ ပိုမ်ားလာတယ္ လို ့ပဲ ယူဆရေလမလား ။ စီပီၾကက္ ကို စားတဲ့အခါမွာ အေရခြံေတြ ဖယ္ျပီး ႏႊာျပီးစားတဲ့သူေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ အသားနဲေပမဲ့ အရသာ ရွိျပီး အဆီ နဲတဲ့ အိမ္ၾကက္ေတြ ကိုပဲ ေစ်းပိုၾကီးေပမဲ့ စားသံးုတဲ့သူေတြ လည္းရွိပါတယ္ ။
ထို ့နည္းတူစြာပဲ ဝက္ရဲ ့ အေရးပါမွဳ ၊ အေရာင္းသြက္မွဳ ဟာ လည္း အဆီ နဲ မ်ား ေပၚတည္ျပီး ေစ်းကြက္မွာ ကြာသြားၾကတယ္ ။ အသားတိုးဝက္ေတြ ပိုေမြးလာၾကတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ဝက္စာ ၾကက္စာ ေစ်းေတြကလည္း ဒီေရလို တေျဖးေျဖး ျမင့္လာတာမို ့ေစ်းသက္သာမဲ့ အရာေတြ အစားထိုး ေကၽြးလာၾကတယ္ ။ အဆီ နဲ ျပီး အသားတိုးေစဖို ့( Lean mass မ်ားေစဖို ့ ) ဝက္စာၾကက္စာ ေတြထဲ ေဆးတခ်ိဳ ့ကို ထည့္သြင္း ေရာေႏွာ လာၾကတယ္။ ဒီေဆးေတြ ထဲမွာ အသံုးမ်ားတာ ေတြကေတာ့ Salbutamol နဲ့ Ractopamine ဆိုတဲ့ေဆးေတြပါပဲ ။
အဲ့ဒါ ဘာေဆးေတြလည္း ဆိုေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ မွာ သံုးရတဲ့ ေလျပြန္က်ယ္ေစတဲ့ ေဆး ( Bronchodilator-beta agonist )ေတြျဖစ္တယ္။Salbutamol ကို Ventolin အေနနဲ့ လူသိမ်ားပါတယ္ ။ Ractopamine ကိုေတာ့ ခုေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္ၾကပ္ပန္းနာလူေတြအတြက္ အသံုးမျပဳၾကေတာ့ပါဘူး ။ ( လူေတြမွာ မသံုးပဲ တိရစာၦန္ေတြ အစားအစာမွာ ထဲ့သံုးဖို့ေတာ့ ခြင့္ျပဳထားတဲ့နိုင္ငံမ်ား ရွိတာေၾကာင့္ တိရစာၦန္အခြင့္အေရး ( Animal rights ) ကို အေလးထားသူတခ်ိဳ့ကလည္း ဒီေဆးနဲ့ ပတ္သက္ျပီး အေျခအတင္ျဖစ္မွဳမ်ား ရွိလာပါတယ္။
တကယ္လို့ ဒီေဆးေတြ ကို အသားတိုးေဆးအေနနဲ့ သံုးထားတဲ့ ၾကက္၊ဘဲ၊ဝက္၊အမဲ စတဲ့ အသားမ်ားကို အတိုင္းအတာတခုထက္ လြန္ကဲစြာ စားသံုးမိသူေတြမွာ ၊ ရင္တုန္၊ နွလံုးခုန္ျမန္၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္၊ ေမာပန္း၊ အသက္ရွဳမဝ၊ နားအူ၊ ေခါင္းမူး၊ေခါင္းကိုက္၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္၊ရင္ပူ၊ စိတ္လွဳပ္ရွားလြန္၊စိတ္ဂနာ မျငိမ္ျဖစ္၊ အစာမေၾက၊ပ်ိဳ ့ အန္၊ဝမ္းေလွ်ာ၊ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုး မအီမသာျဖစ္၊ၾကြက္တက္၊ ၾကြက္သားမ်ား အလိုအေလွ်ာက္ တဆတ္ဆတ္တုန္ခါ၊ အိပ္မေပ်ာ္၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ လည္ေခ်ာင္း တစ္ဆို့ဆို့ ျဖစ္၊ ႏွာေခါင္းေသြးယို၊ အစရွိတဲ့ လကၡဏာ မ်ား ျဖစ္ေပၚလာတတ္ၾကပါတယ္ ။ ဆိုးဝါး ျပင္းထန္ပါက အသက္ရွဳၾကပ္ ၊ ရုတ္တရက္ ႏွလံုးခုန္ရပ္ျပီး အသက္ဆံုးရွံဳးေစပါတယ္။
Salbutamol ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေဘးထြက္လကၡဏာေတြက Ractopamine ထက္ အဆ တစ္ရာမွ် ပိုျပင္းထန္ပါတယ္ တဲ့။ ဒီေဆးေတြက အပူခ်ိန္အေတာ္မ်ားမ်ားထိ ခံနိုင္ရည္ ရွိတာမို ့ အသားကို က်က္ေအာင္ခ်က္ေပမဲ့လည္း ေဆးအာနိသင္ေတြ ေပ်ာက္သြားဖို ့ သိပ္မလြယ္ကူေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္ ။
ဒီေဆးေတြ ပါတဲ့ အသားကို ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ စားမိရင္ ဒီလိုျဖစ္နိုင္သလည္း ဆိုတာကေတာ့ တနိူင္ငံနဲ့တနိုင္ငံ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံညႊန္းခ်င္း မတူၾကပါဘူး။
ဥေရာပနိုင္ငံအမ်ားစု၊ တရုပ္ နဲ ့ ထိုင္ဝမ္နိုင္ငံအပါအဝင္ နိုင္ငံေပါင္း ၁၆၀ မွာေတာ့ ဒီလိုေဆးေတြကို အသားတိုးေဆးအေနနဲ့ သံုးတာကို တရားဝင္ ခြင့္ျပဳမထားပါဘူး။
ဒါေပမဲ့ ကမာၻ့နိုင္ငံၾကီး ၂၆ နိုင္ငံ ( အေမရိကန္၊ ကိုရီးယား၊ ထိုင္း၊ မေလးရွား၊ ေဟာင္ေကာင္ စသည္တို ့ အပါ အဝင္ ) မွာ ေတာ့ Ractopamine ကို အသားတိုးေဆး အျဖစ္ အတိုင္းအတာ တခု ထိ ခြင့္ျပဳထားပါတယ္၊ ဥပမာ - မေလးရွားနိုင္ငံမွာ အသား အမ်ိ္ဳးအစားကို လိုက္ ျပီး ၁၀ မွ ၉၀ ppb ထိ ပါဝင္မွဳ ကိုအႏၱရာယ္ မျဖစ္ေစနိူင္ဘူးးလို့ သတ္ မွတ္ခြင့္ျပဳထားပါတယ္ ။အေၾကာင္းကေတာ့ ဒီေဆးရဲ့ ေသြးထဲမွာအာနိသင္ရွိေစတဲ့ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ က ၄ နာရီမွ်သာရွိလို့ အခ်ိန္တိုအတြင္း မွာ ျပင္ပကို စြန့္ျပစ္ေစနိုင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္လို ့ ဆိုပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးတန္ဘိုးက ပိုၾကီးျမင့္တဲ့ အတြက္ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳ မထားတဲ့ ၊ ေစ်းသက္သာေစတဲ့ ေဆးမ်ိဳးကို အစားထိုး သံုးစြဲလာၾကတာ ေတြ ့ရပါတယ္။ အဲ့ဒါအတြက္ ဥပေဒ အရ ထိုက္သင့္သလို အေရးယူ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳေတြ လုပ္ေနရပါတယ္။
၂၀၁၁ ႏွစ္ဦးပိုင္းက ထိုင္ဝမ္နိုင္ငံမွာစားသံုးဖို့ အေမရိကန္နိုင္ငံမွ တင္သြင္းလာတဲ့ အမဲသား ၂၂၈ ကီလို ကို က်န္းမာေရးဌာန က ဓါတ္ခြဲစစ္ေဆးၾကည့္ရာ မွာ အသားတိုးေဆး (瘦肉精)အျဖစ္သံုးထားတဲ့ Ractopamine(培林) ၅ ppb( 5 parts per billion ) ပါဝင္ေနေၾကာင္းေတြ့ရတဲ့ အတြက္ ဒီအသားေတြကို ေရာင္းခ်ဖို ့ ခြင့္မျပဳ ခဲ့ပါဘူး။
တခ်ိဳ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ထိခိုက္ေစတဲ့ အတြက္ ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ အတိအက် လုပ္ဖို့ အေျခအတင္ျဖစ္ရာမွာ တတ္ကၽြမ္းသူေတြ ေျပာၾကားခ်က္ အရေတာ့ ၆၀ ကီလိုအေလးခ်ိန္ရွိသူ လူတဦးဟာ အသားတိုးေဆး ၁ မွ ၂ ppb ပါတဲ့ အသားကို တေန့မွာ ၃၀ ကီလိုမွ ၆၀ ကီလို ထိ ကာလရွည္စြာ စားသံုးမွသာလွ်င္ ေဘးဥပါဒ္ ျဖစ္ေစနိုင္တယ္ လို ့ ေျပာပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကာလအတိုင္းအတာ ဘယ္ေလာက္ထိ စားမွလည္းဆိုတာ ေသခ်ာ မတိက် သလို၊ လူတေယာက္က သူ ့ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ တဝက္ေလာက္ရွိတဲ့ အသားေတြကို ဘယ္လိုနည္းနဲ့ စားျဖစ္မလည္း ဆိုတာ ကလည္း မေရ မရာ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။
လွတာခ်ည္းပဲ ေရြးစားမလား၊ ဘယ္လိုအသားမ်ိဳးစားမလည္း၊ ယွဥ္ျပီးမွ ဆံုးျဖတ္နိူင္ပါတယ္။
ေရာင္းမေကာင္းတဲ့ ေစ်းသည္ခမ်ာမွာ ေတာ့..
ဒီေတာ့ အသက္ကို ဥာဏ္ေစာင့္ ဆိုသလို ၊ အဆီမပါ အသားလွလွ မ်ား စားသံုး အျပီး အထက္မွာ ေျပာထားတဲ့ ၊ လကၡဏာမ်ား တမ်ိဳးမ်ိဳး ခံစားလာရပါက၊ အသိနဲ့ယွဥ္ျပီး အခ်ိန္မေႏွာင္းေစပဲ တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ား နဲ့ ျပသ ကုသမွဳ ခံယူသင့္ပါတယ္ ။ လွတာမက္ေတာ့ ညစာခက္မဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးမွ လြတ္ကင္းေအာင္ သတိနဲ့ ယွဥ္ျပီး ေရြးခ်ယ္ စားေသာက္နိုင္ၾကပါေစ။
Reference ။ ။
http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33114941/IssueID/20110115
http://en.wikipedia.org/wiki/Ractopamine
http://www.ansc.purdue.edu/swine/porkpage/nutrient/paylean/ractopamine/sld001.htm
http://thestar.com.my/health/story.asp?file=/2006/11/5/health/20061105091851&sec=health
ႏွစ္ေဟာင္းကုန္လို့ ႏွစ္သစ္ေရာက္၊ တန္ခူးအတာ သၾကၤန္ခ်ိန္လြန္ေျမာက္လို ့ တႏွစ္ကူးခဲ့ျပန္ပါျပီ၊ ၁၃၇၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ေန ့သစ္ ၊ ႏွစ္သစ္ မွ စ၍ ၊ ျမန္မာနိုင္ငံသူ နိုင္ငံသား ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းတို ့၊ ေဘးဘယာ ေဝးကြာ ျပီး ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာ ခ်မ္းသာ စြာျဖင့္ မိမိတို့ ခႏၶာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္နိုင္ၾကပါေစ လို ့ ဦးစြာ ဆုေတာင္း ေမတၱာ ပို့အပ္ပါတယ္ ။
ႏွစ္သစ္ မွာ ၊ ကိုယ့္ အျဖစ္ ေတာင္ ကိုယ္မသိ ျဖစ္ခဲ့မိလို ့ ကိုယ့္ဘေလာ့ အိမ္ေပ်ာက္ေနမွန္း မသိ လို ့ ခုလို ေနာက္က် သြားရတဲ့ ဆုေတာင္း ေလးအတြက္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္သာ အျပစ္တင္ရပါေတာ့မယ္။
ႏွစ္ဆန္းတရက္ေန့က မေရႊစင္ဦး ေမးလာမွ သိရတဲ့ အျဖစ္ပါ ။ နဂို ရွိေနတဲ့ ဘေလာ့လိပ္စာ www.kiki-idiotlove.com ရဲ့ ဒိုမိန္းက ဒီ ဧျပီလ ကုန္မွာ သက္တန္း ျပည့္ပါမယ္၊ ဒါကို ဆက္မထားလိုေတာ့လို့ ( အမွန္ဆံုး ေျပာရရင္ေတာ့ ဘေလာ့မွန္မွန္ဆက္ေရးဖို ့ သိပ္မေသခ်ာေတာ့တာမို့ ပိုက္ဆံ ထပ္မေပးလို၍- )အလကားသံုးရတဲ့ www.kiki-idiotlove.blogspot.com ကိုပဲ သံုးဖို့ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒိုမိန္း ဝယ္တဲ့ေနရာက ေရးထားခ်က္တခုက အကယ္၍ ဆက္မသံုးပါက သတ္မွတ္ရက္လြန္သြားရင္ နဂို ရွိရင္းစြဲ ဘေလာ့ ပ်က္သြားနိူင္တယ္ လို ့ ဆိုထားတာေၾကာင့္ ဘေလာ့စေပါ့ သို ့ အရင္ ေျပာင္းႏွိပ္မိလိုက္ပါတယ္။ ( ကိုယ့္ဘေလာ့ေလး သံေယာဇဥ္က ရွိေနေသးတာကိုး... ) ဒါေၾကာင့္ နဂို ေဒါ့ ကြန္း မွ ေနျပီးေတာ့ ဘေလာ့စေပါ့ ျဖစ္သြားတာ ကိုယ့္ဟာကိုယ္လည္း သတိမထားလိုက္မိပါဘူး ။
သၾကၤန္တြင္း မွာ လည္း ဖဘ(facebook ) မွာပဲ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ သၾကၤန္က်ေနမိတာေၾကာင့္ ဘေလာ့ အိမ္မ်ားနဲ့ အဆက္ျပတ္ေနခဲ့ပါတယ္။
ႏွစ္ဆန္းတရက္ေန ့။ ။ မေရႊစင္ဦး ေမးလာေတာ့ မွ အလန့္တၾကား နဲ့ ကိုယ့္ဘေလာ့ ကိုယ္ဘယ္အေပါက္ကဝင္ရမွန္းမသိ ။ေနာက္ဆံုးေတာ့ မွ ဟိုႏွိပ္ ဒီႏွိပ္ နဲ့ ဘေလာ့စေပါ့ ေျပာင္းေနမွန္း သိလိုက္ရတယ္။ ဒါနဲ့ ကိုေဇာ္ ဆီ အပူကပ္ျပီး ဘေလာ့လိပ္စာေလး ျပန္ေျပာင္းတင္ေပးပါ လို့ လွမ္းေအာ္မိပါေသးတယ္။
သူလည္း ေျပာင္းတင္ေပးပါတယ္။ အဲ့ဒီေန ့က ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းတင္ မရလို ့ ေနာက္ေန့မွ တင္ေပးမယ္ ဆိုေတာ့ အိုေက ေပါ့ေလ.. က်ဳပ္က်က္လိ လိုက္ပါ ေပါ့ ။
ဒီေန ့ေတာ့ ကိုေဇာ္ဆီက မက္ေဆ့ခ်္ ေတြ့လိုက္တယ္။ ဘေလာ့စေပါ့နဲ့ လင့္ျပန္ခ်ိတ္လို ့လဲ မရ ဘူး တဲ့။
ဒီေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ရမွန္းမသိ။။
ဒါ နဲ့ ပဲ ေလာေလာဆယ္မွာ ေဒ့ါကြန္း နဲ့ ပဲ ဆက္သံုးေနပါတယ္...
မၾကာမီ ရက္ ပိုင္း အတြင္းမွာ ေတာ့ ဒီ “ေဒါ့ကြန္းၾကီး ”ေပ်ာက္ေကာင္း ေပ်ာက္သြားပါလိမ့္မယ္ ။
ေပ်ာက္သြားခဲ့ရင္ေတာ့ .. www.kiki-idiotlove.blogspot.com အျဖစ္နဲ ့ ေအာ္တိုဝင္၊ မဝင္ေတာ့ မေျပာတတ္ေသးပါ။
တကယ္လို ့ ေအာ္တို မဝင္ခဲ့ပါက ခ်စ္မိတ္ေဆြမ်ားရဲ့ အိမ္မွာ ခ်ိတ္ထားေပးတဲ့ အကၽြန္ုပ္ ရဲ့ ဘေလာ့စေပါ့ လိပ္စာေလးကို ေျပာင္းျပီး ခ်ိတ္ထားေပးၾကပါလို့ ေမတၱာရပ္ခံ လိုပါတယ္။ မိတ္ေဆြမ်ား စိတ္အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ခဲ့ရင္ လည္း အနူးအညြတ္ေတာင္းပန္အပ္ပါတယ္။
အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ။
အလွထူးတဲ့ လတန္ခူးသို ့ ေရာက္ခဲ့ရျပန္ျပီ ။ ပူေလာင္လွတဲ့ ေႏြရာသီမွာ ေနရထိုင္ရတာ မသက္မသာ ရွိွေပမဲ့ သူ ့အလွနဲ့သူ ရွိေနတာမို ့ အလြမ္းဓါတ္ခံ ရွိသူမ်ား ႏွစ္သက္ၾကပါလိမ့္မယ္၊ ေႏြဥၾသတြန္က်ဴးတာတို ့ ၊ ေလအေဝွ ့မွာ ေႏြရြက္ေၾကြတာ တို ့၊ပိေတာက္ နဲ့ ငုေရႊဝါတို ့ အဖူးအစံု ပြင့္တာတို ့ကို ကဗ်ာဆန္စြာ ခံစားတတ္သူမ်ားလည္း စာဖြဲ ့ ကဗ်ာစပ္ၾကေလတယ္ေပါ့ ၊ ဒီေႏြမွာ ပဲ အတာေရျဖန္းျပီး ႏွစ္သစ္ၾကိဳ ပြဲ လည္း ရွိေနေသးေတာ့ ႏွစ္သက္စရာ ကာလေလးတခုလို ့ ဆိုရင္လည္း လြန္မယ္ မထင္ ၊ ငယ္စဥ္အခါတံုးက ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာ့ရိုးရာ ႏွစ္သစ္ကူးသၾကၤန္ပြဲေတြကို ျပန္သတိရ ေအာင္းေမ့ စြာ နဲ့ ပဲ ဒီႏွစ္မွာ ၾကိဳတင္က်င္းပခဲ့တဲ့ အေဝးေရာက္ ျမန္မာျပည္သားေတြ ရဲ ့( တနည္းေျပာရရင္ ) တရုပ္ျပည္ က ျမန္မာတန္း မွာ ဧျပီလ ၁၀ ရက္ ၊ ဒီေန ့မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကူးသၾကၤန္ဆင္ႏႊဲၾကပံုမ်ားကို ျပန္လည္ မွ်ေဝေပးလိုက္ပါတယ္ ။ သူ ့ေဒသ ၊ သူ ့ ကာလ မွာ ၊ ကိုယ့္ဓေလ ့ကိုယ့္ရိုးရာ လည္း မပ်က္ ၊ ေပ်ာ္စရာ လြမ္းစရာ ပံုရိပ္မ်ား အမွတ္တရ အျဖစ္ နဲ့ ရွႈစားၾကပါ ။
ျမန္မာျပည္ဖြား တရုပ္အမ်ား ေနထိုင္ၾကတဲ့ က်ံဳးဟို ရပ္ကြက္ ဝွာရွင္း လမ္းမ အဝင္မွာ ဦးစြာ ေတြ့ျမင္ရတဲ့ ဗုဒၶဘုရားရွင္ ရုပ္ထု ၊ ပူေဇာ္ထားၾကတဲ့ မ႑ပ္ပါ ။ တခ်ိဳ ့က ေျပာတာ ...လမ္းအဝင္ဝမွာ ဘုရားကို အေစာင့္ခ်ထားသလိုမ်ိ္ဳးျဖစ္ေနပါတယ္တဲ့။ သူတို ့ကေတာ့ အႏ ၱရာယ္ကင္းသေဘာမ်ိဳး နဲ ့ ပူေဇာ္ပသထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္...
ဒါကေတာ့ ဇာတ္စင္ေပၚမွာ ျမန္မာအကနဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖေနၾကတဲ့ ျမန္မာျပည္ဖြား တရုပ္မ်ားပါ ။
ပန္းကံုးစြပ္ထားတဲ့ သူကေတာ့ ထိုင္ေပျမိဳ ့သစ္က ျမိဳ့ေတာ္ဝန္ ေပါ့ ။သမၼတၾကီးက အစ၊ ဘယ္ေလာက္ရာထူးၾကီးၾကီး ၊ လူေတြၾကားထဲထြက္ဖို ့၊ ဆင္းဖို ့ ဝန္မေလးၾကပါဘူး ။ သူလို ကိုယ္လို ေတြပါပဲ ။( ေရႊျပည္ၾကီးက ျမိဳ ့ေတာ္ဝန္ၾကီး နဲ ့ ယွဥ္ျပီးေတာ့ မေျပာလိုေတာ့ပါဘူး...း))))
ဓါတ္ပံုေတြကို တစုတေဝးထဲ ၾကည့္ခ်င္သူမ်ားအတြက္ပါ ။သိပ္မလုပ္တတ္လို့ ပံုေတြ ဝါးတားတားျဖစ္ေနတာ သည္းခံေတာ္မူ......
ခုေခတ္သၾကၤန္ပြဲေတာ္ ဆိုတာ ကေတာ့ ေဟးလားဝါးလား သေဘာေလာက္သာ ရွိေနပါေတာ့တယ္။ျမန္မာျပည္မွာလည္း ေရွးမူမပ်က္ ရိုးရာယဥ္ေက်းမွဳ မပ်က္ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း ထားၾကတဲ့ သၾကၤန္ပြဲက်င္းပတဲ့ေနရာမ်ားလည္း မရွိသေလာက္ ရွားပါးေနၾကပါျပီ။ သီခ်င္းက်ယ္က်ယ္ဖြင့္ စင္ျမင့္ေပၚကလူေတြေရာ၊ စင္ေအာက္ကလူေတြပါ မေပၚတေပၚဝတ္၊ ယိမ္းထိုးလွဳပ္ရွားကၾက၊ အရက္မူး၊ရန္ျဖစ္ၾက ၊ အဲ့ဒါ ျမန္မာ့သၾကၤန္ ႏွစ္ကူးပြဲ လို ့သတ္မွတ္ထားၾကသလိုပါပဲ ။မႏွစ္ကနဲ့ မတူ ..တိုးတက္လာ တဲ့ တခ်က္ ကေတာ့ မ႑ပ္တိုင္းမွာ CCTV ရုပ္သံဖမ္းစက္နဲ့ ဗံုးရွာ ကရိယာ ေတြ ျပည့္စံုပါမွ သၾကၤန္မ႑ပ္လို့ သတ္မွတ္လာၾကတာပါပဲ ။ ဪ... ေဟးလားဝါးလား ေပ်ာ္ဖို့ အတြက္ ေဟးလားဝါးလား သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ...။
သူ ့ေခတ္အခါအေလွ်ာက္ ေဟးလားဝါးလားၾကိဳက္သူမ်ားအတြက္ လိုက္ဖက္ညီတဲ့ သီခ်င္းေလးကေတာ့ ဒီမွာရွိပါတယ္ .. နားဆင္လိုရင္ “ကလစ္” ေတာ္ မူလိုက္ပါ၊
![]()
ျမန္မာဆန္ဆန္ သၾကၤန္ သီခ်င္းကို နားဆင္လိုၾကသူမ်ားအတြက္ ေႏြအလွ က ဒီမွာ ရွိပါတယ္၊
![]()
၂၀၁၁ သၾကၤန္သံခ်ပ္မ်ားကို နားဆင္လိုပါက.. ဒီေနရာ မွာရွိပါတယ္ ..
ႏွစ္သစ္မဂၤလာအခါသမယမွာ ကမာၻသူ ကမာၻသား အားလံုး ေဘးရန္ကင္းကြာ က်န္းမာ ခ်မ္းသာစြာ ရွိၾကပါေစ ။။။

ဖြားကိတေယာက္ စာမေရးတာၾကာျပီမို ့ စာမေရးတတ္ေတာ့တာလား၊အသိဥာဏ္ေတြ ခ်ိဳ ့ယြင္းကုန္လို ့မွားေရးကုန္ျပီလား၊ဘာလား ၊ ညာလား လို ့ေတြးမယ္ဆိုလည္းေတြးစရာ ပါပဲ မိတ္ေဆြတို ့။ စာေရးတယ္ဆုိတာ ေရးခ်င္စိတ္လည္းရွိမွ၊ ေရးစရာ အေၾကာင္းအရာလည္းရွိမွ၊ ေရးဖို့ ရာ အခ်ိန္ကလည္း ေပးနိူင္မွ၊ ထိုင္ျပီိးေရးဖို ့ကီးဘုတ္ၾကီး ႏွိပ္ဖို ့ ေညာင္းညာ ကိုက္ခဲျခင္း ေတြလည္း ကင္းမွ ၊ အေၾကာင္းအရာ ညီညြတ္မွ ျဖစ္မွာ မို ့ဘာပို ့စ္မွ ဆက္မေရးျဖစ္ေတာ့တာ ၊ ခုေတာ့ စိတ္ထဲ အသည္းထဲတယားယား ျဖစ္ေနတာမို ့ ထံုးစံအတိုင္း ေရးခ်င္ရာ ေရးလိုက္တယ္ ။
အားလံုးသိေတာ္မူၾကတဲ့ အတိုင္း၊ ၁၅ မိနစ္အျမန္ ညာခ် ေခါင္းေပါင္းဝတ္၊ ခ်ိတ္ထမိန္ျခံဳ ၊ ပုတ္သင္ညိဳ လႊတ္ေတာ္ၾကီးမွ ဘယ္လို စံထားျပီး ေရြးလိုက္ၾကမွန္းမသိတဲ့ အစိုးရသစ္ၾကီး ခန့္ညားထယ္ဝါ စြာ ေပၚေပါက္လာပါျပီ ။ ေရႊ ေခတ္ မွ စိန္ေခတ္ သို ့ တလူးလူးတလြန္ ့လြန္ ့ ျငိမ္းခ်မ္း သာယာစြာ ကူးေျပာင္း လွ်က္ရွိေနပါျပီ ။
ေရႊ ေခတ္တံုးက ေရႊအေလွ်ာက္ ေရႊ ့ပါတ္ဝန္းက်င္ မွာ ေရႊေရာ စိန္ေရာ သီးခဲ့ၾကသလို စိန္ေခတ္မွာလည္း စိန္ ့့ပါတ္ဝန္းက်င္ မွာ စိန္ေရာ ေရႊေရာ သီးၾကအံုးမွာ မလြဲပါဘူး ။ သူတို ့ေခတ္သို ့ေရာက္ရမည္မွာ မလြဲပါေပါ့ ။
ဒီေတာ့သူတို့ ရဲ့ သမိုင္းေပးတာဝန္ အရ၊ ဒီ စိန္ေခတ္ၾကီးမွာ စိန္ေတြ ပြားေအာင္ လုပ္ဖို ့အေရး အိမ္နီးခ်င္း အေပါင္းအသင္းမ်ားနဲ့ ဒိုးတူေဘာင္ဖက္ ပုလင္းတူ ဗူးစို ့ ရွာၾကေဖြၾကရေပေတာ့မယ္ ။ အျဖဴရယ္ ၊ အညိဳရယ္၊ အမည္းရယ္ ၊ အသားအေရမတူ၊ လူမ်ိဳး၊ဘာသာ၊စကား ကြဲေနၾကေပမဲ့ စိတ္ဝမ္းမကြဲ တဲ့ အနူ နူ ခ်င္း အတူတူ လွဳပ္ရွား သြားလာ ရွာေဖြ စားေသာက္ၾကေပအံုးေတာ့မွာပဲေပါ့ ။
ဒါ့အတြက္ ေရႊမ်ိဳးေပါက္ေဖၚ၊ စိန္မ်ိဳးေပါက္ေဖၚ၊ၾကီးတေယာက္လည္း မ်ားမၾကာမွီအခ်ိန္အတြင္းမွာ ေအးခ်မ္းသာယာ ဘက္စံု ဖြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္ ေနျပီ ျဖစ္တဲ့ အမိ အဘ ေနျပည္ေတာ္ ေရႊျပည္ေတာ္ၾကီးသို ့ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္ ။ ႏွစ္နိူင္ငံ ဖြံ ့ျဖိဳး တိုးတက္ေရးလို ့ေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း လူၾကားေကာင္းေအာင္ အေၾကာင္းျပရတာေပါ့ေလ ။
“ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖၚ” ဆိုတဲ့ အဆိုအရ ေတာ့ အတူတူေပါက္ဖြား ၾကီးျပင္းလာၾကတဲ့ အေဆြအမ်ိဳး..လို ့ဆိုရေပမလား၊ ဆိုးတူ ေကာင္းဖက္၊ ဒိုးတူေဘာင္ဘက္ ရင္းႏွီးခ်စ္ခင္ၾကသူမ်ားလို့ဆိုရေပမလား၊ ဒီအေခၚေဝၚ ကို “ေရႊမ်ိဳးေပါက္ေဖၚ၊ စိန္မ်ိဳးေပါက္ေဖၚ”လို ့ေျပာင္းေခၚလိုက္ေတာ့ ေရာ ..ဘယ္လိုမ်ား အဓိပၸါယ္ေဆာင္ေလမလည္းလို ့ ေတြးၾကည့္မိရင္း ၊ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လာလို ့ၾကားဖူးနားဝ ဟာသေလးတခု ထဲက ၊ ရယ္စရာ လိုလို နဲ ့ လူမ်ိဳး တမ်ိဳးအလိုက္ ရွိေနတတ္တဲ့ အက်င့္ မ်ိဳးကို ေဖၚညႊန္းထားတဲ့ ဟာသေလး တခု ကို ျပန္ျပီး ေဖါက္သည္ခ် ပါမယ္ ။
------------------------------------------------------------
အပိုင္း (၁)
တစ္ခါတံုးက အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္၊ တရုတ္ လူမ်ဳိး(၃)ဦးတို ့ဟာ သဲကႏၲာရ တစ္ခုမွာ ခရီးအတူ သြားၾကတယ္ တဲ ့ ။ တစ္ေနရာေရာက္ေတာ့ ပုလင္းတစ္လံုးကို ေတြ ့တယ္။ ပုလင္းအဖံုးကို ဖြင့္လိုက္တဲ့အခါမွာ အဲ့ဒီပုလင္းကို ေစာင့္တဲ့ နတ္သားတစ္ပါး ထြက္လာတယ္တဲ့ ။ (အာလာဒင္ပံုျပင္ ဆန္ဆန္ေပါ့ ကြယ္)။
နတ္သားက အဲ့ဒီ ခရီးသည္ေတြ တစ္ေယာက္စီ ၾကိဳက္နွစ္သက္ရာ ဆႏၵ(၃)မ်ဳိးကို ေတာင္းဆိုေစပါသတဲ့။
ပထမဦးဆံုး အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးက "ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိး ပိုက္ဆံအမ်ားၾကီး လိုခ်င္ပါတယ္"
"ဒုတိယ ဆႏၵကေရာ" -- " ပိုက္ဆံေတြ ထပ္လိုခ်င္ေသးတယ္"
"တတိယ ဆႏၵကေရာ"--"ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိးကို ေနရပ္ကို ပို႔ေပးပါ"
ဒီလိုနဲ့ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးမွာ ေငြထုပ္ကို ပိုက္ျပီး မိမိနိုင္ငံကို ျပန္သြားရေလသတဲ့။
ဒုတိယျဖစ္တဲ့ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးက " ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိး မိန္းမလွလွေလး လိုခ်င္ပါတယ္"
"ဒုတိယ ဆႏၵေျပာပါ"--" မိန္းမလွလွေလး ေနာက္တစ္ေယာက္ ထပ္လိုခ်င္တယ္"
"တတိယ ဆႏၵေျပာပါ"--"ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိးရဲ႕ နိုင္ငံကို ျပန္ပို႔ေပးပါ"
ျပင္သစ္လူမ်ဳိးမွာ မိန္းမလွေလးေတြ အေဖာ္ျပဳျပီး မိမိနိုင္ငံကို ျပန္သြားရေလသတဲ့။
ေနာက္ဆံုး တရုတ္လူမ်ဳိး အလွည့္ေရာက္ေတာ့ "ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိး ေရဆာတယ္၊ေရတစ္ပုလင္းအရင္ေပးပါ"
"ဒုတိယ ဆႏၵေျပာပါ"--"ေရေနာက္ထပ္ တစ္ပုလင္းေပးပါ"
"တတိယ ဆႏၵေျပာပါ"--"ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိး သူတို႔နွစ္ေယာက္ကို သတိရေနတယ္။ သူတို႔ ဒီျပန္ေရာက္ေအာင္
လုပ္ေပးပါ"
အဲ့ဒီေတာ့ ဟို ၂ ေယာက္ တရုပ္ေရွ ့ေမွာက္ ျပန္ေရာက္လာရတာေပါ့ကြယ္ ။
.................................................................
အပိုင္း (၂)
အဂၤလိပ္နွင့္ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးမွာ မေက်မနပ္နဲ့ပဲ တရုတ္လူမ်ဳိးနဲ့ အတူ ခရီးဆက္ရျပန္တယ္။ တစ္ေနရာ ေရာက္ေတာ့ ပုလင္းတစ္လံုးကို ေတြ႔ျပန္ေရာ။ ပုလင္းအဖံုးကို ဖြင့္လိုကတဲ့အခါ နတ္သားတစ္ပါး
ထြက္လာျပန္ေရာ။ နတ္သားကလည္း တစ္ေယာက္စီ ၾကိဳက္နွစ္သက္ရာ ဆႏၵ(၂)မ်ဳိးကို ေတာင္းဆိုေစေရာတဲ့ကြယ္။
အဂၤလိပ္ နဲ့ ျပင္သစ္ လူမ်ဳိးက တရုတ္လူမ်ဳိး အေကာက္ၾကံမွာ စုိးတဲ့အတြက္ ကိုတရုပ္ၾကီးကို အရင္ ေတာင္းဆို ေစေလသတဲ့။
တရုတ္လူမ်ဳိး " ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိးအား ေရတစ္ပုလင္း အရင္ေပးပါ"
နတ္သား " ေနာက္ဆံုးတစ္ခု ေတာင္းဆိုခ်င္တာက ... "
" ေနာက္ဆံုးေတာင္းဆိုခ်င္တာက အရွင္ ဒီကထြက္္သြားပါ"တဲ့ ။
ဒါေၾကာင့္ အဂၤလိပ္နွင့္ ျပင္သစ္တို႔ ဘာမွ မေတာင္းဆိုရခင္မွာပဲ နတ္သားမွာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါေလေရာ။
...............................................................
အပိုင္း (၃)
အဂၤလိပ္နဲ ့ ျပင္သစ္တို ့မွာလည္း ေဒါသထြက္ျပီး ခရီးဆက္ျပန္္သတဲ့ေလ ။တစ္ေနရာေတာ့ ပုလင္းတစ္လံုးကို ေတြ႔ျပန္တယ္ ။ နတ္သားတစ္ပါး ထြက္လာျပီးတစ္ေယာက္စီ ၾကိဳက္နွစ္သက္ရာ ဆႏၵ(၁)မ်ဳိးကို ေတာင္းဆိုေစျပန္တယ္ ။ဒီေတာ့ အဂၤလိပ္နွင့္ ျပင္သစ္ က အရင္ဦးေအာင္ ေတာင္းဆိုၾကျပန္တယ္ ။
အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး "ဒီတရုတ္လူမ်ဳိးကို မျမင္ခ်င္ေတာ့ဘူး"
ျပင္သစ္လူမ်ဳိး " ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိးလည္း သူ႔ကို မျမင္ခ်င္ဘူး"
တရုတ္လူမ်ဳိး "သူတို႔ေတာင္းဆိုတာေတြ တစ္ခုမွ မေအာင္ျမင္ပါေစနဲ႔"
ကဲ .. အၾကံပိုင္တဲ့ ေရႊတရုပ္ ပဲေပါ့။ သူ ့ေရွ ့က ဟို ၂ ေယာက္ ေတာင္းထားတဲ့ဆုေတြ မျပည့္ေစေအာင္ လုပ္တတ္ပေလတယ္ ။
......................................................................
အပိုင္း (၄)
ဒီလိုနဲ့ အဂၤလိပ္နွင့္ ျပင္သစ္တို ့ဟာ လက္သီးကိုဆုတ္ အံကိုၾကိတ္ျပီး ခရီးဆက္ျပန္တယ္တဲ့ ။ တစ္ေနရာေရာက္ေတာ့ ပုလင္းတစ္လံုး ေတြ႔ျပန္တယ္။ နတ္သားတစ္ပါး ထြက္လာျပီးသူတို႔(၃)ဦးကို လုိအင္ဆႏၵ တစ္ခုပဲ ေတာင္းဆိုေစေတာ့တယ္။ ( အဲ့ဒီေခတ္အခါမွာလည္း ပုလင္းေတြ ေရာ ၊ဆုေတြ အလကားေပးတဲ့ နတ္သားေတြပါ အေတာ္ေပါၾကပံုရပါတယ္ )
အဂၤလိပ္နဲ ့ ျပင္သစ္လူမ်ဳိးက တရုတ္လူမ်ဳိးကို အရင္ ေတာင္းဆိုေစျပီး နတ္သားကိုလည္း တရုပ္ရဲ ့ဆႏၵ မျပည့္ေစဖ့ို ့့တိုးတိုးေလးေျပာထားလိုက္ေသးတယ္ ။သူတို့ကိုယ္ သူတို ့လည္လွျပီ အထင္နဲ့ေပါ့ ကြယ္ ၊
တရုတ္လူမ်ဳိးက "ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိး ေတာင္းဆိုခ်င္တာက သူတို႔နွစ္ဦးကို ေနရပ္ျပန္ပို႔ေပးလိုက္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္မ်ဳိးနဲ႔ ဒုကၡခံ ေနတာ မၾကည့္ရက္လို႔ပါ " တဲ့ကြယ္ ။ အဲ့ဒီေတာ့ ဟို ႏွာေခါင္းရွည္ရွည္ အသားနီစပ္စပ္ ၂ ေယာက္ခမ်ာ ဘယ္လိုလုပ္ျပီး ေနရပ္ျပန္ေရာက္ပါေတာ့မလည္းေပါ့ ။
ပံုျပင္ေလးကေတာ့ ဒါပါပဲကြယ္ ။....
-----------------------------------------------------------------
အင္း..ဒီေတာ့ ဘယ္လို ဆုေတြ ဘယ္လို ပံုစံ နဲ့ ပဲ ေတာင္းေတာင္း .. ကို ေရႊတရုပ္ ကိုေတာ့ ဘယ္လူမ်ိဳး မွ ယွဥ္နိုူင္မယ္ မထင္ ၊ လက္တလံုးျခား လွည့္ကာ ပါတ္ကာ နဲ ့ သူ ့အတြက္ က်န္ျပီး သူမ်ား ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္တတ္ပေလ တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မဟုတ္တရုတ္ ..လို ့မ်ား တင္စားျပီးေျပာၾကေလတာေပလား ။ (အဲ..ဖြားကိ္ တေယာက္လည္း တရုပ္ျပည္ေန၊ တရုပ္နားစားျပီး တရုပ္မေကာင္းေၾကာင္းေတြ ေျပာေနျပန္လို ့ ဘယ္ေတာ့မ်ား ေျပးေပါက္မွားရအံုးမယ္ မသိ ..။)
ဒါေပမဲ့ ဘယ္လူမ်ိဳး မေကာင္းဘူး၊ ဘယ္လူမ်ိဳးေကာင္းတယ္ ဆိုတာ တသမတ္ထဲ သတ္မွတ္ထားလို ့ေတာ့ မရပါဘူး ။ တရုပ္တိုင္းေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးက်င့္ၾကံၾကမယ္ လို ့ မဆိုလိုေပမဲ့ ေယဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ဒီလို ရွိၾကတာ မ်ားပါလိမ့္မယ္ ။( ဒါကေတာ့၊ေျပးေပါက္ရွာမေတြ ့မွာ စိုးလို ့ ျပန္ျပီး ေျဖေရး ေရးေပးလိုက္တာပါ ၊ း))
တျခားမၾကည့္နဲ့ နီးနီးေလးက တို့မ်ား ဘဘဂ်ီးတို့ရဲ ့ မေဝးေသးတဲ့ သမိုင္း စဥ္လာ ကိုၾကည့္၊ရင္းရင္းႏွီးႏွီး တခရီးတည္းသြားေနၾကတာ ။အိမ္နီးခ်င္း ၊ ျခံခ်င္းနီး ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖၚတို ့၊ ေဆြမ်ိဳးေဂၚရင္ဂ်ီ တို ့၊ သူ့ ့အိမ္ သြားလည္လိုက္၊ ကိုယ့္အိမ္ လာလည္ လိုက္ နဲ့၊ ေတြ ့လိုက္ရင္၊ အိမ္က မိန္းမေတာင္ အထင္လြဲရေလာက္ေအာင္ ဖက္လွဲတကင္းေတြပါပဲ ၊ ။ေနာက္ေတာ့သာ ဘယ္သူ့ ဘယ္သူ ေနာက္ေက်ာဓါးနဲ့ထိုးၾက မယ္ မသိ ၊တို့မ်ားရဲ ့ဘဘဂ်ီးေတြ ကလည္း ေျမေပၚ ေျမေအာက္ ရွိရွိသမွ် သူပိုင္ ပစၥည္း အမွတ္နဲ့ ရက္ရက္ ေရာေရာ ရွိပါေပတယ္ ။ဧည့္ဝတ္ေက်လုိက္ပံုမ်ား ၊ ျမစ္ေတြ ေခ်ာင္းေတြ ေတာေတြ ေတာင္ေတြ လက္ညွိဳးထိုးလို ့ ရသမွ်အားလံုး ကို ေရႊမ်ိဳးေပါက္ေဖၚ၊ စိန္မ်ိဳးေပါက္ေဖၚ၊တသိုက္နဲ့ ေဝစား မွ်စားၾက ေပါ့ေလ ။ေနာက္ဆံုးေတာ့ ဘယ္သူျပန္လမ္း မရွိ ျဖစ္မယ္ မသိ ၊
သူတို ့တေတြ ဒီလိုလုပ္တာ အေၾကာင္းမဟုတ္၊ ကိုယ္တို့ေျမက ..ဧရာဝတီလည္း ငိုစရာမ်က္ရည္ေတြေတာင္ခမ္းေျခာက္ ၊ ေသာင္ထြန္း၊ ဥတုရာသီ ေတာကိုမွီစရာ မရွိေတာ့တဲ့ ေတာင္ကတံုး တို ့လည္း ေႏြပူပူမွာ ေရဆူဆူ ေတြ ျဖစ္လိုျဖစ္၊ မဟာပထဝီေျမၾကီး မွာရွိထားတဲ့ ပတၱျမားငေမာက္၊ ရတနာ စိန္ေက်ာက္တို ့လည္းေပ်ာက္၊ ေရေစာင့္ ေျမေစာင့္နတ္နဂါး ေျမြနဂါးၾကီးတို့ လည္းေဒါသတၾကီး လူးလြန့္ လွဳပ္ရွား ငလွ်င္မ်ားျဖစ္လိုျဖစ္၊ ဘယ္ အရာ နဲ့မွ မတူေပတဲ့ ဒို့ျပည္၊ ဒို ့ရြာ၊ဒို ့လူေတြရဲ ့ အစိုးရသစ္ နဲ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ လို ့သာ ေျပာလိုက္ခ်င္ေတာ့တာပါပဲ ။
၂၀၁၁ မတ္လ ၁၁ ရက္ေန့က လွဳပ္ခပ္သြားခဲ့တဲ့ ကမာၻ့ နံပါတ္ ၄ အၾကီးဆံုး ငလွ်င္ၾကီး နဲ့ဆူနာမီလွိဳင္းၾကီး့ေၾကာင့္ ဂ်ပန္ျပည္သူအမ်ားေထာင္ေသာင္းခ်ီျပီး ေသေၾကပ်က္စီး ဒုကၡေရာက္ေနၾကရတဲ့ အခ်ိန္တြင္းမွာပဲ အနုူျမဴဓါတ္အားစက္ရံုၾကီး မီးေလာင္ ပ်က္စီးသြားလို ့ ဓါတ္ေငြ ့ယိုစိမ့္မွဳေတြ ျဖစ္ျခင္းဟာလည္း တပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္ဆိုသလို ဂ်ပန္နိုင္ငံအတြင္းမွီတင္းေနထိ္ုင္ၾကသုူမ်ားကို ေဘးအႏၱရာယ္ ျဖစ္ေစ ထိခိုက္ေစတဲ့အျပင္ ၊ ေလထဲမွာလြင့္ေမ်ာ သြားၾကတဲ့ ဒီအဆိပ္ျဖစ္ေစတဲ့ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ေတြေၾကာင့္ တျခား ပင္လယ္ရပ္ျခား တိုင္းျပည္မ်ား(အေမရိကန္ နိုင္ငံ အေနာက္ဖက္ကမ္းရိုးတမ္းရွိလူအမ်ား၊ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာ ကၽြန္းအသီးသီးမွာ ရွိေနၾကေသာလူအမ်ား အတြက္ပါ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါျပီ။
ဒါေၾကာင့္ ဒီ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္နဲ့ ပါတ္သက္ျပီး ေလ့လာမိသေလာက္ အေၾကာင္းအရာမ်ား( သိပၸံပညာရွင္တေယာက္မဟုတ္တဲ့ ဖြားကိတေယာက္ နီးစပ္ရာရာ က်န္းမာေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ထိခိုက္မွဳ ျဖစ္ေစတဲ့ အရာမ်ား ကိုသာ ဦးတည္ျပီး ေဖါက္သည္ခ်လိုပါတယ္။ ဒီတခါလည္းေစာင္းေျပာတာျဖစ္ေပမဲ့ တေစ့တေစာင္းေလာက္သာ ေျပာနိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ )
အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား နဲ့ထိေတြ ့မိရင္ ဘယ္လိုအႏၱရာယ္ ျဖစ္နိူင္တယ္ ဆုိ တာေတြ က တေနရာနဲ့တေနရာ တနိုင္ငံနဲ့တနိုင္ငံရဲ ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားက ကြဲျပားမွဳ မ်ား ရွိေနၾကပါတယ္။
ဦးဆံုးေျပာခ်င္တာက အေျခခံသေဘာတရား အေနနဲ့ ေရဒီယို ဓါတ္ၾကြ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ကို တိုင္းထြာတဲ့ ယူနစ္ပါ ။ sievert ( Sv) လို ့ေခၚပါတယ္။ဆီြဒင္နိူင္ငံသား ေဆးသိပၸံပညာရွင္ Rolf Sievert ဆိုသူက စတင္ တိုင္းထြာ သိရွိခဲ့တာပါ ။
သူ့ကို အဆတစ္ေထာင္စီ စိတ္ျဖာတဲ့ အခါမွာ--
* 1 Sv = 1000 mSv (millisieverts) = 1,000,000 μSv (microsieverts) = 100 rem = 100,000 mrem (millirem)
* 1 mSv = 100 mrem = 0.1 rem
* 1 μSv = 0.1 mrem
* 1 rem = 0.01 Sv = 10 mSv
* 1 mrem = 0.00001 Sv = 0.01 mSv = 10 μSv
စသျဖင့္ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္ ။
ဒီေတာ့ ဒီ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား လူ့ ကိုယ္ခႏၶာကိုယ္ ထဲ ေရာက္သြားရင္ ၊ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ ဘယ္လို ေရာဂါေတြ ျဖစ္ေပၚလာနိုင္မလည္း ဆိုတာ ေတြးစရာပါပဲ။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ဆိုေတာ့လည္း မျမင္ရ ။အေလးခ်ိန္ခ်ိန္တြယ္ မရ ။ေတာ့ သူ ့ကို တိုင္းထြာ တဲ့ အထူးပစၥည္း ကရိယာေတြ နဲ့တိုင္းထြာျပီးမွ ဒီေနရာမွာ ၊ ဒီပစၥည္း တခု သို ့မဟုတ္ ကိုယ္ခႏၶာမွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ ဘယ္ေလာက္ စိမ့္ဝင္ ကပ္ေရာက္ေနျပီလည္း ဆိုတာ သိနိုင္ပါတယ္။
ဓါတ္ေပါင္းဖိုက ဓါတ္ေရာင္ျခည္ တိုက္ရိုက္ထိေတြ ့တာ မဟုတ္တဲ့ အျခားေသာ ထိေတြ့ မွဳ မ်ားဟာလည္း မိမိတို ့ပတ္ဝန္းမွာ နဂိုတည္းက ရွိေနၾကပါတယ္ ။
တခါထိေတြ ့ရံု နဲ့ ရရွိနိူင္တဲ့ အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ ပမာဏေတြကေတာ့ -
* ငွက္ေပ်ာသီးတလံုးစားပါက - 0.0001 mSv
* TV ကို တနာရီ ၾကည့္ပါက - 0.015 mSv
* ထိုင္ေပ မွ နယူးေရာ့ သို့ ေလယာဥ္ တၾကိမ္စီးပါက 0.156 mSv
*အနုျမဴဓါတ္ေရာင္ျခည္ရွိေသာေနရာမွ ၁၆ ကီလိုမီတာ အကြာ အေဝးတြင္ ရွိေနပါက- 0.08 mSv; maximum dose: 1 mSv
*သြားဖက္ဆိုင္ရာဓါတ္မွန္ တၾကိမ္ရိုက္ပါက- 0.005 mSv
*ရင္သားေဆးဓါတ္မွန္ ( Mammogram ) တၾကိမ္ရိုက္ပါက- 3 mSv
*ဦးေႏွာက္ ေဆးဓါတ္မွန္ ( Brain CT scan) တၾကိမ္ရိုက္ပါက - 0.8–5 mSv
*ရင္ဘတ္ေဆးဓါတ္မွန္ (Chest CT scan) တၾကိမ္ရိုက္ပါက: 6–18 mSv
*အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ေဆးဓါတ္မွန္( Gastrointestinal series X-ray investigation )တၾကိမ္ရိုက္ပါက - 14 mSv
စသျဖင့္ အနူျမဴဓါတ္ေရာင္ သင့္နိူင္ပါတယ္။
က်န္းမာေရး ထိခိုက္ နိုင္ေလာက္တဲ့ ပမာဏကို သတ္မွတ္ထားၾကတာေတြလည္း နိုင္ငံအလိုက္ ကြာျခားေနၾကပါတယ္ ။
ဥပမာ - ထိုင္ဝမ္မွာ တႏွစ္ကို အနူျမဴဓါတ္ေရာင္ထိေတြ ့မွဳ 50 mSv အထက္ သတ္မွတ္ထားေပမဲ့ အေမရိကန္နိူင္ငံမွာေတာ့ 100 mSv ထက္ မွသာ က်န္းမာေရးထိခိုက္ေစနိူင္တယ္ လို ့ ယူဆပါတယ္။ ခုေလာေလာဆယ္ ဂ်ပန္မွာ ခံစားေနၾကရတဲ့ ေရာင္ျခည္သင့္မွဳကို 250 mSv လို ့တိုးျမွင့္သတ္မွတ္လိုက္ပါတယ္။
ဒီလို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ နဲ့ ပတ္သက္တာေတြ ထိေတြ ့မွ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ တခ်ိဳ ့ ပစၥည္းေတြမွာလဲ ရွိေနပါတယ္ ။တေန ့ကို ေဆးလိပ္ ၁ဘူးခြဲေသာက္သံုးသူမ်ား တႏွစ္မွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 13 mSv ရွိပါတယ္ ။
New York-Tokyo သြားျပန္ ေလယာဥ္ေပၚလိုက္ အမွဳထမ္းေတြ တႏွစ္မွာ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 9 mSv ရွိပါတယ္ ။
၂၀၁၁ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန ့တိုင္းထြာခ်က္အရ ဂ်ပန္နိုင္ငံ Fukushima နယ္မွာ တနာရီအတြက္ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ I: 8 mSv/hr ရွိေနပါတယ္။
မိမိတို ့ေနထိုင္ရာ အရပ္ေဒသ အလိုက္ အေမရိကန္မွာ တႏွစ္ မွာ ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ 2 mSv မွ် ရွိျပီး၊ Iran, India ၊ Europeတို ့မွာ 50 mSv မွ် ရွိပါတယ္။ အနူုျမဴ စြမ္းအားေပးစက္ရံု ေတြ နဲ့ အနီးအေဝး အလိုက္ ၊ တႏွစ္မွာ ရွိနိုင္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္မွဳ ေတြလည္း ကြာျခားၾကပါတယ္ ။ နီးေလ ပိုမ်ားေလ ဆိုတာေတာ့ အားလံုးနားလည္ၾကမွာပါ။ မတ္လ ၁၆ ရက္ တိုင္းထြာခ်က္ အရ အနူျမဴ စက္ရံု မီးေလာင္ ေပါက္ကြဲရာျမိဳ ့ ဖူကူရွီးမား မွာ သာမန္ထက္ အဆ ၇၀၀ ေက်ာ္ ။ တိုက်ိဳျမိဳ ့မွာ ၂၁ ဆေက်ာ္ ရွိပါ္တယ္ ။
ဒီေတာ့ ဒီလို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ေတြ ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခိုက္မွဳေတြဟာ အခ်ိန္ၾကာရွည္မွဳ နဲ့ ထိေတြ ့မွဳ ပမာဏ အနည္းအမ်ားေပၚ တည္ပါတယ္ ။
ေရာင္ျခည္ဓါတ္ သင့္သူေတြ မွာ ျဖစ္ေပၚခံစားနိူင္တဲ့ ေဝဒနာ ေတြမွာ ခ်က္ခ်င္းလတ္တေလာ နဲ့ ေရရွည္ ေဝဒနာမ်ား လို ့ ခြဲျခား ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ ။
Symptoms of acute radiation (within one day)-
အခ်ိန္တိုတိုေလးအတြင္း( တရက္ အတြင္း) ဓါတ္ေရာင္ျခည္ 250 mSv ေအာက္ထိေတြ ့သူေတြ အတြက္ ဘာမွ မထိခိုက္ေလာက္ပါ။ (ထိုင္ဝမ္မွာေတာ့ 100 mSv ေအာက္လို ့ သတ္မွတ္ပါတယ္ )
250 - 1000 mSv ထိေတြ ့ခံရသူေတြမွာ ၊ သိပ္မျပင္းထန္ေသးရင္ ပ်ိဳ ့အန္မယ္ ။ဝမ္းပ်က္မယ္။ အစားအေသာက္ပ်က္မယ္ ။ခႏၶာကိုယ္မွ ေသြးထုတ္လုပ္တဲ့စနစ္၊ ရိုးတြင္းခ်ဥ္ဆီ ၊ ေသြးျပန္ သားငန္ရည္ဖု ၊ ေဘလံုး စတာေတြ ထိခိုက္မယ္။
1000 - 3000 mSv ပမာဏ ထိေတြ ့သူေတြ မွာ အထက္က လုိပဲ လကၡဏာေတြ ရွိျပီး ပို ျပင္းထန္မယ္ ။ ျပင္ပေရာဂါကူးစက္လြယ္မယ္ ၊ ျပန္ေကာင္းဖို ့ ျဖစ္နိူင္ေခ် ရွိပါေသးတယ္။
3000 - 6000 mSv ထိေတြ ့ ျပီးသူေတြမွာေတာ ့ အထက္က လကၡဏာေတြ ပိုဆိုးရြားပါတယ္ ။ဒ့ါအျပင္ ေသြးယိုစီးမွဳ ၊ဝမ္းေလွ်ာ ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ အေရျပား အေရခြံ ကြာ ထြက္ျခင္း ၊မ်ိဳးပြားအဂၤါ ျမံဳနိူင္ျခင္း ေတြ ရွိနိုင္ျပီး အခ်ိန္မွီမကုသပါက ေသဆံုးနိူင္ပါတယ္။( ၊မ်ိဳးပြားအဂၤါ ျမံဳျခင္း ကေတာ့ မေသေလာက္ဟု ထင္မိပါတယ္ )
6000 - 10000 mSv ထိေတြ ့ရင္ ေတာ့ အထက္ပါလဏၡာေတြ အျပင္ ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္ ပ်က္စီးျပီး ေသဆံုးဖို ့မ်ားပါတယ္။
10000 mSv အထက္ဆိုရင္ေတာ့ -ကုသလို့ မရ ၊ ေသဆံုးရမွာပါ။
ေရရွည္မွာ ခံစားၾကရမဲ့ ေဝဒနာေတြကေတာ့ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း ( ေသြးကင္ဆာ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ၊ရိုးတြင္းျခင္ဆီ စသျဖင့္ ) ၊ မ်က္လံုးတိမ္စြဲျခင္း၊ အေရျပားေရာဂါမ်ား၊ သေႏၶသား ပံုမမွန္ ျဖစ္ျခင္း စသျဖင့္ ေတြ ျဖစ္လာနိူင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကိုယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ ဇီဝကမၼစနစ္ ထိခိုက္ျခင္း၊ ဗီတာမင္ဓါတ္မ်ားပ်က္စီးျခင္း၊အဆီဓါတ္ျပဳျခင္း၊ အာရံုေၾကာဟိုမုန္း ၊ ကယ္ဆီယံဓါတ္မ်ား ပ်က္စီးျခင္း တို့ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။
ဒီေတာ့ ဒီလိုေတြ မျဖစ္ရေလေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ၾကဖို ့ အေရးၾကီးပါတယ္။
အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ဒီ အနုုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖိုေတြ မရွိတဲ့ ေနရာ ၊ ရွိေနရင္လည္း ေဝးတဲ့ေနရာ မွာ ေနထိုင္နိူင္ၾကရင္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ဖို ့ ့ သိပ္မလြယ္ဘူး ေပါ့ ။ ( ေဝးေလေကာင္း ေလ ပါပဲ ၊ မရွိလည္းေကာင္း၊ ရွိ မေကာင္း ပါ ။ ဂ်ပန္မွာ ကေတာ့ ဒီ အနုုျမဴဓါတ္ေပါင္းဖိုေတြကို သူ ့နိူင္ငံ တိုးတက္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္ယူဖို ့ အတြက္သံုးတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ။ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ့ နိုင္ငံေတြမွာ စစ္ေရးအတြက္ ၊ အင္အားျပေရးအတြက္ အားကိုး တည္ေဆာက္ ေနၾကပါတယ္ )
အကယ္၍ ခုလို သဘာဝ ေဘးေၾကာင့္ ( သို ့မဟုတ္ ) မေတာ္တဆမွဳေတြ ေၾကာင့္ ဓါတ္သင့္ခံရေတာ့ မဲ့ အေျခအေန ၾကံဳလာရရင္ ေတာ့ မျဖစ္မေန ရင္ဆိုင္ၾကရေတာ့မွာပါပဲ။ အနုုျမဴဓါတ္ယိုစီးမွဳ အတိုင္းအတာ အလိုက္ ၊ သူ နဲ့ ေဝးတဲ့ေနရာ လြတ္ကင္းတဲ့ေနရာသို ့ ေျပာင္းေရႊ ့ၾကရပါမယ္ ။ အနည္းဆံုး ၁၆ မိုင္(၂၅ ကီလိုမီတာ) ပါတ္လည္ အတြင္း သက္ရွိမ်ား ေနထိုင္ျခင္းမျပဳရပါ ။
တကယ္လို ့ ၁၆ မုိင္အျပင္ ေျပးစရာ ေျမမရွိလို ့ ေနထိုင္ရသူမ်ား အထူးဂရုစိုက္ရန္မွာ -
တတ္နိုင္သေလာက္ ျပင္ပေလ ၊ ညစ္ညမ္းေလထု မထိေတြ ့ေအာင္ အိမ္တြင္းမွာသာ ေနထိုင္ၾကပါ ။ ရွိသမွ် ေလဝင္ေပါက္မ်ား ( တံခါး၊ ျပဴတင္းေပါက္၊ ေလေအးေပးစက္ စသည္တို ့ )ကို အလံု ပိတ္ထားပါ။ ကိစၥၾကီးငယ္ မရွိပါက အိမ္ျပင္ မထြက္ၾကပါရန္။အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္မ်ားဟာ တိုက္ရိုက္ထိေတြ ့မွဳအေရျပား မွတဆင့္ ၊ရွဴသြင္းေသာ ေလမွတဆင့္ ၊ စားေသာက္မိသည့္ အရာမ်ားမွတဆင့္ ကိုယ္ခႏၶာထဲ ဝင္ေရာက္နိူင္ပါတယ္။
အကယ္၍ ျပင္ပသို ့ထြက္ရန္ လိုအပ္လာပါက မိမိရဲ ့ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေျခဆံုး၊ ေခါင္းဆံုး လံုေအာင္ စြပ္ထား ၊ဖံုး ထားပါ ၊ (ဦးထုပ္၊ ထီး ၊ ေနကာမ်က္မွန္၊ ႏွာေခါင္းစည္း၊ လက္ရွည္၊ လက္အိတ္၊ ေျခစြပ္စသျဖင့္ ) ။ မိုးရြာေနလွ်င္ ထီး ၊ မိုးကာ မ်ား ေဆာင္းျခင္းျဖင့္ မိမိအေရျပားကို ဓါတ္ေရာင္ျခည္ပါနိူင္ေသာ ေရထိေတြ ့ျခင္းမွ ကာကြယ္ပါ။ ( အခ်ိဳ ့က ယူဆသည္မွာ ထို ေရဒီယို ဓါတ္ၾကြ ေရာင္ျခည္မ်ား မိုးေရနွင့္ ထိေတြ ့ပါက အက္စစ္ ဓါတ္ အျဖစ္ေျပာင္းသြားျပီး အက္စစ္မိုး ရြာ နိုင္သည္ ဟု ဆိုပါသည္ ။ အခ်ိဳ ့ကေတာ့ ထိ္ု အယူ အဆ ကို လက္သင့္မခံပါ ။ ဘယ္ဟာ မွန္၍ ဘယ္ဟာမွားသည္ ဆိုျခင္းကို သိပၸံပညာ မတတ္ကၽြမ္းသူ တေယာက္ အေနျဖင့္ ဘာမွ ေစာဒက မတက္လိုပါ ၊ဘယ္သူေတြ ဘယ္လို ေျပာေျပာ ထို မိုးေရ ျဖင့္ မိမိကိုယ္ခႏၶာ အား တတ္နိူင္သေလာက္ မထိေစျခင္းက ပိုေကာင္းပါသည္ )။
အိမ္ျပင္မွ ျပန္လာျပီးပါက ထို ဓါတ္ေရာင္ျခည္သင့္လာနိုင္ေသာ အဝတ္အစား မ်ားကိုခ်က္ခ်င္း လဲလွယ္ပါ ။ အေျပာ အရေတာ့ လြယ္ပါသည္ ။ေလာေလာဆယ္မွာ ဂ်ပန္ရွိ လူအမ်ား ေသာက္ေရ သံုးေရမ်ားျပတ္လတ္ရွားပါးေနၾကတဲ့အတြက္ လက္ေတြ ့မွာေတာ့ ခက္ပါသည္။
သန့္ရွင္းေသာ ေရ ကို မ်ားမ်ားေသာက္ေပးပါ ။ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ မသင့္ေသးေသာ ေဒသမွ ေရမ်ား ျဖစ္သင့္ပါတယ္ ။
လတ္ဆတ္တဲ့ သဘာဝ အသီးအႏွံ ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မ်ား ကို ပိုျပီးစားေပးပါ ။
သၾကားဓါတ္၊ ကဆီဓါတ္၊အဆီ မ်ားတဲ့ အစာမ်ား ၊ အနီေရာင္ရွိတဲ့သားစိမ္းမ်ား၊ကဖင္းဓါတ္မ်ားေသာ အစာ မ်ား ကို ေရွာင္ပါ။
အကယ္၍ မတတ္သာ သျဖင့္ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွစြာ ျဖင့္ အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ သင့္မိျပီဆိုပါက... ဘာလုပ္မလည္း..
ခႏၶာကိုယ္ အေရျပား အႏွံ ့ သန္ ့ရွင္းေသာ ေရျဖင့္ အၾကိမ္မ်ားစြာ ေလာင္းျပီး ေဆးေၾကာပါ ။အေရျပားကို အားျဖင့္အတင္းအက်ပ္ ပြတ္တိုက္ျခင္း မျပဳလုပ္ပါႏွင့္ ။ အေရျပား ပြန္းပဲ့ ရွနာပါက ဓါတ္ေရာင္ျခည္ စိမ့္ဝင္မွဳ ပိုဆိုးဝါးနိူင္ပါသည္ ။ ဆပ္ျပာ ၊ ပိုးသတ္ေဆး စသျဖင့္ကို သံုးစြဲရန္ မလိုအပ္ပါ ။
ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြအနုုျမဴေရာင္ျခည္သင့္ သူေတြမွာ ၊လည္ပင္း ေရွ ့မွာ ရွိတဲ့ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း မွ ဦးဆံုး အဆိုပါ ဓါတ္ေရာင္ျခည္ကို စုပ္ယူျပီး ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြ အိုင္အိုဒင္း (radioactive iodine-131 ) အေနနဲ့ ထိုဂလင္းထဲမွာအခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ရွိေနတတ္ပါတယ္ ။ဒါ့အတြက္ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္နိူင္ပါတယ္ ။ ထိုသူေတြ ကို ပိုတက္ဆီယမ္အိုင္အိုဒိုက္- KI (potassium iodide) ပါတဲ့ ေဆးျပားမ်ား တိုက္ေၾကြးျခင္းျဖင့္ ထို သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္မွဳကို ကာကြယ္ေပးနိူင္ပါတယ္ ။ ဒီေဆးျပားေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္တခုလံုးရွိ ေရဒီယိုဓါတ္ၾကြအနုုျမဴေရာင္ျခည္ဆိပ္ကို ေျပေစတဲ့ ေျဖေဆးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ ထိုသူရဲ့ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္း ထိခိုက္မွဳကိုသာ ကာကြယ္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္ ။
၁၉၈၆ ပိုလန္နိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အလားတူ ေပါက္ကြဲမွဳ (Chernobyl nuclear reactor disaster ) မွာ၊ ထိုေနရာမွ မိုင္ ၃၀၀ ပတ္လည္ အတြင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ပိုလန္လူမ်ိ္ဳး ကေလး ၁၀သန္းေက်ာ္ နဲ့ လူၾကီး ၇ သန္း မွ်ကို အဆိုပါ KI ေဆးျပားမ်ားတိုက္ေကၽြးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ ၁၀ ႏွစ္ၾကာအထိ ထိုသူေတြကို ပံုမွန္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးခ်က္ေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ေတြ ့ရွိခ်က္ကေတာ့ ထိုသူမ်ားမွာ သိုင္းရိြဳက္ၾကိတ္ ကင္ဆာမျဖစ္ၾကေပမဲ့ အျခား ..ေသြးကင္ဆာ စသျဖင့္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကပါတယ္ ။
ယခု ေလာေလာဆယ္ ဂ်ပန္Fukushima Daiichi Nuclear plant မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ကပ္ေဘးဆိုးၾကီး အတြက္ ၁၇ မိုင္ပတ္လည္ အတြင္း သို ့သြားေရာက္ ကူညီၾကမဲ့အေမရိကန္ေလတပ္သားမ်ား ကို အဆိုပါေဆးမ်ား (ေစ်းကြက္တြင္ IOSAT, ThyroShield, and Thyro-Safe စသျဖင့္ ရွိပါတယ္) ကို ၾကိဳတင္ တိုက္ေကၽြး ျပီးမွ ေစလႊတ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ထိုေဆးကို ေရာင္ျခည္သင့္ျပီး ၄ နာရီ အတြင္းေသာက္သံုးမွသာ ေဆး အာနိသင္ရရွိမွာပါ ။ ၈ နာရီေက်ာ္သြားရင္ေတာ့ ေဆးအာနိသင္ ၄၀% မွ်သာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးမွာ ျပင္းထန္တဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ( ဥပမာ- အဆစ္ေယာင္ျခင္း၊တံေတြးဂလင္း ႏွင့္ ၊အာသီး၊ပါးခ်ိတ္ ေယာင္ယမ္းျခင္း၊ သားငံၾကိတ္ေယာင္ျခင္း၊ေသြးထဲမွ eosinophil ေခၚ ေသြးျဖဴဥတမ်ိဳးမ်ားလာျခင္း၊ ေဆးမတည့္တုန့္ျပန္မွဳ၊ ဗိုက္ေအာင့္မွဳ၊ဝမ္းပ်က္မွဳ ျပင္းထန္ျခင္း စသျဖင့္ ) ရွိတဲ့ အတြက္ ၊ ၄င္း ကို နားလည္တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္မ်ားရဲ ့ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ့သာ သံုးေစရမွာ ျဖစ္ပါတယ္ ။Hyperthyroidism ေခၚ သိုင္းရိြဳက္ေရာဂါ ရွိေနသူမ်ား ၊ ေသာက္သံုးရန္ မသင့္ပါ ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား အေရးၾကီးလိုအပ္လွ်င္ေသာက္သံုးနိူင္ပါသည္ ။
WHO Recommended Dosage for Radiological Emergencies involving radioactive iodine
ကမာၻ ့က်န္းမာေရးအဖြဲ ့ၾကီး မွ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ း
-အသက္ ၁၂ ႏွစ္အထက္ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး( KI ) ပမာဏမွာ ၁၃၀မီလီဂရမ္
-၃ႏွစ္မွ ၁၂ ႏွစ္ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၆၅ မီလီဂရမ္။
-အသက္ ၁လ မွ ၃ ႏွစ္- တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၃၂ မီလီဂရမ္
- ေမြးကင္းစမွ ၁ လ - တေန ့လိုအပ္ေသာ ေဆး ပမာဏမွာ ၁၆ မီလီဂရမ္ ။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား ၊ နိူ ့တိုက္ မိခင္မ်ား၊ ေမြးစ ကေလးငယ္မ်ား ၄င္းေဆးကို တစ္ၾကိမ္ထက္ ပို၍ေသာက္သံုးရန္ မသင့္ပါ ။
အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ျပီးသူမ်ားအတြက္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးအေနနဲ့ ဒီေဆးကိုေသာက္သံုးရန္မလိုအပ္ေတာ့ပါ။ အေၾကာင္းမွာ ၄၀ေက်ာ္သူေတြ အတြက္ သိုင္းရိြဳက္ၾကိတ္ထိခိုက္နိုင္မွဳ နဲပါးျပီး ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္နိုင္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား က ကာကြယ္မွဳေပးနုိုင္တဲ့ ရလာဒ္ထက္ ပိုမ်ားေနလို့ပါပဲ။
ဒီေဆးဝါးေတြ မရွိတဲ့ အခါ နဲ့ ေဒသ မွ လူမ်ားလည္း စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾက မျဖစ္ၾကေစလိုပါ။ ထိုေဆး နဲ့ အလားတူ အစားထိုး သံုးစြဲစရာေတြ ( အိုင္အိုဒင္းပါတဲ့ ဆား ၊ ေရညွိ seaweed ၊ ေရေမွာ္ စသျဖင့္)အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္။ဂ်ပန္လူမ်ိဳးေတြ ဆူရွီစားသံုးေလ့ ရွိတာမို ့ အိုင္အိုဒင္းဓါတ္ေတာ့ ျပည့္ဝေနၾကဖို ့မ်ားပါတယ္။ ဒီေန ့ တီဗီသတင္းအရ ၊ မာလကာသီး နဲ ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး တို ့မွာလည္း အဆိုပါ ဓါတ္ဆားမ်ား ပါရွိတယ္ လို ့ သိရပါတယ္။
တိုးတက္ျပီးသား နိူင္ငံေတြမွာေတာ့ အေရးေပၚသံုးစြဲဖို ့ Radiation Protection Emergency Kits မ်ား ဝယ္ယူလို့ ရနိူင္ပါတယ္။ဘယ္ေလာက္ကာကြယ္မွဳေပးနိုင္သလည္းေတာ့ ေသခ်ာမသိပါဘူး။ စိတ္ဝင္စားသူမ်ား ဒီေနရာမွာ ၾကည့္နိုင္ပါတယ္။
ေနာက္ဆံုး ေျပာျပခ်င္တာကေတာ့ ၊ မလြဲမေရွာင္သာ ၾကံဳေတြ ့လာ ခဲ့ရတဲ့ ဒီကပ္ဆိုးေဘးဆိုးၾကီးရဲ ့ ေရွ ့ဆက္ျဖစ္လာမဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၱရာယ္ေတြမွ တတ္နိုင္သေလာက္ နည္းပါးေအာင္ ေရွာင္ရွားၾကဖို ့ပါပဲ ။ႏ်ဴကလီယား ဓါတ္ေပါင္းဖိုမ်ားတည္ေဆာက္မွဳနဲ့ လက္နက္ထုတ္လုပ္ေရးမ်ားကို ကမာၻ့နိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆန့္က်င္ ကန္ ့ကြက္ေနၾကဆဲပါပဲ။ ထိုင္ဝမ္မွာ လည္း လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္လုပ္ေရးအတြက္ စတုတၳေျမာက္ ႏ်ဴကလီယားဓါတ္ေပါင္းဖို တည္ေဆာက္ေနတာ လူအမ်ား ကန့္ကြက္ေနၾကျပီမို ့ ရပ္တန္ ့ထားလိုက္ပါျပီ ။ ( လူအမ်ား အက်ိဳးအတြက္ မဟုတ္ပဲ စစ္ေရးအတြက္ ဆက္လက္တည္ေဆာက္ေနၾကတဲ့ နိုင္ငံမ်ားလည္း ရွိေနဆဲပါပဲ ။ )
ဆိုးဝါးေၾကာက္မက္ဖြယ္ ငလွ်င္၊ ဆူနာမီ နဲ့ အနူျမဴဓါတ္အားေပးစက္ရံုမီးေလာင္ အဆိပ္သင့္ မွဳေတြေၾကာင့္ ေသဆံုး သြားၾကရတဲ့ ဂ်ပန္ျပည္သူ ျပည္သားမ်ား အတြက္ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲ မွဳ ေတြျဖင့္ ၄င္းတို ့ေကာင္းရာသုဂတိလားၾကပါေစေၾကာင္း နဲ ့ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ သူမ်ား အႏၱရာယ္ အေပါင္းမွ ကင္းေဝးပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းအပ္ပါတယ္ ။ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ား အပါအဝင္ ကမာၻသူ ကမာၻသားမ်ား အားလံုး ကပ္ေဘးဆိုးၾကီးမ်ားမွ လြတ္ကင္းနိူင္ၾကပါေစ။
ဒီေနရာေတြမွ မွီျငမ္းပါတယ္
http://www.msnbc.msn.com/id/42095558/ns/health-health_care/
http://en.wikipedia.org/wiki/Sievert
http://en.wikipedia.org/wiki/Potassium_iodide
http://tw.nextmedia.com/applenews/article/art_id/33251065/IssueID/20110316
တေန ့ေန ့ တခ်ိန္ခ်ိန္၊ အိမ္မွာ၊ အလုပ္မွာ ၊လမ္းမွာ သြားရင္းလာရင္း နဲ့ လူတေယာက္ေယာက္ကို အေရးေပၚ အသက္ကယ္ျပဳစုျခင္းမ်ိဳး လုပ္ေပးဖို ့ သင္ကိုယ္တိုင္ ေတြ ့ၾကံဳလာျပီဆိုပါေတာ့ ။ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ ကူညီေပးမလည္း ။
မလန္ ့ၾကပါနဲ့၊ လြယ္လြယ္ေလးပါ ။CPR လို ့ အတိုေကာက္ေခၚတဲ့ Cardiopulmonary Resuscitation နည္းလမ္းကို သိထားခဲ့ရင္ ၊ ရခဲတဲ့ လူ အသက္တေခ်ာင္း ၊ ကယ္တင္ေပးလိုက္နိုင္တာေလာက္ ၾကည္ႏူးစရာ ေကာင္းတာမ်ိဳး ရွိမယ္ မထင္ပါဘူး ။ အဲ့လို အေရးေပၚ အသက္ကယ္ ျပဳစုနည္း ေလးေတြကို လူတိုင္း သိထားမယ္ဆိုရင္ အက်ိဳး ရွိပါတယ္ ။
လူတေယာက္ အိမ္မွာ၊ အလုပ္မွာ၊ လမ္းမွာ ေမ့လဲျပီး သတိလစ္ အသက္ရွဳ ရပ္ေနတာကို အသင့္ ေရွ့ ့ေမွာက္မွာ ၾကံဳေတြ ့ ့ ေနရျပီဆိုပါေတာ့ ။
ဦးဆံုး သင့္ စိတ္ကို တည္ျငိမ္စြာထားပါ ၊အနီးနားမွာ လူ ရွိရင္ လွမ္းေခၚ အကူအညီေတာင္းပါ ။ အေရးေပၚ ကား ေခၚ နိုင္ဖို ့ အေၾကာင္းၾကားပါ ။ အခ်ိန္ ၂ မိနစ္ေလာက္ ေပးနိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အခ်ိန္ မဆြဲ ပါ နဲ ့။( ခုေခတ္မွာ လူတိုင္းလိုလို လက္ထဲ ဟန္းဖံုးေလးေတြ ကိုယ္စီရွိၾကေတာ့ အေရးေပၚကို အေၾကာင္းၾကားဖို ့ အဆင္ေျပပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေနထိုင္တဲ့ တိုင္းျပည္ရဲ ့ အေရးေပၚ ဖံုးနံပါတ္ေတြကို သိထားဖို ့ လိုပါတယ္။119.. 911... 999 စသျဖင့္ ေပါ့ )
အကူအညီေတာင္းျပီးတာနဲ ့ လူနာ ကို သတိရ မရ စစ္ေဆးပါ ။ လွဳပ္ၾကည့္ပါ ။ ေအာ္ေခၚ ၾကည့္ပါ ။ဘာမွ တုန္ ့ျပန္ မွဳ မရွိဘူး ဆိုရင္ ၊ ပံု ပါ အတိုင္း နွလံုး အဆုပ္ အလုပ္လုပ္ရန္ အဆင့္ဆင့္ လုပ္ေပးပါ ။ ၾကပ္ေနတဲ့ အဝတ္ကို ေျဖေလွ်ာ့ ေပးပါ ။ ( အေျခအေနၾကည့္ ျပီးမွလုပ္ပါရန္ ။ အဆင္ မသင့္ပါက လူနာ ၊ လူနာရွင္တို ့မွ အထင္လြဲခံရနုိင္ပါတယ္ )
၁။ ရင္ဘတ္ အလည္ တဲ့တဲ့ ေပၚ ကို မိမိ လက္ဖဝါး ႏွစ္ဖက္ ယွက္ျပီး ဖိႏွိပ္ေပးပါ ။ ရင္ညြန့္ရိုးကို ၃ပံု ၁ပံု နိမ့္က် သြားေအာင္ ( ၂ လက္မခန့္ နိမ့္သြားေအာင္ ) ဖိေပးပါ ။ တမိနစ္ ကို အၾကိမ္ ၁၀၀ အျမန္ႏွဳန္း နဲ ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိေပးပါ( ၁ စကၠန္ ့မွာ ၁ ၾကိမ္ထက္ ျမန္တဲ့ႏွဳန္းနဲ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိရ မွာ ပါ ။ တကယ္လို ့ လူနာ ဟာ အသက္ ၁ ႏွစ္မွ ၈ ႏွစ္ အရြယ္တြင္း ျဖစ္ပါက လက္ဖဝါး တဖက္တည္းျဖင့္ ဖိေပးျခင္း နဲ့ လံုေလာက္ ပါတယ္ ။ အသက္ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ဆိုရင္ေတာ့ မိမိရဲ ့လက္ေခ်ာင္း ၂ေခ်ာင္း သို ့မဟုတ္ ၃ ေခ်ာင္းသာ အသံုးျပဳျပီးဖိေပးပါ ။ ရင္ဘတ္ ရဲ ့ ၃ပံု တပံု ၊ ၁လက္မခြဲ ခန့္ နိမ့္သြား ေအာင္ သာ ဖိဖို ့ လိုပါတယ္ ။)
၂။ ျပီးလွ်င္ လူနာရဲ ့ ဦးေခါင္းကို ေနာက္သို ့ အနည္းငယ္ ဆြဲ လွန္ျပီး သူ ့ ပါးစပ္အနားတြင္ အသက္ရွဳသံ ရွိ မရွိ နားေထာင္ပါ ။ အသက္ မရွဳေသးလွ်င္ လူနာ ႏွာေခါင္းကို ညွစ္ ( ပိတ္) ျပီး၊ လူနာ ပါးစပ္အား မိမိ ပါးစပ္ျဖင့္ေတ့ကာ လူနာရင္ဘတ္ေဖါင္းလာတဲ့အထိ ေလ ကို ၂ၾကိမ္ မွဳတ္သြင္းပါ။ ေလတခါ မွဳတ္ခ်ိန္မွာ ၁ စကၠန္ ့သာ ျဖစ္ပါတယ္ ။
၃၀း ၂ အခ်ိဳး အရ ။ အခ်က္ ၃၀ ႏွိပ္ျပီးပါက ေလကို ၂ခ်က္ မွဳတ္သြင္းေပးပါ ။
( ျပဳစုမဲ့သူ ၂ ေယာက္ ရွိေနပါက တေယာက္က ရင္ဘတ္ကို အခ်က္ ၃၀ ဖိ ျပီးတိုင္း က်န္တေယာက္က ပါးစပ္မွ ေလမွဳတ္သြင္းျခင္း ၂ ခါ ကို တလွည့္စီ လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္ ။ မိမိ တဦးတည္းသာ ရွိေနပါက ၃၀ၾကိမ္ဖိ၊ ၂ၾကိမ္ ေလမွဳတ္ ၊ ကို တဦးတည္းပဲ ျပဳလုပ္ေပးလို ့ ရပါတယ္ ။လူနာတင္ကား မလာ မခ်င္း ဤကဲ့သို ့ အၾကိမ္ ၃၀ ဖိ္ျပီး ေလ ၂ ခ်က္ မွဳတ္သြင္းေပးျခင္းကို လုပ္ေပးပါ ။(လူနာအား ေဆးရံု သို ့ ပို ့ေဆာင္ျပီး ေနာက္ .. ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားက အသက္ကယ္တင္ေရးကို လိုသလို ဆက္လက္ ျပဳ လုပ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ )
_______________________________________________________________________
ေနာက္တမ်ိဳးၾကံဳေတြ ့ နိုင္တာကေတာ့ ရုတ္တရက္ ေလျပြန္ ပိတ္ဆို ့ ျခင္း ( Chocking ) ပါ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မိမိစားလိုက္တဲ့ အစားအစာ ( အတံုးၾကီး ၊ အစာ ခပ္မာမာ ၊ ခပ္ေလွ်ာေလွ်ာ ၊ ဥပမာ အသားတံုးၾကီး၊ေရခဲတံုး၊ ေစးကပ္တဲ့ အစာ၊ ဂ်ယ္လီ အတံုး စသျဖင့္ ) ၊ ျပင္ပမွ ျမိဳမိတဲ့ အရာ ( ကေလးမ်ား ေဆာ့ ကစား ရင္း အရုပ္ ၊ ေဂၚလီလံုး၊ အေၾကြေစ့ ၊ စသျဖင့္ ) ၊ ခံတြင္းထဲ မွာ ရွိေနတဲ့ သြားအတု ၊ အစရွိတာေတြဟာ လည္ေခ်ာင္းမွတဆင့္ ေလွ်ာက်ျပီး ေလျပြန္ကို ပိတ္ဆို ့ေစတတ္ပါတယ္ ၊။ အဲ့ဒီ အခါ ရုတ္တရက္ အသက္ရွဳ က်ပ္ျပီး တကိုယ္လံုး ျပာႏွမ္း ကာ မူးေမ့ သတိလစ္သြားတတ္ပါတယ္ ။ အဲ့ဒါကို အခ်ိန္မွီ ထုတ္ယူေပးဖို ့ လိုပါတယ္ ။ ေလျပြန္ ပိတ္ဆို ့တာ အခ်ိန္ၾကာလာတာ နဲ့ အမွ်အဆုပ္ထဲ ၊ ေသြးထဲ မွာ ရွိတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ ျပတ္လပ္ျပီး ဦးေႏွာက္ နဲ့ ႏွလံုး ကို ထိခိုက္ကာ အသက္ဆံုးရွံဳးနိုင္ပါတယ္ ။
ဒီ အခါ မွာ မိမိ က ေဘးနားမွာ ရွိေနပါက ထိုသူ ကို အခ်ိန္မီ ကယ္တင္နိူင္ပါတယ္ ။
ဘယ္လို လုပ္ရမလည္း ။
ဒါကလည္း နည္းသိထားရင္ လြယ္ပါတယ္ ။ ဘာ ပစၥည္း ကရိယာမွ မလိုပါဘူး ။ အဲ့ဒီနည္းလမ္းကို (Heimlich Maneuver) လို ့ေခၚပါတယ္ ။
ေအာက္ပါပံုေတြမွာ ျပထားတဲ့အတိုင္း အဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္ေပးပါ ။
၁ ။ ။ လူနာ မွာ အမွန္တကယ္ စကားမေျပာနိုင္၊ ေခ်ာင္းမဆိုးနိုင္မွန္း သိေအာင္ အကဲခပ္ၾကည့္ပါ ။
၂။ ။လူနာ အေနာက္ဖက္မွ သိုင္းျပီး၊မိမိ လက္သီးဆုပ္ျဖင့္ လူနာ၏ ဝမ္းပိုက္ အေပၚဘက္ ပိုင္း ရင္ညြန့္ ့ေနရာမွ အေနာက္ဘက္အေပၚဘက္ သို ့ ခပ္ဆပ္ဆပ္ေလး ဆြဲ ပင့္ေပးပါ ။ အတြင္းရွိ ပိတ္ဆို့ေနတဲ့ အရာဝတၳဳ ထြက္လာတဲ့ အထိ ဆက္တိုက္ ျပဳလုပ္ေပးပါ ။
၃။ ။အကယ္၍ လူနာမွာ ကိုယ္ဝန္သည္(သို့မဟုတ္ ) အလြန္ ဝ ေသာသူ ျဖစ္ေနပါက မိမိ လက္သီးဆုပ္အား ရင္ညြန့္ အေပၚဖက္္ နားမွာ ထားျပီး ဆြဲပင့္ေပးပါ ။
ကေလးၾကီးမ်ားအတြက္ ဒီမွာ ၾကည့္နိုင္ပါတယ္ ။
အကယ္၍ ၁ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ျဖစ္ေနပါက မိမိ ေပါင္ေပၚတြင္ ကေလးကို ေဇာက္ထိုး ေမွာက္ရက္ တင္ျပီး လက္ဖေနာင့္ ျဖင့္ ေနာက္ေက်ာဘက္မွ အၾကိမ္ ၅ ခ်က္ ပုတ္တြန္းေပးပါ ။ တဖန္ ပက္လက္ ျပန္လွန္ျပီး ရင္ညြန္ ့ကိုလက္ေခ်ာင္းမ်ားျဖင့္ ၅ ခ်က္ ဖိေပးပါ။
ေအာက္မွ ဗီဒီယိုဖိုင္ ကို ၾကည့္ရင္ ပိုျပီး ျမင္သာပါတယ္ ။အိမ္မွာ ကေလးငယ္ အရြယ္ရွိသူမ်ား အထူးသတိျပဳဖို ့လိုပါတယ္ ။ ရုတ္တရက္ အသက္မရွဴ ႏွလံုးမခုန္ေတာ့ သူမ်ား ကို အခ်ိန္တိုတို အတြင္း အေရးေပၚ မျပဳစုနိုင္ပါက ဦးေႏွာက္နဲ့ ႏွလံုးတို ့မွာ ေသြးျပတ္လပ္ျခင္းျဖစ္ျပီး ဦးေႏွာက္ေသဆံုးမွဳ (ဦးေႏွာက္မွာ ေအာက္စီဂ်င္ျပည့္ဝတဲ့ေသြး ျပတ္လပ္မွဳ အခ်ိန္ ၄ မိနစ္ ေက်ာ္သြားရင္ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ ကလပ္စည္းမ်ားေသဆံုး တတ္ပါတယ္) ၊ အသက္ေသဆံုးမွဳမ်ိဳး ျဖစ္ေစနိုင္တဲ့ အတြက္ ဒီနည္းေလးေတြကို လူတိုင္း သိထား တတ္ထား သင့္ပါတယ္ ။
အကယ္၍ အသက္ျပန္လည္ မရွဴလာေသးပါက အထက္မွာ ေဖၚျပခဲ့တဲ့ CPR နည္း ကို ဆက္လက္ ျပဳလုပ္ေပးဖို ့ လိုအပ္ပါျပီ ။
ထို ့ေနာက္ အေရးေပၚကားကို အေၾကာင္းၾကားျပီး ေဆးရံု သို ့ ပို ့ျပီး ကုသပါ ။
သူမ်ား တိုင္းျပည္ မွာ အေရးေပၚလူနာတင္ကား ေစာင့္ရခ်ိန္မွာ သိပ္ မၾကာလွပါ ။ အဆင္ေျပပါတယ္ ။ မိမိတို ့ ျပည္ မွာေတာ့ မီးစင္ၾကည့္ က ၾကဖို့လိုပါလိမ့္မယ္ ။ အဆင္ မသင့္လွ်င္ မိမိပါ အမွဳထဲ ဆြဲထဲ့ ခံရကိန္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူနာ တေယာက္ မိမိ ျပဳစုေပးလိုက္လို ့ အသက္ျပန္ရွဳ ႏွလံုးျပန္ခုန္ လာ ျပီဆိုလွ်င္ေတာ့ သင့္မွာ ေဖၚမျပ နိုင္ေလာက္ေအာင္ ဝမ္းသာ ၾကည္ႏူးမွဳ မ်ိဳး ခံစားရလိမ့္မယ္ ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေစခ်င္ပါတယ္။
အေရးတၾကီး လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အသံုးတည့္မဲ့ အရာမ်ား ျဖစ္တာမို ့ ျပန္လည္ ေဖၚျပေပးလိုက္တာပါ ။
ဒီေနရာ မွာ စံုလင္စြာဆက္လက္ ေလ့လာ နိုင္ပါတယ္ ။
ဘေလာ့ဂါေတြ ( ဘေလာ့အိမ္) ေတြ မွာ ဝဲစြဲေရာဂါမ်ား ျပန္ပြားေနၾကတာ ခုတေလာမွ ျဖစ္ေပမဲ့ လူအမ်ားစုမွာ တုပ္ေကြးေတြ ျဖစ္တတ္ၾကတာ ရာသီအလိုက္ ၊ေဒသအလိုက္ ႏွစ္စဥ္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာပါ ။ မေကြးဖူးတဲ့သူ ရွိမယ္ မထင္ပါဘူး ၊ လူတိုင္းလိုလို ေကြးဖူးၾကပါလိမ့္မယ္ ။ ေဆာင္းတြင္းကာလ ေအးခ်မ္းတဲ့ရာသီ ၊ မိုးကေလးပါ စြက္လိုက္ေတာ့ ခ်မ္းခ်မ္းေအးေအးနဲ ့မို ့ တုပ္မေကြးတဲ့သုူေတြေတာင္ အိပ္ယာထဲ ေကြးေန ႏွပ္ေနရတာ အလြန္ေကာင္းေပါ့ ။
ဒီႏွစ္ ကမာၻတဝွမ္း ရာသီဥတု ဆိုးရြား ေဖါက္ျပန္မွဳေတြ ရွိခဲ့တယ္ ။ ရာစုႏွစ္တခုအတြင္း မၾကံဳဘူး ေလာက္ေအာင္ ေအးတဲ့ေနရာက ေအး၊ ပူတဲ့ေနရာက ပူ နဲ့ မို ့ လူေတြ အေတာ္ ဒုကၡေရာက္ၾကရတယ္ ။ အပူခ်ိန္( အေအးခ်ိန္) ေရခဲမွတ္ေအာက္ (အႏွဳတ္) ၄၀ ေက်ာ္ ၅၀ ေက်ာ္ ေတြမွာ ဘယ္လို အသက္ရွင္ ေနထိုင္ၾကရမလည္းေတာ့ မသိ ၊။ ၁၀ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ ေအာက္ ေရာက္တာ နဲ့တင္ ဒီနိူင္ငံက လူေတြ အေတာ္ေအးေနျပီ၊ ေဆာင္ရန္ ၊ ေရွာင္ရန္ မ်ား နဲ ့ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးဝတ္ၾကဖို ့ ဆိုျပီး ရုပ္သံ မိုးေလဝသဌာန မွ အျမဲ သတိေပးေလ့ ရွိပါတယ္ ။
မၾကာခင္ေလးတင္မွ ျပီးခဲ့တဲ့ တရုပ္ႏွစ္သစ္ကူး ပြဲေတာ္ ပိတ္ရက္ မွာ ၆ ရက္ အတြင္း တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ ၉ ေယာက္ရွိ ျပီး ျပီးခဲ့တဲ့ တပါတ္မွာ ေသဆံုးသူ ၁၅ ေယာက္ ရွိပါတယ္ ။ ဒီႏိုင္ငံမွာ ဒီႏွစ္
တုပ္ေကြးရာသီ အတြင္း တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူစုစုေပါင္း ၇၄ ဦး ရွိပါျပီ ။( တုပ္ေကြး ျဖစ္သူေပါင္း ကေတာ့ သိန္းခ်ီ ေနပါျပီ ) ။ ဒါေၾကာင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကားသတင္းေတြမွတဆင့္ လူထုကို သတိေပးႏွိဳးေဆာ္မွဳမ်ား ပိုမို လုပ္ေဆာင္ ေနပါတယ္ ။ ဒီ ေသဆံုးသူေတြထဲမွ အမ်ားစု ဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာ မွာစတင္ ထိုးေပးခဲ့တဲ့ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး လံုးဝ မထိုးထားခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္ ။ ဒီေတာ့ ဒီတုပ္ေကြး နဲ့ ကာကြယ္ေဆးမ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာျပီး သိသေလာက္ ေဖါက္သည္ျပန္ခ်ေပးလိုက္ပါတယ္ ။( အမိ ေရႊျပည္ၾကီးမွာလည္း ျပီိးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပါတ္ အနည္းငယ္က ၾကက္ငွက္တုပ္ေကြးမ်ား ေနရာကြက္ၾကား ျဖစ္ေနတယ္ လို ့ သတင္းသန္ ့သန္ ့ရထားေပမဲ့ စာရင္း အတိအက်ေတာ့ မသိရပါဘူး ။)
တုပ္ေကြးဆိုတာ ဘာလည္း ။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တာလည္း ။
ျမန္မာလို ေခၚတာ တုပ္ေကြး ၊ ဘိုလိုဆိုရင္ Flu ( Influenza) ေပါ့ ။ ရာသီအလိုက္ျဖစ္တတ္လို ့ Seasonal flu လို ့လည္းေခၚတယ္ ၊ သူက Orthomyxoviridae အမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ RNA Virus ဗိုင္းရပ္ ပိုးတမ်ိဳး ေၾကာင့္ျဖစ္တာပါ ။ ( ဖြဲ့စည္းပံုကို စိတ္ဝင္တစားအေသးစိတ္သိလိုရင္ ဒီေနရာ မွာ ဆက္ဖတ္နုိင္ပါတယ္ ) ။
သူ ့မွာ A,B,C ဆိုတဲ့ Type ၃ မ်ိဳးရွိျပီး H1 to 16 & N 1 to 9 Sub-type အမ်ားအျပား ရွိေနပါေသးတယ္ ။
တႏွစ္ နဲ ့ တႏွစ္ ျဖစ္တဲ ့ subtype မ်ိဳးခြဲ ေတြ ဟာ မတူၾကပါဘူး ။ေနရာေဒသလည္း ကြဲျပားၾကပါတယ္ ။ တခ်ိန္တည္းမွာ ကမာၻတဝွမ္းမွာ ကပ္ေဘးၾကီး Epidemic အေနနဲ့outbreak ျဖစ္ၾကတာေတြကို Pandemic လို့ ေခၚျပီး ေဒသအလိုက္ပဲ လူအမ်ားစု ျဖစ္ၾကတာ ကို Endemic လို ့ အၾကမ္းဖ်င္း သတ္မွတ္နိူင္ပါတယ္ ။
ၾကက္ငွက္၊ ဝက္၊ ေခြး၊ ႏြား၊ ျမင္း၊ လူ စသျဖင့္ ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားတဲ ့အမ်ိဳးအစားကို လိုက္ျပီး Bird Flu ,Swine Flu, Dog Flu , Horse Flu ,Human Flu ဆိုျပီး လည္း အမည္တပ္ ေခၚဆိုၾကပါတယ္ ။
အဲ့ဒါေတြ ထဲက A အမ်ိဳးအစားမွာ outbreak အျဖစ္မ်ားခဲ့တာေတြ ႏွစ္အလိုက္ ေျပာရရင္ ၊
* H1N1, - ၁၉၁၈ စပိန္မွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္ ၊ ၂၀၀၉ က ဝက္တုပ္ေကြး လို ့ေခၚတဲ့ Swine Flu ျဖစ္ခဲ့တယ္ ၊( ေနာက္ေတာ့ ဝက္တင္မက လူမွာပါ ေတြ့ရလို ့ New type flu အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေခၚခဲ့တယ္ )
* H2N2, ၁၉၅၇ က အာရွတုပ္ေကြး Asian Flu
* H3N2, ၁၉၆၈ က ေဟာင္ေကာင္တုပ္ေကြး
* H5N1, ၂၀၀၄ က ငွက္တုပ္ေကြး
က်န္တဲ့ H1N2, H9N2 , H7N2, H7N3 စတာ ေတြလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္ ။
(ဒီနိုင္ငံအေနနဲ့ ဒီႏွစ္မွာ H1N1 နွင့္ H5N1 ၂မ်ိဳးစလံုး ေတြ ့ရပါတယ္ ။)
ဒီတုပ္ေကြးေတြေၾကာင့္ ကမာၻတဝွမ္းမွာ ႏွစ္စဥ္ လူေပါင္း ေထာင္ ေသာင္း၊ ခ်ီျပီးေသၾကရတယ္ ။ အဲ့ေလာက္ ္ဆိုးတာ ။ ဒါေပမဲ့ ျဖစ္ေနၾက မို ့ လူ အေတာ္ မ်ားမ်ားက သိပ္အေလးမထားခ်င္ၾကဘူး ။အိမ္သံုးေဆးေလးေတြ ေသာက္ရင္းနဲ့ ေပ်ာက္သြားၾကသူေပါင္းလည္း မနဲတာမို ့ ၊တုပ္ေကြးဆိုတာ ခရီးသြားဧည့္သည္ သေဘာေလာက္ပဲ ေပါ့ ။ အခ်ိန္တန္ေပ်ာက္တာကိုး ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ခံစြမ္းအားနဲေနသူမ်ား၊ အသက္အရြယ္ ၾကီး လြန္း ၊ ငယ္လြန္း ေနသူမ်ား ။ ႏွလံုး ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ စတဲ့ ေရာဂါ အခံရွိသူမ်ား မွာေတာ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆ ေနဖို ့ မသင့္ေလ်ာ္ပါဘူး ။
ေရာဂါလကၡဏာေတြက သိၾကတဲ့ အတိုင္းပဲ ၊ အတိုင္းပါဘဲ ႏွာေခ်မယ္ ၊ႏွာေစးမယ္ ။ ေခ်ာင္းဆိုးမယ္ ။ တကိုယ္လံုး ကိုက္ခဲျပီး မအီမသာ ျဖစ္မယ္ ။ အဖ်ားလဲ ရွိတတ္တယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္ ။ေခါင္းကိုက္မယ္ ။အစားအေသာက္ပ်က္မယ္ ။ပ်ိဳ ့ ့အန္ မယ္ ၊တခါတေလ ဝမ္းေလ်ာတတ္တယ္ ။ အန္တတ္တယ္။ ဗိုက္ေအာင့္တယ္၊ ဒီထက္ပိုဆိုးလာရင္ေတာ့ အသက္ရွဴ လမ္းေၾကာင္း ေယာင္ရမ္းျပီး အသက္ရွဳ ၾကပ္ မယ္ ၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္မယ္ ။ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်သြားျပီး ေအးစက္ျပီး ေရွာ့ ရတတ္တယ္ ၊ နမိုးနီးယား အဆုပ္ေရာင္ျပီး အသက္အႏၱရာယ္ေပးတတ္ပါတယ္။
ေရာဂါဘယ္လိုျပန္ ့ပြားသလည္း ။
ႏွုာေစး ေခ်ာင္းဆိုးေနသူတေယာက္ရဲ ့ ေခ်ာင္းဆိုးလိုက္ ရွဳထုတ္ လိုက္တဲ့ တံေတြး၊ သလိပ္ နဲ့ အမွဳန္ အစက္ေတြ ထဲ မွာ ဒီ ဗိုင္းရပ္ပိုးေတြ အမ်ားၾကီး ပါဝင္ေနပါတယ္ ။ဒီေတာ့ သူ့နဲ့ နီးစပ္ေနသူေတြကိုတိုက္ရိုက္ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းမွတဆင့္ ေရာဂါ ပ်ံ ့ပြားေစပါတယ္ ။ တခ်ိဳ ့က်ေတာ့ ဒီတံေတြး သလိပ္ႏွာရည္ေတြ ရွိေနတဲ့ အသံုး အေဆာင္ ( ဥပမာ - လက္ကိုင္ပဝါ မ်က္နွာသုတ္ပဝါ၊ ေရခြက္ ၊ ေရာဂါရွိသူကိုင္တြယ္တဲ့ တယ္လီဖုန္း ၊ ကြန္ျပဴတာ ကီးဘုတ္ ၊အမ်ားသံုး တံခါးလက္ကိုင္ ၊ဓါတ္ေလွခါး ခလုပ္ စတာေတြ ) မွတဆင့္ ထိေတြ ့ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္နိူင္ပါတယ္ ။
ဒါေၾကာင့္ မိမိရဲ ့ လက္ကို တခုခုကိုင္ျပီးတိုင္း အစာမစားမွီ ၊ စင္ေအာင္ေဆးသင့္ပါတယ္ ။ လူအမ်ား စုေဝးရာ ေနရာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ရုပ္ရွင္ရံု လို အလံုပိတ္ခန္းထဲမွာနာရီမ်ားစြာ နီးနီးကပ္ကပ္ေနရတဲ့ ေနရာမ်ိဳး၊ တတ္နိူင္သေလာက္ ေရွာင္သင့္ပါတယ္ ။ သြားမယ္ဆိုရင္လည္း ႏွာေခါင္း ပါးစပ္ စည္းတဲ့ Mask ကို အသံုးျပဳရပါမယ္။ဒါေပမဲ့ Mask ဆိုတာ ေလမွတဆင့္ မိမိထံကို ရာႏွဳန္းျပည့္ လံုးဝ ေရာဂါပိုး မဝင္လာေအာင္ တားဆီးေပးတာမ်ိဳး မရွိနိုင္ပါဘူး။ မလိုအပ္ပဲနဲ့ ေဆးရံု ကဲ့သို ့ ေရာဂါပိုးမ်ား စုစည္းတဲ့ေနရာ ေတြ မသြားပါ နဲ ့ ။ မသန္ ့ရွင္းတဲ့ လက္မ်ားျဖင့္ မိမိ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း ၊ပါးစပ္ေတြကို ထိကိုင္ ပြတ္သတ္ျခင္း မျပဳလုပ္ပါနဲ့ ။ အစားစားခါနီးတိုင္း လက္ကို သန့္စင္ေအာင္ ေဆးေၾကာပါ ။ အရမ္းေအးတဲ့ေဒသေတြမွာ လက္ကို ေရျဖင့္ မၾကာခဏေဆးေၾကာျခင္း မျပဳနိူင္ပါက Disinfectant dry soap gel မ်ားနဲ့ အေျခာက္ေဆး နိူ္င္ပါတယ္ ။
ဘယ္လိုစစ္ေဆးမလည္း ။
ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး တာ အဖ်ားၾကီးေနတာ ၂ရက္ ေက်ာ္ျပီး ရိုးရိုး အကိုက္အခဲေပ်ာက္ ကိုယ္ပူက်ေဆး ၊ common cold tablet ေတြ နဲ ့ မသက္သာရင္ တတ္ကၽြမ္းသူ ဆရာဝန္ ဆီျပ ဖို ့ ဝန္မေလးပါ နဲ ့ ။
လည္ေခ်ာင္း နဲ့ ခံတြင္း အေျမွးပါးမွာ ကပ္ေနတဲ့ ဗိုင္းရပ္ပိုးေတြကို ဓါတ္ခြဲစစ္ေဆးဖို ့ လိုပါတယ္ ။ စစ္ေဆးနည္းေတြလည္း အမ်ားၾကီး ပါ ၊ Throat swab ယူျပီးစစ္ေဆးတဲ့ Real-time RT-PCR ဆိုတာကအမ်ားစု လက္ခံအသံုးျပဳ ေနတဲ့့ နည္းပါ ။ ပိုျပီး တိက် မွန္ကန္ ျမန္ဆန္ တယ္ ေပါ့ ။
ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းေတြ ရွိပါေသးတယ္ ၊ တမ်ိဳးက rapid influenza diagnostic tests (RIDT) - သူက မိနစ္ ၃၀ အတြင္း အေျဖထြက္ပါတယ္ ။ Direct and Indirect Immunofluorescence Assays(DFA and IFA) ဒါကေတာ့ ၂ နာရီမွ ၄ နာရီ အတြင္း အေျဖသိနိုင္ပါတယ္။ ေသြးေဖါက္ျပီး ေသြးရည္ၾကည္ မွ စစ္တဲ့ နည္းေတြျဖစ္ျပီး ၾကားဖူးနားဝ ရွိရေအာင္ ပါ ။ တကယ့္ လုပ္နည္း အဆင့္ဆင့္ နဲ့ အေျဖေတြကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာနည္းလမ္းအလိုက္ ကြဲျပားမွဳ ရွိပါတယ္ ။
ဘယ္လိုကုသမလည္း ။
မ်ားေသာအားျဖင့္ ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး ဖ်ားနာ တာေလာက္ကို ရိုးရိုးတုပ္ေကြး အမွတ္နဲ့ အိမ္သံုးေဆးဝါးေလာက္ နဲ ့ပဲကိုယ့္ဟာကိုယ္ အရင္ လက္တည့္စမ္းေလ့ ရွိပါတယ္ ။ အလြယ္ဆံုးကေတာ့ သန့္ရွင္းေသာေရေႏြးကို မ်ားမ်ားေသာက္ျပီး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အနားယူရပါမယ္ ။ အရည္ရႊမ္းတဲ့ အသီးအရြက္မ်ား ကို စားေပးျခင္းျဖင့္ လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ နဲ့ သတၱဳဓါတ္ေတြ ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္ပါတယ္ ။
ဖ်ားနာေနရင္ေတာ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ ကိုယ္ပူက်ေဆး တခုခု ေသာက္ ပါ ။ ဒီေဆးေတြ လည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေပ မဲ့ acetaminophen တို ့ ibuprofen ပါဝင္တဲ့ေဆးေတြ ကို အခ်ိန္အဆနဲ့ ေသာက္လို့ရပါတယ္ ။
Aspirin ( salicylate) ပါတဲ့ေဆး ကိုေတာ့ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ေအာက္ မ်ား ေသာက္သံုးရန္ သိပ္မသင့္ေတာ္ပါ ။ Reye's Syndrome လို့ေခၚတဲ့ အသည္းနဲ့ ဦးေႏွာက္ ထိခိုက္ပ်က္စီးတဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳး ျဖစ္ေစတတ္လို့ပါ ၊အဲ့ဒီ ေရးစ္ ေရာဂါက နဂို အခံ အဆီအက္စစ္ဓါတ္တိုးဓါတ္ျပဳျခင္း ပံုမမွန္ျဖစ္ေနသူ ၊ ကေလး နဲ့ ယ္ေက်ာ္သက္ေတြ မွာ တုပ္ေကြး ၊ ေရေက်ာက္စသျဖင့္ကူးစက္ခံရစဥ္ မွာ Aspirin (salicylate) ပါတဲ့ေဆးေတြ ေသာက္သံုးမိပါက ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္နိုင္တဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳးပါ )
တကယ္လို ့ ဒီေဆးေတြ ေသာက္လို့ မွ ၂ ရက္အတြင္း မသက္သာရင္ ေဆးရံု ေဆးခန္းေတြမွာ နားလည္တဲ့ဆရာဝန္ နဲ့ ေသခ်ာကုသင့္ပါတယ္ ။ (ျဖစ္နိုင္ရင္ေတာ့ တုပ္ေကြးလကၡဏာ စတာ နဲ့ ဆရာဝန္ နွင့္
ကုသမွဳ ခံယူတာ အေကာင္းဆံုးပါ )
ဒီဗိုင္းရပ္ ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တာ ေသခ်ာရင္ေတာ့ --oseltamivir (Tamiflu) ေသာက္ေဆး ။( တုပ္ေကြး ျဖစ္တာ ၄၈ နာရီအတြင္းေသာက္နိူင္ရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္ ။ ၉၀ ရာႏွဳန္းခန္ ့ မွာ တုပ္ေကြးကို ပိုမို ဆိုးရြားစြာ ခံစားရျခင္းမွ သက္သာေစပါတယ္ ။)
အေသးစိတ္ကို ဒီေနရာ မွာ ဆက္လက္ဖတ္ရွဳ နိူင္ပါတယ္ ။
--zanamivir (Relenza) inhalation ဖ်န္းေဆး ။ ( ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ရွိသူမ်ား မသံုးစြဲရ )
--Peramivir အေၾကာထိုးေဆး
အစရွိတဲ့ ေဆးေတြနဲ့ ဆရာဝန္ညြန္ၾကားခ်က္အရ ကုသမွဳ ခံယူနိုင္ပါတယ္ ။ ဒီေဆးေတြမွာ ေဘးထြက ဆိုးက်ိဳးမ်ား ရွိပါတယ္ ။ (Peramivir ဆိုတာ ကေတာ့ စမ္းသပ္ ဆဲကာလ မွာ ပဲ ရွိေနပါေသးတယ္ တျခားေဆး ေတြနဲ့ ကုမရေတာ့ မွ သာ သံုးဖို့ ျဖစ္ပါတယ္ )
ဒီလို ကာကြယ္ နိူင္တယ္ ။
ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ သက္ ေရာက္ မွဳ ရွိသည္ ဆို တဲ့ အတိုင္း ၊ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ထားၾကရင္ ေရာဂါျဖစ္ဖို့ အခြင့္ အလမ္း နဲ ပါမယ္ ။ အေျခခံ ကာကြယ္နည္းေတြ ကေတာ့ အထက္မွာေျပာခဲ့သလို ။ အစာမစားမီွ လက္ေဆးပါ ။ လက္မေဆးပဲ မိမိ မ်က္စိ နွာေခါင္း၊ ပါးစပ္ စတာေတြ ကို ကိုင္တြယ္ျခင္း မျပဳပါနဲ့ ။ ႏွာေစးရင္ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ ကိုယ့္ ေရာဂါ သူမ်ား မကူးေအာင္ ။ သူမ်ား ေရာဂါကိုယ္မကူးေအာင္ Mask တပ္ဆင္ ပါ ။ လူေတြမ်ား ေလဝင္ေလထြက္ မေကာင္း ပိတ္ေလွာင္တဲ့ ေနရာေတြ ကို ေရွာင္ပါ ။
ေနာက္ တနည္း က .ကာကြယ္ေဆး ထိုး ျခင္း ( Antiflu Vaccination ) ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒီ ေဆးေတြ ကို WHO မွ လာမဲ့ ႏွစ္ တုပ္ေကြးရာသီ မွာ ျဖစ္မဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုး အမ်ိဳးအစားကို တြက္ခ်က္ျပီး ႏွစ္စဥ္ ေျပာင္းလဲ ထုတ္လုပ္ၾကရတာ ျဖစ္လို့ တႏွစ္နဲ့တႏွစ္ ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ ေဆး အမ်ိဳးအစားက တသမတ္တည္း မဟုတ္ပါဘူး ။ ေဆးရဲ ့ ကာကြယ္မွဳ ေပးနိုင္တဲ့ အာနိသင္ က ေဆးထိုး အျပီး ၁ လ ၾကာမွ ရ မွာ ျဖစ္ျပီး
၁ႏွစ္သက္တမ္းသာ ကာကြယ္နိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ တုပ္ေကြး ရာသီ မတိုင္မီ ၂ လ ေလာက္ မွ စတင္ ထိုးထားရပါမယ္ ။ ႏွစ္စဥ္ အခ်ိန္မွန္ ထိုးၾကရပါမယ္ ။ တိုးတက္ျပီးသား နိုင္ငံေတြ မွာေတာ့ အစိုးရ
က်န္းမာေရးဌာနေတြ မွ တာဝန္ယူျပီး အခမဲ့ ထိုးေပးပါတယ္ ။ (ေဆး အေရအတြက္ အလိုက္ ဦးစားေပး အဆင့္မ်ား ခြဲထားတတ္ပါတယ္ ။ ၂ႏွစ္ေအာက္ ကေလး၊ အသက္ ၆၅ ႏွစ္အထက္ ၊ ႏွလံုး ေသြးတိုး
ဆီးခ်ိဳ ၊ ရင္ၾကပ္ ပန္းနာ ၊ေရာဂါ အခံ ရွိသူမ်ား ၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ဆင္း ေရာဂါ ခံစားေနရသူမ်ား ကို ဦးစားေပး ပထမ အဆင့္ ထားရွိပါတယ္ )
၂၀၀၃ ခုႏွစ္ မွာ SARS coronavirus ဆိုတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ SARS ဆိုတဲ့ေရာဂါ နာမည္ဆိုး ၾကီးနဲ့ ေသသူမ်ားတာေၾကာင့္ တကမာၻလံုး တုန္လွဳပ္ေခ်ာက္ျခားသြားခဲ့ၾကျပီး ၊ ၂၀၀၄ ခု ႏွစ္မွာဆိုရင္ လူေတြက Antiflu vaccination ကို အလုအယက္ ထိုးလိုၾကတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးက SARS ကာကြယ္ ေဆး မဟုတ္ဖူး ဆိုတာ လူအမ်ား နားလည္ ေအာင္ ရွင္းျပၾကရတယ္ ၊ ေဆးေတြေတာင္ ထုတ္လို ့ အလွ်င္ မမွီ ျပတ္လပ္ခဲ့ရတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ၾကာလာလို ့ ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ျဖစ္ကုန္ၾက ျပီး .ကာကြယ္ေဆး မထိုးလိုၾကေတာ့ ဘူး ။ ဒါေၾကာင့္ ျပီးခဲ့တဲ့ ေနာက္ဆံုးတေခါက္ ၂၀၁၀ ေအာက္တိုဘာ မွ စတင္ ထိုးေပးခဲ့တဲ့ ကာကြယ္ေဆး ေတြကို မွန္းထားသေလာက္ လာ မထိုးၾကလို ့ ၊ အသိေပး ေၾကာ္ျငာခ်က္ေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္ ။ ဒီတနွစ္ ဒီနိူင္ငံမွာ တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆံုးသူေတြထဲ မွာ ကာကြယ္ေဆး မထိုးထားခဲ့ၾကတဲ့သူအမ်ားဆံုး ျဖစ္လို ့ ၊ က်န္းမာေရး ပညာေပး လုပ္ငန္းေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္ ့ျပန္ ဆက္လုပ္ေနရပါတယ္ ။
ဒီ ႏွစ္အတြက္ ကာကြယ္ေဆးကေတာ့ ေအာက္ ပံု မွာ ျပထားတဲ့ အတိုင္းပါ ။
ေဆးနဲ့ မတည့္သူေတြလည္း ရွိတတ္ပါတယ္ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဒီေဆးက ၾကက္ဥ Egg Protein မွ ထုတ္လုပ္ထားတာျဖစ္လို ့ ဥနဲ့မတည့္ သူမ်ား မထိုးရပါဘူး ။ တခ်ိဳ ့မွာ လည္း Allergic Reaction ေတြ ရွိတတ္ပါတယ္ ။ ဘယ္ေဆးမဆို ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတာမို ့ တျခားေဆးေတြနဲ့ မတည့္သူမ်ား သတိထားရပါမယ္ ။
ဝက္တုပ္ေကြး နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဒီေနရာမွာ ေရးထားတာေတြလည္း ရွိပါတယ္ ။
ဘေလာ့တခြင္ မွာ ဝဲလည္းကင္းစင္ ၊ တုပ္ေကြးလည္း မဝင္ၾကပါေစနဲ့လို ့ဆုေတာင္းေပးပါတယ္ ။
လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ပါတ္ေလာက္က စျပီး ကိုယ့္ဘေလာ့ေလး ျပသနာတက္သြားတယ္ ။ အဲ့ဒီတံုးက Blogger Dashboard ကေန Post ေရးလို ့ ရေသးတယ္ ။ တင္လို ့ ရေသးတယ္ ။ တိုက္တိုက္ ဆိုင္ဆိုင္ပဲ ပလပ္ေပါက္ကို ကိုင္မိေလတာ လား မသိ.. လင္ဇီး ကို အထင္ၾကီးသလို မၾကီးသလို ၾကားထဲ မွာ ဒီဘေလာ့ေလး ဒီလိုျဖစ္သြားတယ္ ဆိုေတာ့ ..တခုခုေတာ့ တခုခု ပဲ လို ့ ထင္လိုက္ မိတယ္။ ကြန္ျပဴတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဖြင့္တာ နဲ့ ပိတ္တာေလာက္ပဲ သိတဲ့သူတေယာက္ဆိုေတာ့ .. သူမ်ားေတြ ေျပာေျပာေနတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ တေကာင္ေကာင္မ်ား ကိုက္သလား ရယ္လို ့ စိုးရိမ္ မိသြားတယ္ ။ ျမင္လိုက္ရတဲ့ ပံုက အဲ့လို ၾကီးေလ..
ဒါနဲ့ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကို လွမ္းေမးၾကည့္ေတာ့ သူကလည္း သူသံုးေနတဲ့ Microsoft security essential ဆိုတဲ့ ဗိုင္းရပ္သတ္တဲ့ ေဆာ့ဝဲလ္ေလး အလကားေပးတဲ့ ေနရာ ကေန ဝင္ဆြဲျပီး သံုးလိုက္မိကာမွ ငါးပါးမက ေမွာက္ေတာ့တာပဲ ။
ျဖစ္ပံုက သံုးေနတဲ့ Vista ၾကီးက အဆင္မေျပလို ့ Window XP ျပန္ေျပာင္းသံုးဖို ့ လုပ္ေပးလိုက္တဲ့သူက လိုင္စင္မဲ့ ေဆာ့ဝဲလ္ ထဲ့ထားေပးျပီး မွာထားခဲ့တယ္ ။ ဘယ္ေတာ့မွ Update မလုပ္ဖို ့ ေပါ့ ။ ဒီအခ်က္ကိုေမ့ျပီး ခုန အလကားေပးတဲ့ ဗိုင္းရပ္သတ္ တာ ၾကီးကို Install လုပ္ run ျပီးေတာ့ Restart .. လုပ္ရိုး လုပ္စဥ္ေတြ လုပ္ဖို ့ ျပန္ အပိတ္မွာ ... ပလံု..ပလံု.... တေလာကလံုး ေမွာင္မဲသြားသလိုပဲ..
ဟိုက္.. ငါ့ကြန္ျပဴတာေလး ျပန္ဖြင့္ မရေတာ့ ပါလား .. လို ့ေပါ့ ။
အဲ့ ည က .. မိုးလင္းတဲ့ ည...
ေနာက္ရက္ေတြ အလုပ္တက္ ေနရတာ လည္း စိတ္မပါ ။ လူက အင္တာနက္ မဝင္ရ မေနနိုင္ ဆိုေတာ့ ၊ ေမ်ာက္ငပိ ကိုင္မိသလို..ရိုးတိုး ရြတ နဲ့ေပါ့ ။ မ်က္ႏွာစာအုပ္မွာလည္း မဖြ နိုင္ ၊ ဘေလာ့မွာ လည္း မၾကြနိုင္ နဲ့ အလုပ္နားတဲ့ရက္ေရာက္မွ မိတ္ေဆြေလးတဦး ဆီ အေမဘုတ္(Mother Board) ၾကီး မျပီး စစ္ၾကည့္ ရတယ္ ။ အေရးေပၚ အသက္ကယ္ဖို ့ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ က်ိဳးစားျပီး ဘယ္လိုမွ မရေတာ့လို ့ Window ေတြ ျပန္တင္ Format ေတြ ျပန္ခ် နဲ့ သူလည္း ထမင္းစားပ်က္ အခ်ိန္ကုန္ခံျပီး လုပ္ေပးလိုက္ေတာ့ Coma ဝင္ေနတဲ့ ကိုယ့္ ကြန္ေလး ျပန္လည္နိုးၾကားလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ကိုယ့္ IP နံပါတ္ေလး မသိေတာ့ ခြဲေဝ သံုး ဖို ့ ေပးထားတဲ ့ အင္တာနက္ လိုင္းထဲ ျပန္ဝင္လို ့ မရေသးျပန္ဘူး ။ ႏွစ္ကူး ပိတ္ရက္ေတြ မွာ အလုပ္နားၾက ေတာ့ နံပါတ္ သိတဲ့ သူ အလုပ္ျပန္တက္မဲ့ ရက္ကို ေစာင့္ျပီး reset ျပန္လုပ္ေပးတယ္။
ဝမ္းသာအားရ နဲ့ ဘေလာ့ေတြ လည္ေတာ့ မဟဲ့ လို ့ ကိုယ့္ဘေလာ့ေလး ျပန္ဖြင့္ဝင္လိုက္ပါတယ္ ... လား..လား... ဟိုတေကာင္ မဲလဝဲ ဆိုတဲ့ ဟာၾကီးက အေပါက္ဝ ကေန ဆီးၾကိဳ ေခ်ာက္လွန့္ ေနတံုးပါလား ။ ဒီတခါေတာ့ ဘာ ဗိုင္းရပ္သတ္တာမွ မလုပ္ရဲေတာ့ဘူး ။ ဒါနဲ့ ပဲ ကိုေဇာ္နဲ့ အျဖဴေရာင္ နတ္သမီး ဆီ အပူကပ္ရျပန္တယ္ ။နတ္သမီးလဲ အျဖဴေရာင္ဘဝမွ အနီေရာင္ဘဝ ေျပာင္းသြားရွာတယ္လို ့ သတင္းသန့္သန္ ့ၾကားထားတယ္ေလ ။
သူ ့ဆိုဒ္ ကို ဝင္ရင္ ဒီလို စာတမ္းၾကီးက ဆီးၾကိဳ ေနေတာ့ တာပဲ။
ဒါနဲ ့ ကိုေဇာ္ ေပးတဲ့ အဲ့ဒီလင့္ ထဲ မွတဆင့္ မဲလဝဲဆိုတဲ့ ဘာမွန္းမသိတာၾကီးကို သြားရွာ ျဖစ္တယ္။ သူ ့ညႊန္ၾကားခ်က္ အတိုင္း လိုက္စစ္ .. လိုက္ရွာ ..လိုက္လုပ္ လိုက္ေတာ့ မွ အဆင္ေျပ သြားပါတယ္။ ခုေတာ့ ေရွ ့မွာ ကန္ ့လန္ ့ခံေနတဲ့ နီနီရဲရဲ မဲလဝဲၾကီး ေလာေလာဆယ္ အတြက္ ရွင္းလင္းထားလိုက္ပါျပီ ။
ဒီ မဲလဝဲ ၾကီး ဘယ္က ေန ဘယ္ လို ေရာက္လာတာ ပါ လည္း ။???
အဲ့ဒီ မဲလဝဲ ဆိုတာ က .. ကိုယ္ဆိုဒ္ထဲကို သူမ်ားလာထဲ့သြားတာလဲ ျဖစ္နိုင္ပါသတဲ့
How did this happen?
In some cases, third parties can add malicious code to legitimate sites, which would cause us to show the warning message.
ကဲ.... လူေတြ လူေတြ ..ဘယ္ေလာက္ေတာင္မ်ား ခက္လိုက္ပါသလည္း ။ ဟိုဝဲ ဒီဝဲ လိုက္ဝဲျပီး သူမ်ားေတြကို ဒုကၡလိုက္ေပးေနၾကတဲ့ လူေတြလည္း ရွိေနပါေသးလားကြယ္ ...
ဘာပဲ ေျပာေျပာ အဆိုးထဲက အေကာင္းဖက္ ျပန္ေတြးဆင္ျခင္ၾကည့္လိုက္မိေတာ့
၁-ေကာ္ပီ မိုက္ခရိုေဆာ့ ဝင္းဒိုးတင္ထားမိသူေတြ .. update မလုပ္မိေစဖို ့ သတိထားရ မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း။
၂- အြန္လိုင္းမွာ သိရေပမဲ့ တကယ္ကူညီတတ္တဲ့ မိတ္ေဆြမ်ား ရနိုင္ေၾကာင္း ။
၃- နည္းပညာေတြ တိုးတက္ေနတာနဲ့ အညီ ကိုယ္တိုင္လည္း ေခတ္ေနာက္ မွာ သိပ္ျပတ္မက်န္ေနခဲ့ဘို ့လိုအပ္ေၾကာင္း။
၄- လိုအပ္တဲ့ အသိပညာအားလံုး လိုသလို ဆည္းပူးနိုင္ တာမို ့၊ အင္တာနက္ဆိုတာဟာ သံုးတတ္ရင္ မိတ္ေဆြ မသံုးတတ္ရင္ ရန္သူ အျဖစ္မ်ိဳး ျဖစ္နိူင္ေၾကာင္း ။
မွတ္သားထားလိုက္ရပါတယ္။
ဒီ အတြက္ ကူညီၤေပးတဲ့ ကိုေဇာ္ ၊ နတ္သမီး ၊ ကိုလင္းထက္ နဲ့ ဘယာေၾကာ္တို ့ကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
အဆင္ မေျပေသးရင္ေတာ့ ေနာက္ဘေလာ့အသစ္တခု တည္ေဆာက္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။
ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဆိုဒ္ဘား ထဲ က မိတ္ေဆြေတြ ရဲ့ ဘေလာ့လင့္ ေလးမ်ားစြာကို ေခတၱ ျဖဳတ္ထား လိုက္ရပါတယ္ ။ အဆင္ေျပတဲ့ အခ်ိန္မွ ျပန္ ရွာ ထဲ့ ရ ပါေတာ့ မယ္ ။
စာဖတ္သူ မိတ္ေဆြမ်ားလည္း မိမိတို ့ ဘေလာ့အိမ္ကေလး သန့္ ရွင္းမွဳ ရွိ မရွိ Scan လုပ္ျပီး စစ္ေဆးနိုင္ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ အိမ္ဝ မွာ နီနီရဲရဲ မဲလဝဲ ၾကီၤး ေတြ ့ရင္ လည္း လန္ ့စရာ မလိုပဲ ခ်က္ခ်င္း ေမာင္းထုတ္ လို ့ ရ ပါတယ္။
အားလံုး က်န္းမာ သန့္ ရွင္းစြာ ျဖင့္ ဘေလာ့ဂင္နိုင္ ၾက ပါေစ ။
ျဖည့္စြက္ခ်က္ ။ ။
ေၾကျငာခ်က္ အမွတ္ ၁/၂၀၁၁။ ။
ဘေလာ့ဂါေတြမွာခံစားေနၾကရတဲ့ ဝဲစြဲေရာဂါမ်ားကို ေပ်ာက္ကင္းကုသေပးနိုင္မဲ့ အေကာင္းဆံုး “ဝဲသတ္ေဆးေဖၚစပ္ေပးနိူင္သူမ်ား”အား..၂၀၁၁ ရဲ့ “ဝဲနိုဘယ္ဆုၾကီး” ေပးအပ္နိုင္ပါရန္ ဝဲစြဲဘေလာ့ဂါမ်ားမွ စုေပါင္းအဆိုတင္သြင္းၾကမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္းးးးး
မေျပာမျပီး မတီးမျမည္ ဆို ေပမဲ့ ၊ ေျပာေနရင္း ကလည္း မျပီးနိူင္ ၊ မတီးတာေတြလည္း ျမည္ေနၾကေတာ့ ဒီဇာတ္လမ္းေလးကို ပဲ ထပ္ဆက္ရပါအံုးမယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ ( မျပီးေသးတဲ့) လင္ဇီးေနာက္ဆက္တြဲ ေလးေပါ့ ။
ေကာ္မန္ ့ေတြ မွာ ေရးထားတာ ေတြ ( အျပန္ အလွန္ ေတြ အပါ အဝင္ ) ဖတ္ရတာ အေၾကာင္းအရာတခုကို ရွဳေဒါင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ဆိုေတာ့ ဗဟုသုတ ရယူစရာေတြ လည္း ရွိ္ပါတယ္။
ကိုယ္ မျမင္မိတဲ့ ရွဳေဒါင့္ေတြ လစ္ဟာခ်က္ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္ ဆိုတာ ေျပာလိုပါတယ္ ။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အျပဳသေဘာအေနနဲ့ ၾကည့္တတ္ ေတြးတတ္ မယ္ ဆို ရင္ ဒါ က ဘယ္သူ ့ ဘယ္သူမွ ေစာ္ကား ေမာ္ကား ေျပာဆို ေရးသား ေနၾကတာ မဟုတ္ဖူး၊ အေတြ႔အၾကံဳ ဖလွယ္ ေနၾကတာ လို ့ယူဆလို ့ ရပါတယ္ ။
တေယာက္ကလည္း ဝင္ ေျပာသြားေသးတယ္ ။ လင္ဇီးအေၾကာင္းနဲ ့ ဘာမွ မဆိုင္တာ ကို ။ Idiot ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ကိုယ္ၾကိဳက္လို ့ ကိုယ့္နာမည္ ထဲ မွာ ထဲ့ေရးထားတာပါ ။ “ ပုထုဇေနာ ဥမၼတေကာ ” ၊ လူတိုင္းဟာ တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳးရူးေနၾကတဲ ့ အရူးေတြခ်ည္းပါပဲ ။ တကယ့္ အရုူးေတြ ကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ရူးေနတယ္လို ့ ဝန္မခံ တတ္ၾက ပါဘူး ။ ဒီေတာ့ သူမ်ားကို ရူးတယ္ ေျပာသူ က သူ ့ကိုယ္သူ ဘယ္လို လူ ဆိုတာ အရင္ သံုးသပ္ၾကည့္ ဖို ့ လိုပါတယ္။
အဓိက ေျပာလိုသူက မပိုးပိုးသို ့ ျဖစ္ပါတယ္ ။ မပိုးပိုး ခုလို တင္ျပတာ လက္ခံပါတယ္ ။
လင္ဇီး မေကာင္းတာ၊ ေကာင္းတာေတြကို ေျပာလိုျခင္း သက္သက္ မဟုတ္ပါ ။ လင္ဇီးမွာလည္း ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိမွာ ပါ ၊တရုပ္ျပည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သံုးစြဲေနခဲ့ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းေဆး တမ်ိဳးဆိုေတာ့ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သံသယ ျဖစ္စရာ မလိုပါဘူး ။ ဒါေပမဲ့လည္း ေကာင္း နဲ႔အဆိုး ဆိုတာ အျမဲ ဒြန္တြဲ ေနတတ္ၾကတာ မို ့ ၊ ေကာင္းေၾကာင္းေတြခ်ည္း ေၾကာ္ျငာ ေနဖို ့ မသင့္ပါဘူး ။ မွိဳ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္လို့ ေကာင္းတဲ့ မွိဳ ေတာင္မွ အဆိပ္သင့္ခ်င္သင့္နိုင္ပါေသးတယ္ ဆိုတာလည္း သေဘာေပါက္ပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီကုမၸဏီက ထုတ္တဲ ့ ဒီမိွဳကဘယ္မွာေပါက္တယ္၊ဘယ္လိုရတယ္ဆိုတာက စားသံုးသူေတြ ဘယ္လို လိုက္ျပီးစစ္ေဆးလို ့ရမွာ တဲ့လည္း၊ေၾကာ္ျငာထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္းသာ ယံုၾကည္ရမွာေပါ့ ။ေၾကာ္ျငာကလည္း ထံုးစံအတိုင္း ေကာင္းတဲ့အရာေတြခ်ည္းပဲ ေၾကာ္ျငာမွာေပါ့ ။
ကိုယ္ ေပးခ်င္တဲ့ message က၊ ေဆးတမ်ိဳးဟာ ေရာဂါ ေပါင္းစံုကို ေပ်ာက္ကင္းနိုင္စြမ္းရွိတယ္ ဆိုတာ က ယုတၱိ မရွိပါဘူး ။ ျပီးေတာ့ ဒီလင္ဇီး ျဖန့္ျဖဴးေရာင္းခ်တဲ့ ကုမၸဏီက သံုးစြဲရာမွာ ရရွိမဲ့ အက်ိဳးေတြကိုသာ ေဝေဝဆာဆာ ေဖၚျပထားတာေတြ ့ရပါတယ္ ။ျဖစ္လာနိူင္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးဆိုတဲ့ အရာေတြကို တလံုးတပါဒမွ် ေဖၚျပေရးသားထားျခင္း လံုးဝ ( လံုးဝ ) မပါရွိပါ ။ေကာင္းက်ိဳးနဲ့ ဆိုးက်ိဳးဆိုတာ ေဆးတိုင္းမွာ ရွိၾကပါတယ္ ။ တန္ရင္ေဆး၊ လြန္ရင္ေဘး ဆိုတာ လည္း လူတိုင္းသိၾကပါတယ္။ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာ နဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ေဆးေတြ ကို တကမာၻလံုးမွာရွိတဲ့ ေဆးလမ္းညႊန္ ေဆးက်မ္းေတြအားလံုးမွာဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာေဆးနဲ့ ပတ္သက္သမွ် ေတြကို
-Biochemistry,
-Ingredient ,
-Plasma half life,
-Indication ,
-Contraindication,
-Dosage ,
-Route of administration,
-Side effect ,
-Drug interaction,
-Precaution
အစရွိတာေတြကို စံုလင္တိက်စြာ ေဖၚျပထားရပါတယ္ ။ ေျပာခ်င္တာ ကေတာ့ အဲ့ဒီေဆးေတြ ရဲ့ ဇီဝတည္ေဆာက္ပံု၊ပါဝင္တဲ့ ပစၥည္းမ်ား၊ေသြးထဲမွာ ရွိေနမဲ့ ေဆးအရွိန္ရဲ့ သက္တမ္း၊ သံုးစြဲသင့္တဲ့ ေရာဂါမ်ား၊ မသံုးစြဲသင့္တဲ့ ေရာဂါမ်ား၊ အသံုးျပဳရမဲ့ ပမာဏ( ကိုယ္အေလးခ်ိန္အလိုက္ အတိအက် တြက္ရျခင္း)၊ နဲ့ အသံုးျပဳနည္း ( ေသာက္ေဆး၊ အသားထိုးေဆး၊ အေၾကာထိုးေဆး စသျဖင့္)၊ ျဖစ္နိူင္ေခ်ရွိတဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား၊ ေဆးအခ်င္းခ်င္း ဓါတ္ျပဳျခင္းမ်ား ၊ သတိျပဳရန္ အခ်က္မ်ား ( ဥပမာ - ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၊ နို ့တိုက္ မိခင္မ်ား မသံုးရ စသျဖင့္ ) ေသခ်ာ စံုလင္စြာ ေဖၚျပၾကရပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ ဒီေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့ ေဆးမတည့္ျခင္း ဓါတ္ျပဳမွဳ အတြက္ ဘယ္လို ေျဖေဆးေတြ သံုးရမယ္ ဆိုတာလည္း ေဖၚျပရပါတယ္ ။
ေနာက္တခ်က္ ေျပာလိုတာက ေဆး မွန္သမွ် ( သူတို ့ကေတာ့ ေဆး ဆိုတဲ့စာရင္းထဲ မထဲ့ပဲ ဓါတ္စာ လို ့ယူဆထားပံု ရပါတယ္ )ကို ေဆးဝါးဘက္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မွဳ ၊ သင္တန္း တက္ေရာက္ ေအာင္ျမင္သူေတြ ( တနည္းအားျဖင့္ ) အစိုးရ အသိအမွတ္ျပဳ ေအာင္လက္မွတ္ ရ ျပီးသားသူေတြ ( Pharmacist ) မွသာ ေရာင္းခ် ခြင့္ ရွိပါတယ္ ။ ျမန္မာ ျပည္မွာ ကေတာ့ ၾကိဳက္တဲ့ေဆးကို ၾကိဳက္တဲ့ေနရာမွာ (ကြမ္းယာဆိုင္ ၊ ေလဟာျပင္ေစ်း စတဲ့ ေနရာေတြမွာ)လိုသေလာက္ အခ်ိန္မေရြး ဝယ္လို ့ ရေနပါတယ္ ။ ဘိုက္ေအာင့္ရင္ ေရာ့ ဒီေဆးေသာက္ ၊ ဖ်ားရင္ ဒီေဆးေသာက္ ဆိုျပီး ကြမ္းယာဆိုင္က တြဲစပ္ ေပးလိုက္တဲ့ေဆး ေတြ နဲ့ ေရာဂါကုေနၾကရသူေတြ မနည္းပါဘူး ။ ေဆးခန္းျပရတဲ့ စရိတ္ေတြက ၾကီးလြန္းလို ့ ေဆးျမီးတုိ မ်ားနဲ့သာ ျပီးသြားၾကရသူေတြလည္း မနည္းလွပါဘူး ။ ဒီလို ေဆးျမီးတို ေတြ ၊ တိုင္းရင္းေဆးေတြ မွာလည္း သူ ့အစြမ္းနဲ့သူထက္ျမက္တဲ့ေဆးေတြရွိၾကပါတယ္ ။ဒါက တပိုင္းပါ ။
တိုးတက္တဲ့ နိုင္ငံေတြမွာ ၊ စားေသာက္ကုန္ နဲ ့ေဆးဝါး ၾကီၤးၾကပ္ မွဳ ကို အေလးေပးတဲ့ နိူင္ငံေတြမွာ ဆိုရင္ မူးယစ္ေစတတ္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ိဳး ( ဥပမာ ေကာ္မက္သာဇင္ လို ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး ၊ ေမာ္ဖိန္း ပါတဲ့ ေဆးမ်ိဳးေတြ ဆိုတာ အထူးကု ဆရာဝန္ၾကီးေတြ ရဲ ့ ေဆးလက္မွတ္ နဲ့သာ ဝယ္ယူခြင့္ ရွိပါတယ္။ဘယ္ေဆးမဆို ဘယ္ေလာက္ေကာင္းတယ္ ေျပာေျပာ အဆင္ မသင့္ တဲ့ အခါ ၊ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြ ခံစားရနိုင္ပါတယ္ ။
Watson လို လူသံုးပစၥည္း ၊အလွကုန္၊ ေဆးဝါး၊ စားေသာက္ကုန္ ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြမွာ အိမ္သံုးေဆး (ဥပမာ ပါရာစီတေမာ တို ့လို အကိုက္ အခဲ ေပ်ာက္ေဆး၊ အစာအိမ္ေလနာ ေပ်ာက္ေဆး၊ စတာ ေတြ ကိုေတာ့ ဒီအတိုင္း အလြတ္ဝယ္လို ့ ရပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ေဆးတိုင္းမွာ သတိျပဳရမဲ့ အခ်က္ နဲ့ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏ ကို ေသခ်ာ ေဖၚျပၾကရပါတယ္ ။)။
ေဆး တခု ဟာ မတည့္ဘူး ၊ Allergic reaction ( ဓါတ္မတည့္ေသာ တုန့္ ျပန္မွဳ) ေတြ ျပလာျပီ ၊ ခံစားလာရ ျပီဆိုရင္ ဒီေဆးကို သံုးစြဲျခင္းမွ ခ်က္ခ်င္း ရပ္တန့္ သင့္ပါတယ္ ။ ေနာက္ျပီး တုန္ ့ျပန္မွဳ ျပင္းထန္တဲ့ အတိုင္းအတာ အလိုက္ လိုအပ္တဲ့ ေျဖေဆး ေတြ ေပးရပါတယ္ ။ Allergic reaction & Anaphylatic shock ရတာမ်ိဳးဆို ခ်က္ခ်င္းေတာင္ ေသနို္င္ပါတယ္ ။
အခု ဒီ ကုမၸဏီက အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္ တေယာက္ ( ပဲခူး ျမိဳ ့က သာမန္ လက္လုပ္လက္စား အေဒၚၾကီးတေယာက္၊ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္က မိုးတြင္း တနဂၤေႏြေန့ တရက္မွာ ကၽြန္မကိုယ္တိုင္ အဲ့ဒီ ဂါနို ကုမၸဏီတည္ေနရာ ကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့စဥ္က ဆံုေတြ ့ ခဲ့တဲ့ အေဒၚၾကီး တေယာက္ ပါ ၊ သူ ့ ရဲ့ အေျပာအရ ) ၊ ဒီလင္ဇီး မွာ ေရာဂါေပါင္းစံု ကို ေပ်ာက္ကင္းေစနိုင္တဲ့ အစြမ္း ရွိပါတယ္ တဲ့၊ ဓါတ္မတည့္ တာေတြလည္း မျဖစ္ေစပါဘူးတဲ့ ၊ ဒီေဆးေသာက္ျပီး ေသတယ္ဆိုတာ သူတခါမွ မၾကားဖူးပါဘူး တဲ့ ၊ တခ်ိဳ ့ မွာ ေတာ့ ဒီေဆးကို စစ သံုးခ်ိန္မွာ ခံစားရတဲ့ ေဝဒနာေတြ ပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္ တဲ့ ။ အဲ့ဒါက ေရာဂါသက္သာခါနီး မွာ ေဆးအစြမ္း ၾကြ လာတာ မို ့ ၊ ေဆးကို မရပ္ပဲ ၂ ဆ ၊ ၃ ဆ တိုးျပီးေတာ့ ေသာက္ ရ မွာ လို ့ ေျပာပါတယ္ ။
အဲ့ဒီ စကားအရဆိုရင္ သူတို ့ေတြဟာ တနဂၤေႏြတိုင္း ျပဳလုပ္ေနတဲ့ သင္တန္းမွာ ဒီလို သင္ျပ ေျပာၾကားျခင္းခံယူထားၾကရလို ့ ျဖစ္ပါတယ္ ။ဒါဟာ လြဲမွားတဲ့ အယူ အဆ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ျပီးေတာ့ ေျပာပါေသးတယ္ ။ ကၽြန္မ ကို ခု ခ်က္ခ်င္း အဖြဲ ့ဝင္ရင္အဖြဲ ့ဝင္ေၾကးက ၁၂၀၀၀ က်ပ္ ထင္ပါတယ္။ ေသခ်ာေတာင္ မမွတ္ထားမိပါဘူး ၊ သြားတိုက္ေဆး တဗူးကို ၅၅၀၀ က်ပ္ေစ်းနဲ့ ရမွာ ျဖစ္ျပီး တျခားလက္ေဆာင္ေတြပါ ရအံုး မွာ မို ့ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းေတာင္ အျမတ္ထြက္ေနျပီ လို ့ ေစ်းတြက္ တြက္ျပလိုက္ပါေသးတယ္ ။
မပိုးပိုးက ေျပာတယ္ ။ “လင္ဇီးေၾကာင့္ မေသဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါဘူး.. ဒါေပမယ့္ အသက္ရွင္ေနစဥ္မွာ ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ခံစားမႈကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္.. လင္ဇီးေသာက္လို႔ ဘာေရာဂါမွ မျဖစ္ဘူးလို႔လဲ ေျပာလို႔ မရဘူးေနာ္.." တဲ့ ဟုတ္ပါတယ္။လင္ဇီးေၾကာင့္ မေသဘူး လို ့ မေျပာပါဘူး ။ ဒီကုမၸဏီကလည္း တျခား ေရာဂါေၾကာင့္ေသတာ လို ့ ေျပာပါတယ္။
“လင္ဇီးေၾကာင့္ဆိုတာ သက္ေသ ျပလို႔ မရပါပဲနဲ႔.. ဘာေၾကာင့္ လင္ဇီးေၾကာင့္လို႔ တစ္ထစ္ခ် သတ္မွတ္ ႏိုင္တာပါလဲ... ေနာက္ၿပီး လင္ဇီးအေၾကာင္းကို ဘယ္ေလာက္ထိ ေလ့လာဖူးပါသလဲ လို႔ ေမးပါရေစ....လင္ဇီးေၾကာင့္လို႔ ထင္ရင္.. အဲဒီ သံသယ ရွင္းသြားေအာင္ ဘာေၾကာင့္မ်ား {cause of death} ကို သိေအာင္ မၾကိဳးစားခဲ့တာပါလဲ...”
ေသဆံုးသူရဲ ့ death certificate ျပန္ရွာမေတြ ့တာေရာ၊ Postmortem မလုပ္ခဲ့ၾကလို ့ေရာ cause of death ကို ေသခ်ာေျပာလို ့ မရပါဘူး ။
အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ေသြးေရာဂါဆရာဝန္ၾကီး ကိုယ္တိုင္ အၾကံေပးခဲ့ပါေသးတယ္ ။ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါ လကၡဏာေတြက ထူးဆန္းလို ့ ေသရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာဖို ့၊ သူတို့ အထင္လည္း ဒီပစၥည္းေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို ့ ယူဆတာေၾကာင့္ တိတိက်က် အေၾကာင္းရင္းကိုသိလိုၾကပါတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ခက္တာက ေသဆံုးသူရဲ ့ ေယာက်ာၤးက အေဝးေရာက္ျပီး အေၾကာင္းေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ျပည္ေတာ္ မျပန္နိူင္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ဒီကိစၥကို က်န္ရစ္သူရဲ ့ ေဆြမ်ိဳး ေယာင္းမေတြက ဘယ္သူမွ တာဝန္ယူ ဆက္လက္ မေဆာင္ရြက္လိုၾကတာမို ့ Postmortem မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ၾကပါဘူး ။ ဗဟုသုတ နဲျခင္း၊ ေၾကာက္ရြံ ့ အားနာျခင္းေတြ ေၾကာင့္ ဘာမွ် ေစာဒကမတက္ေတာ့ဘဲ ကံစီမံရာ လို ့ ေျဖသိမ့္လိုက္ၾကတာပဲ ျဖစ္တယ္။ သူမ်ားနိူင္ငံေတြမွာဆို ဒီကိစၥမ်ိဳးု ျဖစ္လာရင္ ေရဆံုးေျမဆံုး အေျဖရွာၾက ေျဖရွင္းတတ္ၾကပါတယ္ ။ အျပစ္ရွိရင္ ရွိသလို ထိေရာက္စြာ အေရးယူၾကပါတယ္ ။( ေလ်ာ္ေၾကးေပးရတာမ်ိဳး၊ ကုမၸဏီ ပိတ္ပစ္ေစတာမ်ိဳး ၊ ေထာင္ခ်တာမ်ိဳး ေပါ့ )။
ေနာက္ျပီး ျမန္မာျပည္ မွာ ဓါတ္ခြဲခန္းေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ား reliable ျဖစ္ပါသလည္း ။ ေသြးတခုကို တခ်ိန္တည္း တျပိဳင္တည္းေဖါက္ျပီး ဓါတ္ခြဲခန္း ၃ ေနရာ ခြဲ ပို ့တာ ေတာင္ အေျဖ ၃ မ်ိဳးထြက္တာမ်ိဳး ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳခဲ ့ရ ဖူး လို ့ ပါ ။
မပိုးပိုး ေျပာပါတယ္ ။ “အဲဒီလို ကုမၸဏီေတြမွာ သူတို႔ ကုန္ပစၥည္းအတြက္ အာမခံခ်က္ ရွိတတ္ပါတယ္.. ဒီ ကုန္ပစၥည္းေၾကာင့္ အဆိပ္မသင့္ပါဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္မ်ဳိးေပါ့.. အဲဒါမွသာ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ခြင့္ ရမွာေလ.. မေသဖို႔ အာမခံတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္.. " ဒီပစၥည္းေၾကာင့္ အဆိပ္မသင့္ဘူးဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္ပါ.. ”
ခု ဒီ ဂါနိူကုမၸဏီမွ ဘာ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးထားပါသလည္း ။ အာမခံ မေပးရင္ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းခ်ခြင့္ မရမွာစိုးလို ့ သာ ေပးရတဲ့ သေဘာေပါ့ ေနာ္ ။ လူမမာ ေဆးရံုေပၚမွာ ေသေကာင္ေပါင္းလဲ ျဖစ္ေနတာ သူတို ့ သိသိၾကီးနဲ ့ လူနာရွင္ဆီ တိုက္ရိုက္ သတင္းေမးေဖၚ မရခဲ့ဘူး ။ ေဆးရံု ဝန္ထမ္းေတြဆီ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ဖံုးဆက္ျပီး ေမးေတာ့ေမးတယ္ ။ လူမမာ ေသျပီလား ဆိုတာ ပဲ တဲ့ ။
ဒါကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သူတို ့ အာမခံေပးတယ္ လို ့ေျပာ လို ့ရပါ့မလား ။ သူတို့ ဆီ အမွဳပတ္မစိုးလို ့ စိုးရိမ္စိတ္နဲ ့ သတင္းစံုစမ္းတဲ့ သေဘာ ပဲ ျဖစ္တယ္။ လူနာလဲ ေသျပီဆိုေရာ ဘာမွ ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းျခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး ။ ေနာက္ ပိုင္း ၃ ႏွစ္ေလာက္ၾကာမွ သူ ့ခင္ပြန္း ဗမာျပည္ ျပန္ေရာက္ေတာ့ မွ ဒီ ကုမၸဏီ ကိုလိုက္စံုစမ္း ျဖစ္တယ္ ။ ေနရာ ေျပာင္းေရႊ ့သြားလို ့ ရက္အေတာ္ေလး ၾကာမွ ယခု ဒီေနရာကို ေျခရာခံလို့ ရတယ္ ။ သူသိလိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ေမးျမန္းစံုစမ္း တဲ့ အခါ မွာလည္း ေဝ့လည္ ေၾကာင္ပတ္ ပဲ အေျဖရတယ္ ။
တာဝန္ရွိတဲ့ လူၾကီးကို ေတြ ့ခ်င္တယ္ ဆိုတာေတာင္ အခါခါ သြားေစာင့္ရတယ္ ။ ေနာက္ေတာ့ မေျခမငံေျပာ ဆို တာ ခံရတယ္ ။ တိုင္ခ်င္ရာတိုင္ ဆိုတဲ့ အစြန္းေရာက္ စကားလံုးေတြ ထိ ေျပာဆိုခဲ့တယ္ ။ ဒါဟာ သူတို ့ေပးတဲ့ အာမခံခ်က္ ပဲလား။
ေနာက္ တခု၊ ခေရ ဆိုသူ ေျပာထားတာကေတာ့ ( အဲ့ဒီ လင္ဇီးသာ လူကို ေသေစႏိုင္တယ္ဆိုရင္ တရုတ္ႏိုင္ငံ လူဦးေရ အဲ့ေလာက္ မ်ားလာစရာ အေၾကာင္းကို မရွိတာပါ... ... အခု လင္ဇီး မေကာင္းဘူးလို႔ ေျပာတဲ့သူေတြ လင္ဇီးဆိုတာကို ေသာက္ဖူးပါသလား ျမင္ဖူးပါသလား ေမးပါ့ရေစ... လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ေလာက္ကတည္းက လင္ဇီးေသာက္ျပီး အခုခ်ိန္ထိ ဆက္ေသာက္လို႔ က်န္းမာေနတဲ့သူေတြ ကမၻာမွာ သန္းနဲ႔ ခ်ီျပီး ရွိပါတယ္... ) ၊ လို႕သူကေျပာထားပါတယ္...။
အဲ့ဒီ လို ေျပာတဲ့ တရုပ္ျပည္က သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာလူ ေတြ ၊ လူတိုင္းကေရာ လင္ဇီးကို ေသာက္ျပီးမွ က်န္းမာ အသက္ရွည္ ေနၾကတာ ပါ လား ။ ဒီေလာက္ ေစ်းၾကီးတဲ့အရာကို လူတိုင္း ေသာက္နိုင္ၾကမယ္ လို ့ ထင္ပါသလား ။ ကိုယ္ကေတာ့ လင္ဇီးဘယ္ေလာက္ ေကာင္းတယ္ ေျပာေျပာ ၊ မယံုတာ ေရာ ။ ေစ်းၾကီးလို ့ မေသာက္နိုင္တာေၾကာင့္ေရာ ၊ ဒီလင္ဇီးကို ျမင္ဖူးေပမဲ့ တခါမွ မေသာက္ၾကည့္ ခဲ့ဖူးပါဘူး ၊ လက္ေဆာင္လာေပးတာကိုေတာင္ အစမ္းသေဘာ မသံုးၾကည့္ ဖူးခဲ့ပါဘူး ။
ဒီေနရာမွာ တခု ထပ္ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။ ဂါနို ကုမၸဏီမေပၚခင္ ရွိဳင္းဟုတ္ ဆိုတာ စတင္ ထိ္ုးေဖါက္ဝင္ေရာက္လာစဥ္က ။ အေမ့ မိတ္ေဆြ တေယာက္ရဲ ့ သမီး လည္း ဒီလင္ဇီး အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္ လုပ္ခဲ့တယ္ ။ သူကိုယ္တိုင္လည္းေသာက္တယ္ ။ လိုက္လည္း ေရာင္းတယ္ ေပါ့ ။
အစမ္းသေဘာ နဲ ့ အိမ္မွာ လာ ျပီး လက္ေဆာင္ ေပးပါေသးတယ္ ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္တို ့ အိမ္က ဘယ္သူမွ အားမေပးခဲ့ပါဘူး ။ သူ ကေတာ့ ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ အခံရွိတယ္ တဲ့၊ ဒါကလည္း မ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္တယ္ ဆိုေပမဲ့ သူ ့ မိဘ ၂ ပါးလံုး မွာ ဒီဆီးခ်ိ္ဳ ေရာဂါ မရွိပါဘူး ။ ဒီလို နဲ ့ လင္ဇီးကို ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ စြဲစြဲ ျမဲျမဲ ေသာက္သံုးခဲ့ျပီး ေနာက္ ၊လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ေလာက္က စျပီး သူ ့မွာ ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္ လာပါတယ္ ။
ဆီးအိမ္ကင္ဆာ တဲ့ ။ ဒီေရာဂါ နဲ့ပဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ လ ေလာက္က ဆံုးသြားခဲ့ ပါ တယ္၊သူ့ အသက္ ၅၀ အရြယ္ေလာက္ ပဲ ရွိပါအံုးမယ္ ။ လင္ဇီးက ကင္ဆာ ေရာဂါ ကိုေတာင္ ကာကြယ္နိုင္တယ္ လို ့ ေျပာထား ျပီး ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ သံုးလာတဲ့ သူ ့က်ေတာ့ ဘာလို့ ဆီးအိမ္ ကင္ဆာ ျဖစ္သြားရတာ ပါ လည္း။ သူတို ့ အနီးစပ္ဆံုးမ်ိဳးရိုးမွာ လည္း ကင္ဆာ နဲ့ ေသသူမရွိခဲ့ပါဘူး ။ သူ ့မိခင္ၾကီးဟာ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ေလတျခမ္းဖ်န္းထားေပမဲ့ ခုဆို အသက္ ၈၀ ေက်ာ္ရွိပါျပီ ။ ဒါေၾကာင့္ လင္ဇီးေသာက္ရင္ ကင္ဆာ ေရာဂါ ကာကြယ္နိုင္တယ္ ဆိုတာကို ဘယ္လို တိုင္းဆျပီး ယံုၾကည္ ရမွာ ပါလည္း ။ လင္ဇီး မေသာက္တဲ့ လူတိုင္းလည္း ကင္ဆာျဖစ္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး ။
ေနာက္ဆံုး အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ဆိုလိုရင္းကေတာ့..
တန္ရင္ေဆး လြန္ရင္ေဘး ဆိုတာ ရယ္ ။ အေကာင္း နဲ့ အဆိုး ဒြန္တြဲ ေနတတ္တယ္ ဆိုတာ ရယ္ ကို အားလံုး သတိျပဳ မိေအာင္ပါ ။ ဆံုးရွံဳးခဲ့ရ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရသူေတြ အေနနဲ့လည္း ၊ မေၾကာက္ မရြံ ့နဲ ့ အမွန္တရားကို ေဖၚထုတ္ဖို ့ လိုအပ္ေနေသးတယ္ ဆိုတာလည္း ေျပာလိုပါတယ္။ ကိုယ့္ ယံုၾကည္ခ်က္နဲ့ ကိုယ္ မို ့့ေသာက္သံုးေနသူမ်ားကိုလည္း အျပစ္မတင္ပါဘူး ၊ ေဘးအႏၱရာယ္ မျဖစ္လာေစဖို ့လည္း ဆုေတာင္းေပးပါတယ္ ။ ဒီေနရာထိ ေရာက္ေအာင္ ဖတ္ေပးၾကသူ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ။
လူအခ်င္းခ်င္း လွည့္ပတ္ျခင္း ကင္းေဝးၾကပါေစ ။ ခ်မ္းသာကိုယ္စိတ္ျမဲပါေစ ။ ဥပါဒ္ရန္ေဘး ကင္းစင္ေဝး ျငိမ္းေအးၾကပါေစ ။



